ижодий жараён моҳияти ва унинг асосий босқичлари

DOC 71,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404551987_54184.doc ижодий жараён моҳияти ва унинг асосий босқичлари. кўпинча рассомлар «композиция» тушунчасини «ижодий жараён тушунчаси» билан аралаштириб юборадилар. қайсики, у асар яратилишини бошидан бошлаб охиригача, барча тайёрлов босқичларидан тортиб якунловчи босқичигача ўз ичига олади. бу икки тушунчани бир деб ўйлаш тўлиқ табиий ва тўғридир, сабаби «композиция» устида ишлаш ижодий жараённинг ўзидир. шу сабабли, композициянинг тоза назарий масалалари, асосий ва универсал композиция қонуниятлари ҳақида гапиришдан аввал, санъатдаги ижодий жараён тўғрисида маълум бмр тушунчаларга эга бўлиш зарур, яъни ижоднинг моҳияти ва асосий босқичларини билиш зарур бўлади. ижод - бу онгнинг олий даражаси, фаолиятнинг юқори ва анча мураккаб шакли бўлиб, у инсонга ҳосдир. ижод инсоннинг барча психик жараёнларни, барча билим, малака, барча ҳаётий тажриба, аҳлоқий, жисмоний кучини мобилизацияси натижасида оригинал ва тарихий-ижтимоий, бетакрор сифат янгиликлари бўлиб туғилувчи мўъжизадир. санъатда, шу жумладан тасвирий санъатда ҳам ижоднинг натижаси бадиий асар яратишдан иборат бўлади. яъни, объектив борлиқни махсус шаклдаги хусусиятларини бадиий образлар тарзида акс эттиришдир. хақиқий …

ида берилган. бадиий ижоднинг кучи ва компонентлари г.л.ермашнинг фикрича гносеологик маънода бир эмас. ижоднинг кучи бу шахснинг субъектив, руҳий ва амалий қобилияти, бадиий ижод жараёнининг «механизми» ҳисобланади, ижод компоненти эса бу рассом руҳий оламининг мазмунли элементлари, яъни, ижоднинг «қурилиш материали» ҳисобланади. ижоднинг кучи г.л.ермашнинг баёнича «руҳий ва амалий қобилиятлар» (меҳнат, ҳоҳиш, илҳом, ҳиссиёт, ҳотира, тафаккур, сезгирлик, ҳаёл, бадиий талант) инсоннинг руҳий ҳаётини психик жараёнлари шаклида; (ҳоҳиш, сезги, эрк); билиш жараёнлари (шахс психологияси, фаолият, эътибор) ва инсоннинг индивидуал-психик хусусиятлари (темперамент, характер, қобилият) психик ҳаётини намоён этади. шунингдек билиш жараёнлари – (идрок, ҳотира, тасаввур, ҳаёл, сезги, тафаккур ва нутқ) кабилар ёрдамида ҳам амалга ошиб боради. қобилиятлар - деб шахснинг фаолиятини конкрет турининг юқори даражада бажаришнинг шарти бўлган психик ва сифат хусусиятлари тушунилади. қобилиятлар шахснинг индивидуал-психик хусусиятларига киритилади. қобилиятлар умумий у ёки бу даражада фаолиятнинг барча турларида намоён бўлувчи инсоннинг махсус фаолиятининг алоҳида турларида намоён бўлувчи (бадиий, мусиқавий, математик, техникавий, муомилавий) турларига ажратилади. …

моаларга бориш, табиатни кузатиш, қоралама ва хомаки расм, этюдлар бажариш, кўрилганлар ҳақида фикрлаш, композиция эскизлари устида ишлаш ва хоказолар. рассом ижодий меҳнатини шартли равишда икки турга ажратиш мумкин. биринчиси, турли ҳил кузатишлар ва ҳаётни ўрганиш, билим, дид ва дунёқарашнинг ўсиши, маҳорат, кўникма, малакаларни эгаллаш билан боғлиқ бўлса, иккинчиси – бу асар яратиш билан боғлиқ бўлган, қисқа ёки узоқ муддатли бўлиб, бу ғоянинг характери, рассомнинг индивидуал хусусиятларидан келиб чиқади. рассомнинг кенг кўламдаги меҳнати, ижодий жараёнининг мураккаблиги - булар барчаси санъатда профессионаллик мажбуриятини юклайди, тасвирий санъатда янада алоҳида махсус ҳолатлари талаб этилади. меҳнат ижоднинг ичида бошқа фаолиятлар қатори (анча яширин, «ички» сезги, ҳотира, тафаккур ва бошқ.) фаолият бўлсада, унда ижоднинг натижалари яққол кўринади. ҳиссиёт – ижод кучлари орасида алоҳида ўринни эгаллайди, бу репродуктив кучи деб айтилади, қайсики унинг ёрдами билан инсон ташқи олам билан алоқада бўлади ва ўзининг ақл-идроки билан акс эттиради. ҳиссиёт идрок, сезги, ҳотира асосида, шунингдек тафаккур ва бошқалар билан …

