ганчкорлик

DOC 197.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404549682_54140.doc ганчкорлик режа: 1.ганчкорлик санъати тарихи 2.ганчкорлик санъатининг ривожланиши 3.ганч ўймакорлиги турлари 4. ганч ўймакорлик мактаблари 5. ганч ўймакорлигида ишлатиладиган материаллар 6. композиция ганчкорлик қадимий санъат турларидан бири бўлиб,ўз акси хусн -жамолини дунё меъморчилигида, шу жумладан ўрта осиё, эрон, туркия, арабистон, афғонистон ва бошқа шарк мамлакатлари меъморчилигида намоён қилиб келмоқда. айниқса, ўрта осиёда яратилган асарлар ўзига хос бадиийлиги композицияси ва ишланиш услуби билан фарқ қилади. ҳозирги кунда ганч серқуёш ўзбекистонимизда ардоқланиб, авайлаб муҳофаза қилинаётган кўпгина ёдгорлик обидаларига кўркамлик, гўзаллик бахш этиб турибди.у самарқанд, бухоро, тошкент, қўқон, марғилон, хива, шахрисабз ва бошқа шахарлардаги обидаларни қуриш ва безатишда ишлатилган. ганч қоришмаси янгилигида осон кесилади, ундан хохлаганча шаклларни ўйиш, ясаш мумкин, лекин у қотгандан сўнг қаттиқ тошга ўхшаб қолади.усталаримиз унинг бу ажойиб хусусиятларидан қадимдан фойдаланиб келганлар.шу тариқа ҳозиргача бу хунар авлоддан-авлодга ўтиб тарихий анъана сифатида ривожланиб бораяпти. ганчкорлик-санъатимиз фахри, беқиёс ва бебаҳо ҳазина. ҳеч шубхасизки, уни чуқур ўрганиш илмий ва амалий ахамиятга эгадир. …

бўлган ва эрамиздан аввалги iii-iv асрларда ишланган ганч ўймакорлиги намунаси топилган.унда ўсимликсимон нақшлар, пальметта, геометрик шаклли нақшлар ганчдан ишланган. айниқса горельефли ишланган балиқ тасвирида ўйилган ганч намунасини кўрсатиш мумкин. варахшадаги топилмалардан vii-viii асрлардаги бухоро саройи қолдиқларидан намуналар топилган. бу топилмаларда қушлар, ҳайвонлар балиқларни, ўсимликсимон ва геометрик шаклларнинг ўйма намуналарини кўриш мумкин. ўрта осиёни араблар босиб олганидан кейин ислом дини хукмрон бўлиб қолди, у тирик мавжудотни тасвирлашни таъқиқлади. буни ўрта осиёдаги архитектура ёдгорликларидан кўриш мумкин. хусусан vii-viii асрлардаги ҳукмдорларнинг варшахадаги саройларида бу санъатнинг хилма-хил намуналари сақланган. бухородаги исмоил сомонийлар мақбарасида ганч ўймакорлиги намуналарида тўлқинсимон ишланган нақшлар топилган. унда ўсимликсимон нақшнинг ислими тури кўп ишлатилган. х-хi асрларда наққошлик, ёғоч, тош ва ганч ўймакорлиги янада ривожланган. мураккаб абстракт тасвирни акс эттирадиган нақшлар пайдо бўлди. ганч ўймакорлиги ишлари уйнинг ички ва намгарчилик тегмайдиган қисмига ҳам қўйилган. ҳар хил геометрик шаклли қилиб ғишт териш ривожланган. афросиёбда археологик қазишмалар натижасида x-xi асрларда ишланган саройларнинг қолдиқлари топилган. …

xii асрда безак безак сифатида ҳар хил плиткасимон ўйма ганч намуналари ишлатилган. бу биноларни ганч билан безатиш кенг авж олганлигини кўрсатади. ўзган ёдгорликлари шартли равишда шимолий, ўрта, жанубий деб номланган мақбараларнинг интерьери, девор пештоқлари, равоқлари жуда ҳам нафис ўйма нақшлар билан ишланган. мавороуннухрда ганчкорлик санъати, айниқса равнақ топган, меъморчиликнинг асосий безаги даражасига кўтарилган. унда фантастик ҳайвонларнинг тасвирини кўриш мумкин. термиз мақбараларидаги ганч ўймакорлик санъати ўша даврнинг юқори чўққиси деса бўлади. xii асрда муқарнаслар хосил бўлади ва кўпгина биноларда ишланила бошланган. муқарнаслар оддий ганч ўймакорлигидан фарқ қилиб, анча мураккабдир. у тахмон ва бошқа жойларда безак сифатида қўлланила бошланди. биноларниг ички қисмларига ишланган муқарнаслар айниқса ажралиб туради. xiii асрда ганчкорлик санъати янада юксалди. бунга афросиёбда топилган ажойиб ганч ўймакорлиги ишлари мисол бўла олади.xiv-xviii асрларда ҳам биноларнинг ички томонларини безатишда ганчкорлик санъатидан фойдаланилган. бу даврларда янги-янги нақшлар яратилди. биноларда ганч ўймакорлиги, узвий боғланган кошинлар ва тошдан ясалган безаклар кенг ишлатила бошланди. кошин ва …

