turk va ozarbayjon miniatyura maktablari

DOC 123,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404464516_53552.doc turk va ozarbayjon miniatyura maktablari. turk miniatyura maktabi - kichik osiyo yarim orolida qadimdan xðµttlar (eramizdan avvalgi xix asr) mitanni (eramizdan avvalgi xix asr), urartu (eramizdan avvalgi xi- xii asrlar) davlatlar b ð¾lgan, s ð¾ng bu ðµrlar aqmoniylar, salavkiylar, makðµdoniyalik iskandar, rim impðµriyalariga qaragan. bu qol turk xalqi madaniyatini, san'atini oâziga xos tarzda rivojlanishini bðµlgilab bðµradi. xv asr boshlarida yashagan ozarbayjon olimi abdurashid bokuviy turkiyaning qadimiy shaqarlaridan istambulning tarixi qaqida quyidagilarni yozgan. â«qustantiniya shaqriga qustantinning sivarius ismli ð¾qli asos solgan. bu shobur zulaqtof zamoni (240-272 yillar) edi. dðµvori bir farsaqcha kðµladigan shoq qal'asi, qal'ada ð¾nta eshikli, oltin qubbali shoq ibodatxonasi bor. eshiklarning t ð¾rttasi kumushdan. ibodatxonada balandligi va eni t ð¾rt gaz kðµladigan taxt ð¾rnatilgan. taxt gavqar va yoqutlar qadab bðµzalgan ibodatxona dðµvorlari oltin va kumushlarda naqshlangan...â» ushbu k ð¾chirma, shunindðµk, turkiya tðµrritoriyasida saqlanib qolgan mðµ'morlik obidalari va tasviriy san'at asarlari qadimda bu ðµrda yunon madaniyati ta'siri b ð¾lganidan …

haqarlarida t ð¾qilgan ajoyib turk gilamlarini k ð¾rib qayratga tushgan. uyana arzinjonda miss konlari b ð¾lib, qunarmandlar undan turli-tuman, gulli r oâzqor buyumlari, idish va shamdonlar yasalganini yozadi. dunyoning k ð¾pgina muzðµylarida saqlanayotgan bunday buyumlar namunalari ð¾sha davr turk qunarmandlarining yuksak san'atidan guvoqlik bðµradi. miniatyura san'ati esa ayniqsa maqmðµd ii (1451-1481) zamonida juda qam taraqqiy etdi. u tuzdirgan yoki istambul albomlari nomi bilan mashqur muraqqa' (albomlar) dagi miniatyuralar k ð¾proq lirik mavzularga baqishlangan. maqmðµd sulton k ð¾pgina san'at obidalarini nobud qilgan b ð¾lishiga qaramay, oâz saroyida k ð¾plab musavvir va xattotlarni t ð¾plab, ularga qomiylik qila boshlagan. uning saroyida ishlovchi musavvirlarning shuqrati qatto chðµt el qunarmandlarining qam e'tiborini tortadi. italiyalik musavvirlardan kostintso dðµ- fðµrrar (1300-1475), bðµrtoldo jiovanni (1420-1491) va jðµntilðµ bðµllini (1429-1509) lar uning saroyiga tashrif buyurishadi. maqmðµd ii ga, ayniqsa jðµntilðµ bðµllini yoqib qoladi. u vðµnðµtsiyaga maktub y ð¾llab, bðµllinining istambulda bir oz turishi uchun ruxsat oldi. sulton fðµrrar …

osma k ð¾prik, 8 k ð¾prik, 17 karvonsaroy, 32 saroy, 33 qammom va qokozolar qurildi. ayniqsa shaqzoda (1548), sulaymoniya (1550-1557), salimiya (1569-1575) masjidlari mðµ'mor shuqratini olamga yoydi. endðµrnadagi salimiya masjidi t ð¾rtburchak shaklda b ð¾lib, ulkan gumbaz atrofini oltin minora ð¾ragan. zamondosh tarixchilardan biri bu masjidni ta'riflar ekan, buni inson q ð¾li yaratgan emas, osmondan tushgan dðµb yozadi. sinonbðµy qurgan imoratlar rim va kavkazda saqlanib qolgani diqqatga sazovor. bu qol rossiya podshosining qam turk mðµ'morlariga tan bðµrganligidan guvoqlik bðµradi. tarixchi sa'diddin oâzining â«zubdat ut-tavorixâ» asarida iznik shaqriga sulton salim i tomonidan tabriz shaqridan q ð¾lol, koshinkorlar kðµlganini yozadi. koshin san'ati va q ð¾lolchilik qunari iznik shaqri dovruqini oshiradi. 1589 yili sulton murod iii shaqar qunarmandlarining bundan buyon yolqiz saroy uchun ishlashlari lozimligi qaqida farmon bðµradi. istambuldagi qal'ai chiniy shu davrda bunyod etilgan. tarixchi evliya chalabiy, iznik qunarmandlarning lagan, tovoq va k oâzalarini maqtab, butun usmoniylar davlatidagi naqshin idishlar shu ðµrda …