бир вақтда ҳаётда янгилик яратишга ёрдам берувчи сифатида санъатга индивидуал муносабат пайдо қилади ва борлиқнинг образини шоироналаштиради. ҳотира – худди ҳиссиёт каби бадиий ижоднинг репродуктив кучи ҳисобланиб, у ўз навбатида ўзида энг зарурий психик жараённи – одамнинг ўтган тажрибасини намоён этади. жумладан, ёдга олиш, ёдда сақлаш ва сўнгра шундай нарса яратиладики, уни ўтмиш тажриба мазмуни билан боғламасдан ҳотиранинг аралашувисиз борлиқни, жумладан, бадиийликни ҳам идроқ этиб бўлмайди. хотира бадиийликни акс эттиришда хизмат қилади. инсон ҳаётида ва ҳар қандай фаолиятида хотирани четлаб ўтолмай қолади, хусусан у ўша таассуротлар билангина яшаб юради. у ўтган, кўрганларини, англаганларини ва таасурот материалларини тахлилига кўра, тафаккурнинг натижаларидан фойдаланиши зарур бўлади. ўтмиш тажриба фақат ҳотира эвазигагина сақланиб қолиши мумкин. рассомнинг ҳотираси етарли таассуротлар заҳирасига эга бўлгандагина у натурасиз ишлай олади. тасвирий ижод ҳотиравий образларсиз бемақсад ва бефойдадир. натурадан ишлашда олинган тасаввурлари йиғиндиси ва кўриш таасуротлари (тўлиқ образли) асарни қамраб олувчи қимматли образлар яратишга имкон беради. рассом чизишни, ёзишни, …

г самараси иродавий хусусиятларнинг намоён бўлишига боғлиқ. иродасизлик маънавиятнинг кучсизланишига олиб келиши, сўнгра жисмоний куч ва инсонда дангасалик ва хатто онгсизликка олиб келиши мумкин. бу ҳолда инсоннинг бирор аҳамиятли нарса яратиши хақида гап ҳам бўлиши мумкин эмас. ирода психологик нуқтаи-назаридан ўзида шахснинг онгли равишда ўз харакатларини бошқарадиган психик жараён бўлиб, мақсадга эришиш йўлидаги қийинчиликларни бартараф этиш йўлидаги кўникмасини эгаллашдаги уринишларида намоён бўлади. ирода мақсадга етиш учун ақлий ва жисмоний куч-қувватини онгли равишда бошқара олиш ёки аксинча қандайдир воқеани амалга оширмоқликдир. у фақат инсонга ҳосдир. ирода оддий ва мураккаб харакатлар орқали амалга ошади. мураккаб иродавий харакатлар аввало, англаш ва масалани қўйиш, масалани қўйиш ва режалаштириш, режалаштириш ва мақсадни амалга оширишни назарда тутади. ирода маълум хусусиятлари билан характерланади: харакатчанлик, мустақиллик, кескирлик, қатъиятлилик, сабр-тоқатлилик ва ўз-ўзини бошқара олиш. иродавий хусусиятларнинг намоён бўлиши, иродавий имкониятларни сўзсиз, қуйидаги психик жараёнлар – ҳаёл, сезги, ҳотира, тасаввур кабилар билан боғлайди. шундай қилиб, ирода катта куч сифатида ижодни …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ижодий жараён моҳияти ва унинг асосий босқичлари"

1404551987_54184.doc ижодий жараён моҳияти ва унинг асосий босқичлари. кўпинча рассомлар «композиция» тушунчасини «ижодий жараён тушунчаси» билан аралаштириб юборадилар. қайсики, у асар яратилишини бошидан бошлаб охиригача, барча тайёрлов босқичларидан тортиб якунловчи босқичигача ўз ичига олади. бу икки тушунчани бир деб ўйлаш тўлиқ табиий ва тўғридир, сабаби «композиция» устида ишлаш ижодий жараённинг ўзидир. шу сабабли, композициянинг тоза назарий масалалари, асосий ва универсал композиция қонуниятлари ҳақида гапиришдан аввал, санъатдаги ижодий жараён тўғрисида маълум бмр тушунчаларга эга бўлиш зарур, яъни ижоднинг моҳияти ва асосий босқичларини билиш зарур бўлади. ижод - бу онгнинг олий даражаси, фаолиятнинг юқори ва анча мураккаб шакли бўлиб, у инсонга ҳосдир. ижод инсоннинг барча пси...

Формат DOC, 71,0 КБ. Чтобы скачать "ижодий жараён моҳияти ва унинг асосий босқичлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ижодий жараён моҳияти ва унинг … DOC Бесплатная загрузка Telegram