tasviriy san'atda badiiy idrok

DOC 67.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404462907_53529.doc tasviriy san'atda badiiy idrok reja: 1. ibn sino «bilim kitobi» 2. idrok etishni boshqarish metodikasi idrok deb, predmet va hodisalarning ongda, ularning bevosita ta'siri natijasida aks etishga aytiladi. atrof olamdagi narsa hodisalarni idrok qilishdan bilish boshlanadi. bilishning hamma boshqa shakllari - esda olib qolish, tafakkur, tasavvur idrok obrazlari asosida kuriladi. bolalar tasviriy faoliyati atrof-muhit, borliqni bilishga asoslanadi. shuning uchun idrokning rivojlanishi masalasi bolalarni rasm, loy, applikatsiya ishiga o'rgatish uslubiyatining asosiy muammolaridan biri hisoblanadi. badiiy obrazning yaratilishi mazmunning yorqin hissiy shaklda berilishiga asos bo'ladi. shuning uchun rassomning hayotni idrok qilishi bilishga oid va emotsional tomonlarni birlashtirish kerak. bu muammo haqidagi qiziqarli fikrlarni biz o'rta asr sharqning mutafakkir-ensiklopedisti abu nasr al-forobiyning «saxovat shahri» risolasidan topishimiz mumkin. «sezayotgan narsani aql kuchi vositasida bilish, xohish bo'lsa, shu vosita yordamida yetilishayotgan harakat boshqa kuchning dalilidir va bu kuch aql, hissiyot, fikrlash, xulosa qilishni yaratadi. lekin agar his qilinayotgan jismni sezish vositasi orqali o'rganishni keltirib …

timoiy-tarixiy tajribasi jarayonida vujudga keldi. predmetli fazoviy muhit bizning «ikkinchi tabiat» insondan tashqarida, o'zining butun mazmunini yo'qotadi. qadimgi sharq mutafakkirlari, keyinchalik xvii-xix asr faylasuflari ham, faqatgina inson hamma narsalarning estetik va jismoniy o'lchovidir, deb ta'kidlagan edi. bolaning hayotida atrofdagi sharoitning muhim ahamiyatga ega ekanligi haqida vasuxomlinskiy ham ta'kidlab o'tgan. maktabgacha tarbiya yoshidagi bolaning estetik rivojlanishi boshqariladigan va shakllantiriladigan jarayondir. a.n.leonteva, a.o.zaporojets, e.a. flyorina va maktabgacha tarbiya sohasidagi boshqa mutaxassislar ham shu nuqtai nazarda turadilar. ibn sino «bilim kitobi» qayerda idrok bo'lmasa, o'sha yerda rohat ham, azob ham bo'lmaydi. demak, birinchidan, bizda ikki ko'rinishda bo'ladigan idrok bo'lish kerak: birinchisi, tashqarida (yuzaga keladi), his-tuyg'udek, ikkinchisi esa, ichkarida, tasavvur va ong shaklida. bolalar atrofdagi narsalarga juda ta'sirchan bo'ladilar, shuning uchun maktabgacha ta'lim muassasasining joylashishi, jihozlanishi katta ahamiyatga ega. «har bir inson o'zgarishlarga qodir, bolada esa bu juda kuchli. bolalar hayotidan alohida lahzalarni eslatishning o'zi kifoya: ularning muhiti o'zgargan vaqtda, atrof-muhit ularda qanchalik katta …

tishga o'rganadilar. bolalarning bu faoliyati kattalarning doimiy yo'naltirilgan yordami natijasida ularda go'zallik va foyda haqida tasavvurlarning shakllanishiga olib keladi, estetik his va n.m.sechenov fikricha, ko'rish orqali qilinadigan tahlilning natijalari nozikroq va boyroq, shu sababli odam ko'rishga ko'proq ishonadi. bunday fikr haqqoniy, lekin yangi ob'ektni idrok qilishda, predmet xususiyatini idrok qilishda, uning natijalariga birgina ko'z bilan ko'rish yetarli emas. bolalar psixologiyasida atrofni idrok etish jarayonida his etish va ko'rishning o'zaro munosabatlarning rivojlanish muammosi alohida ahamiyat kasb etadi. bu muammoga v.i.zinchenko va a.g.rudskoy ishlari bag'ishlangan, bunda ular maktabgacha bolalikning turli bosqichlarida qo'l va ko'zning bilish funksiyalarini o'rganadilar. psixologlar (l.a.venger, n.v.venger, a.v.zaporojes, m.i.lisina va boshqalar) bir qancha analizatorlarning birlashishi tasavvurlarining aniqlashuviga yordam beradi, deb hisoblaydi. shuning uchun har tomonlama kuzatishga, predmetni faqat ko'rish orqaligina emas, balki boshqa analizatorlar orqali ham ko'zdan kechirib chiqishga imkon berish kerak. ko'pincha ko'rishda his etish yordamga chaqiriladi. faqat ba'zi vaqtlarda, ya'ni predmetni qo'lga olib bo'lmaydigan paytda, muzkur hisni …

