o`zbekistonda xor madaniyati

DOC 58.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404457127_53384.doc o`zbekistonda xor madaniyati reja: 1. o`zbekistonda xor madaniyati. 2. havaskorlik xor madaniyatining rivojlanishi. 3. o`zbekistonda xor madaniyatining boshlanishi va rivojlanishi. o`tmishda so`g`t davlatida professional xor mavjud bo`lgan, keyinchalik arab iste`losidan keyin bu san`at rivojlanmagan. o`zbek musiqasi asosi monodik (bir ovozli) bo`lganligi sababli ko`p asrlar davomida ko`p ovozli xor ijrochiligi amalda qo`llanilmagan va professional yakka ijrochilik formasi saqlanib qolgan. ko`p ovozli xor dastdlab musiqali drama va komediyalarda xalq musiqasini xorga moslab qayta ishlangan holda qo`llanildi. s. vasil’enko va m. ashrafiy «bo`ron», r. glier va t. sodiqovlarning «layli va majnun» kabi birinchi operalari ko`p ovozli o`zbek xor ijrochiligi rivojida muhim rol o`ynadi. qadim zamondan beri jamoa bo`lib qo`shiq aytish hamma xalqlarning mehnat faoliyatini, orzu-umidlarini ifodalab berish uchun ishlatilgan. qo`shiqlar avloddan-avlodga og`zaki usulda qoldirilgan. o`zbekistonda erkaklar, ayollar va bolalarning birga qo`shiq aytish an`analari bo`lgan. masalan turli marosim va sayillarda, ramozon oyida bolalarning qo`shiq aytishi yoki kattalarning zikr tushishi, marsiya qo`shiqlari aytishi. bolalarning …

ar 1-2 ovozli xor qo`shiqlari yaratdilar. 1934 yilda 1-musiqa badiiy olimpiadasi o`tkazildi. bu olimpiadada 1000 kishilik xor qatnashdi. 1937 yilda moskva o`zbekiston dekadasida xor jamoalari qatnashdi. urush davrida havaskorlik xorlar jangchilar uchun kontsertlar uyushtirar edilar. urushdan keyin respublika olimpiadasida 20 000 kishi qatnashdi (1143jamoalar). 1948 yil-iii olimpiada 25 000 kishi qatnashdi, bir va ko`p ovozlilik rivojlana bordi. 50 yillarda konservatoriya, musiqa bilim yurti o`qituvchilari havaskorlik xorlarga amaliy yordam bera boshladilar. 60-70 yillarda havaskorlik jamoalarini soni va sifati oshdi. bolalar xor ijrochiligining rivojlanishda konservatoriya dotsentlari kenzer, valenkov, vasil’eva, o`zbekistonda xizmat ko`rsatgan artist sh. yormatovlarning xizmatlari katta «boychechak», «bulbulcha» guruxlari juda ko`plab o`zbek xor asalarini ijro etib kelmoqdalar. respublikamizda 100lab ashula va raqs ansambllari mavjud, ularni qoshida xor-vokal guruxi tuzilgan. masalan: «anor», «gulrux», «chust taronalari», «shirin», «roxat», «shalola» xor tarkibida 15-20 kishi mavjud. ular lapar, yalla. yor-yor qo`shiqlarini ikki-uch ovozda ijro etishadi. o`zbek ko`p ovozli xor asarlariga o`zlarining salmoqli hissalarini qo`shib kelayotgan: …