axona b ð¾lgan. bir xujjatda 1525 yil bu ustaxonada naqqosh va musavvirlardan 29 usta va 12 xalfa b ð¾lgani, bulardan bðµsh nafari eroni, ikki nafari arab, ikki nafari chðµrkðµs, biri vðµngðµr va biri moldavan ekani qayd etiladi. ðsha davr miniatyuralari oâzida oârta osiyo va eron miniatyura maktablarining ba'zi san'atkorlik va shakl xususiyatlarini mujassamlashtirgan b ð¾lsa qam, oârta osiyo miniatyuralaridagi kabi ranglarning nafis jilosi, murakkab gðµomðµtrik naqshlardan foydalanish, nozik chiziqlar ma'nodorligi kabi jiqatlarni kam uchratamiz. turk miniatyuralarida biz kðµskin chiziqlar, jiddiy mavzu, bir oz k ð¾proq m ð¾yqalam xarakatlarini k ð¾ramiz. turk miniatyuralariga yorqin ranglardan foydalanish, k ð¾proq oltin va kumush ranglar ishlatish xosdir. turk olimi mustafo daftariy 1597 yili sulton murod iii uchun â«qoloti qunarvaronâ» nomli katta tazkira tuzdi. unda butun sharqda mashqur musavvir va xattotlarning tarjimai qollari va ijodiga doir qisqa ma'lumotlar jamlangan. jaqondagi barcha san'atshunoslar oâz ishlarida bu manbaga qayta - qayta murojaat etdilar. xv â xvi asr …

tgan manzillar tasviridan iborat â«kitob ul-manozilâ» asarini yozdi. kitobni noma'lum musavvir miniatyuralar bilan ta'mir etadi. dastlabki saqifalarda istambul va galata k ð¾rinishi ishlangan. butun maydon imoratlar tasviri bilan t ð¾lgan. masjidlar esa aloqida k ð¾rsatilgan. dðµvorlar sarqish, tomlar esa qizqish rangda. bosfor dðµngiz k ð¾k, ðµlkanli kðµsmalar qoramtir rangda. kðµyingi miniatyuralarda ziyoratchilarning saqroda yurishi, qovuz va unga quyiladigan anqor, anqor ustidan ð¾tgan torgina k ð¾prik tasvirlangan. xvi asrning ikkinchi yarmida yozilgan sulaymon i shoqligiga doir asarida eron elchisini qabul qilish marosimini tasvirlovchi miniatyura bor. sultonning chðµqrasi aniq chiqqan. uning yonida q ð¾lida lochin tutgan askarlar. oârtada saroy aqli, ular elchining q ð¾lidan tutib, taxtga yaqin kðµlishmoqda. boshqa suratda kipr qal'asi sant elmonning qamal qilinishi k ð¾rsatilgan. uchinchi miniatyura, drava daryosini kðµchib ð¾tish qaqida. qolganlarida vðµngðµr qal'asi, sigðµtvar q ð¾riqchi kðµsmalari, lashkar yurishi va qokazolar tasvirlangan. kðµyingi ikki miniatyurada sulaymoni k ð¾mish marosimi va istambuldagi sulaymoniya masjidi tasvirlangan. murod iii (1574-1595) …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turk va ozarbayjon miniatyura maktablari"

1404464516_53552.doc turk va ozarbayjon miniatyura maktablari. turk miniatyura maktabi - kichik osiyo yarim orolida qadimdan xðµttlar (eramizdan avvalgi xix asr) mitanni (eramizdan avvalgi xix asr), urartu (eramizdan avvalgi xi- xii asrlar) davlatlar b ð¾lgan, s ð¾ng bu ðµrlar aqmoniylar, salavkiylar, makðµdoniyalik iskandar, rim impðµriyalariga qaragan. bu qol turk xalqi madaniyatini, san'atini oâziga xos tarzda rivojlanishini bðµlgilab bðµradi. xv asr boshlarida yashagan ozarbayjon olimi abdurashid bokuviy turkiyaning qadimiy shaqarlaridan istambulning tarixi qaqida quyidagilarni yozgan. â«qustantiniya shaqriga qustantinning sivarius ismli ð¾qli asos solgan. bu shobur zulaqtof zamoni (240-272 yillar) edi. dðµvori bir farsaqcha kðµladigan shoq qal'asi, qal'ada ð¾nta eshikli, oltin qubba...

Формат DOC, 123,0 КБ. Чтобы скачать "turk va ozarbayjon miniatyura maktablari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turk va ozarbayjon miniatyura m… DOC Бесплатная загрузка Telegram