belgilari etalon sifatida ajratishni tasnif eta oladilar, bu etalonlarda esa umumiy xususiyatlar jamlangan bo'ladi. tasviriy faoliyat uchun bolalarni predmetlarning qiyin shaldini, ya'ni predmetlarning asosini-geometrik shaklini qurishga o'rgatish muhim bo'lib hisoblanadi. xuddi shunday etalonlar rangni, praporsiyalarni va boshqalarni his etishning mukammallashishiga yordam beradi. analizatorlarning rivojlanishi o'z holicha ketaverishi mumkin emas. sensor tarbiyaning asosi bo'lib bolalarni umumiy idrok qilish usuli tekshirishga o'rgatish hisoblanadi. bu esa bolalarga predmetning asosiy xususiyatlarni mustaqil holda tahlil qilishga va ajratishga imkon beradi. idrok etishni boshqarish metodikasi tasviriy faoliyat bolalarning voqelik haqidagi tasavvurlarining kengayish va mustahkamlanish vositasi bo'lib xizmat qiladi. taniqli psixolog v.m.teplov idrokning alohida xarakterini quyidagi tasvir bilan bogiiq holda ta'kidlab o'tadi: «tasviriy san'atda tasvir masalasi kuchli idrok qilishni talab etadi. qurilgan narsaning tasvir masalasini yecha turib, bola har doim narsalarni yangicha tomondan anchagina tezroq, kuchliroq va aniqroq qurishni o'rganib boradi». idrok etishning rivojlanishi tasviriy faoliyatdan kelib chiqib, ikki maqsadni ko'zlaydi. birinchidan, o'rab turgan voqelik bilan tanishish …

mli massasi har tomondan ko'riladi, uning qo'shilib ketgan va ajralib turgan qismlari ko'rib chiqiladi. qurish-yasash mashg'ulotlarida qismlarning proportsional munosobatlari, ularning o'zaro bog'liqligini ko'rib chiqish muhim ahamiyatga ega. ko'zdan kechirish jarayonining o'zi 5 bosqichni o'z ichiga oladi. · predmetni o'z holida idrok etish (tarbiyachi yorqin obrazli shaklda predmetning umumiy xarakteristikasini beradi); · tahlil bilan birgalikda ko'zdan kechirish (oldin katta qismlar, keyin mayda qismlar ajratiladi, ularning shakllari aniqlanadi); · predmetning qurilishini aniqlash va katta qismlarning o'zaro bog'liqligi; · rangning ajratilishi; · predmetni butun holda qaytadan ko'zdan kechirish; idrok etish jarayonining bosqichlariga bunday taqsimlanishi shartli va ular har doim idrok etishda ishtirok etmaydi. bu bolalarning malakalariga va ular oldida turgan vazifalariga bog'liqdir. predmetni qayta ko'zdan kechirish talab etilmaydi, kimdir faqat ko'rish orqali predmetni tahlil qilish yoki so'z orqali tasvirlab berish o'tiladi. bir turdagi predmetlarni qismlarga ajratish va o'zaro bog'liq shakllarini topish qobiliyatini tarbiyalash uchun taqqoslashdan foydalanish muhimdir. masalan, hamma daraxtlarning asosi vertikal holatda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tasviriy san'atda badiiy idrok"

1404462907_53529.doc tasviriy san'atda badiiy idrok reja: 1. ibn sino «bilim kitobi» 2. idrok etishni boshqarish metodikasi idrok deb, predmet va hodisalarning ongda, ularning bevosita ta'siri natijasida aks etishga aytiladi. atrof olamdagi narsa hodisalarni idrok qilishdan bilish boshlanadi. bilishning hamma boshqa shakllari - esda olib qolish, tafakkur, tasavvur idrok obrazlari asosida kuriladi. bolalar tasviriy faoliyati atrof-muhit, borliqni bilishga asoslanadi. shuning uchun idrokning rivojlanishi masalasi bolalarni rasm, loy, applikatsiya ishiga o'rgatish uslubiyatining asosiy muammolaridan biri hisoblanadi. badiiy obrazning yaratilishi mazmunning yorqin hissiy shaklda berilishiga asos bo'ladi. shuning uchun rassomning hayotni idrok qilishi bilishga oid va emotsional tomonlarni birla...

DOC format, 67.0 KB. To download "tasviriy san'atda badiiy idrok", click the Telegram button on the left.

Tags: tasviriy san'atda badiiy idrok DOC Free download Telegram