б чиқилди. тошкент, самарқанд, бухоро, фарғона водийси ва хивада ўзига хос мустақил мактаблар вужудга келди. ганч ўймакорлиги техникаси кишини қойил қиладиган даражада ўсди. бухоро безаклари майин, гуллари жуда ҳам нафис, марғилонниг гулдор безаклари яхлит кўринишга эга , тошкентники эса қатъий ва ритм асосида тузилган, хиванинг динамик ўйма нақшлари ўзига хос спиралсимонлиги билан фарқланади. xix асрнинг бошларида буюк ганч ўймакорларидан абдураҳим ҳаётов, уста мурод, уста фузайл, уста носир, уста ҳаёт носиров, уста хожихофиз , уста насруллобой, уста абдужалил,уста азим, уста омонулло, усто ғофир, уста иброҳим, уста саври, уста абдуфаттоҳ ва бошқалар фаолият кўрсатдилар. аср бошларидаги ишлар эса ўйма релъефли жуда муайян услуб техникаси пайдо бўлди. рангли ганчлар, бўёқлар, нақш ва тасвирлар қўлланиладиган бўлди. бойлар,хонлар ва амалдорлар ўзларига саройлар,боғлар ва қасрлар қурдириб, уларни ўйма ганч билан безаттирдилар.xx асрнинг бошларида дипломат амалдор а.половцев тошкентда яшарди. у туркистон археологияси хаваскорлари тўгарагига аъзо бўлиб, шарқ маданиятига жуда қизиқар эди. шунинг учун у қизига европача уй …

линди. бинонинг айвон, катта зали ва ётоқхонаси жуда жимжимадор қилиб безатилган. айниқса, тошкент ганчкорларининг ишлари ўзига хос характерда бўлиб, ўйма нақш компазициясида катта шоҳбарг ва тўпбарглар йирик жимжимадор қилиб безатилган. бу ерда пардознинг ҳамма турлари қўлланилган. деворларга ўйилган ганч ўймакор намаёнлар вертикал ҳамда горизонтал жойлаштирилган, атрофи геометрик, майда энсиз занжира, ислими ҳошия нақшлар билан безатилган. намоёнлар худди юқорига қараб ўсаётган табиат ўсимликларини эслатади. пардоз турлари хонага тушаётган ёруғлик ҳисобига жуда ўринли танланган. деразадан тушадиган ёруғлик ўймани янада бадиийлаштирган. намоёнга назар ташлаб турган киши хох узоқдан хох яқиндан қарамасин,у ўзига хос жозибага эканлигини кўради. албатта , уларни усталар аввалдан хисобга олганлар. намоёнлар худди гўзал табиат манзарасиниг нафис тасвирини эслатади.. ўйма ганч заминлари ажойиб рангларда берилган. бу бино xx асрнинг бошларидаги энг кўринган архитектура ёдгорлиги бўлиб қолди.1913-1914 йилларда бухорода амир аҳадхон томонидан ситораи моҳи-хоса қурилди. у ганч ўймакорлиги билан безатилди. айниқса оқ уй меҳмонхонаси ўша даврдаги ганч ўймакорлигининг ажойиб намунаси деса бўлади. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ганчкорлик"

1404549682_54140.doc ганчкорлик режа: 1.ганчкорлик санъати тарихи 2.ганчкорлик санъатининг ривожланиши 3.ганч ўймакорлиги турлари 4. ганч ўймакорлик мактаблари 5. ганч ўймакорлигида ишлатиладиган материаллар 6. композиция ганчкорлик қадимий санъат турларидан бири бўлиб,ўз акси хусн -жамолини дунё меъморчилигида, шу жумладан ўрта осиё, эрон, туркия, арабистон, афғонистон ва бошқа шарк мамлакатлари меъморчилигида намоён қилиб келмоқда. айниқса, ўрта осиёда яратилган асарлар ўзига хос бадиийлиги композицияси ва ишланиш услуби билан фарқ қилади. ҳозирги кунда ганч серқуёш ўзбекистонимизда ардоқланиб, авайлаб муҳофаза қилинаётган кўпгина ёдгорлик обидаларига кўркамлик, гўзаллик бахш этиб турибди.у самарқанд, бухоро, тошкент, қўқон, марғилон, хива, шахрисабз ва бошқа шахарлардаги обидаларни қури...

DOC format, 197.0 KB. To download "ганчкорлик", click the Telegram button on the left.

Tags: ганчкорлик DOC Free download Telegram