formalari musiqali dramalarda uchraydi. ikki epizodik uch ovozli fakturalar uchrab turadi, chunki bastakorlar sharoit etarli emasligini yaxshi bilishar va uch-to`rt ovozni ishlatmasdilar. 30 yillarning ikkinchi yarmida bu ish takomillasha bordi. 1936 yil o`zbekiston radiosi qoshida o`zbek xori tuzildi va yangi tuzilgan o`zbekiston davlvt filarmoniyasi qoshida xor kapellasi tashkil qilindi 1937 yilda xor jamoasi bastakorlar m. ashrafiy va t. sodiqovlarning to`rt ovozli qo`shiqlarlarini tayyorlab bordi. 1934-37 yillarda moskva konservatoriyasida ko`pgina bastakorlar: zokirov, abduraxmonov, davidov, ashrafiy, nasimov, xoshimov, qori yoqubov, burxonov, yudakovlar taxsil oldi. yosh o`zbek bastkorlari rus bastakorlari bilan ijodiy hamkorlikda o`zbek milly operasini yaratishdi. bu s. vasil’enko va m. ashrafiy «bo`ron» operasidir. 1939-40 «ulug` kanal», r. glier va t. sodiqovlarning «layli va majnun» operasi. urush yillarida kozlovskiyning «ulug`bek», chishkoning «maxmud tarobiy» operalari yozilgan. 1952 yilda o`zbekiston davlat filarmoniyasi qoshida birinchi professional xor kapellasi tashkil qilindi-raxbar valenkov edi. m. burxonov kapella uchun birinchi jo`rsiz xor qo`shiqlari yaratdi. respublika a kapella janri …

xor guruxi keng tarqalgan, sabab katta gurux akademik xorni tuzish uchun kerakli ovozlar, ko`p xonandalar, maxsus joy kerakligi kabi muammolarning yo`qligidir. ba`zi kamer xorlar professional jamoalarga aylangan. kamer xorining ikki shakli mavjud: professional havaskorlar bu xorlarda ovozlarning joylanishi ham boshqacha bo`ladi. masalan: shou boshchiligidagi amerika xori kvartet uslubida tuzilgan. (partiyalar emas, s. a.t.b) bu xorlarda klassik va zamonaviy xor asarlaridan iborat repertuar ishlatiladi. ba`zi bastakorlar kamer xorlar bilan doimiy ijodiy bog`lanishda bo`lishadi. masalan: sviridov «pushkin gulchambari» va boshqa asarlarini moskva kamer xoriga yozgan. bizda sh. yormatov – «bulbulcha» bolalar xori uchun, b. umidjonov tele –radio komiteti xori uchun yozgan. opera xorlari opera xor ijrochiligining o`ziga xos xususiyati bor. xor sadolari ostida eshitilmay qolmasligi uchun nyuanslar katta ahamiyatga ega. (fraza tovush tusi) operada xor dekarativ fan vazifasini bajarishdan tashqari operaning dramaturgiyasida faol qatnashdi va uning ijrosi sahna harakati bilan bog`liqdir. sahnadagi mizanstsenlar xonandalarga raxbarni ko`rishga xalaqit berishadi. shuning uchun xormeysterlar sahna …

arvoz», «bayot», anor, «shalola», «lola», «gulrux», «chust taronalari». xalq xorlari xalq bayramlarida, mehnat ishlari jarayonida xor bo`lib qo`shiq aytilgan. bu shaharlarda, ishchilar orasida, yoshlar sayillarida keng tarqalgan. bir necha ashulachilarni artel’ deyishgan. bir oila a`zolaridan iborat bo`lsa- oila ansambllari deb yuritilgan. pyatnitskiy xalq xori (1911). don kazaklari ansambli. ural xalq xori va boshqalar bizda o`zbekiston radio tv si qoshidagi milliy xor (b. umidjonov ). xalq xori- xalq qo`shiqlarining xususiyatlarini saqlagan xolda ijro qiladi. raxbar faqat mahalliy qo`shiqchilik a`analarini bilish bilan chegaralanmay, xalq qo`shiqlarini yaxshi biladigan kishilarni taklif qilishi shart. xalq xorlari akademik xorlardan quyidagi xususiyatlari bilan farq qiladi. - vokal struktura o`ziga xosligi - tabiiy ovozda kuylash - polifoniyada (ko`p ovozli) kuylash - imprevizatsiya qilish (badixa) - repertuar- xalq qo`shiqlari va xalq lad tonligi asosidagi asarlar - dirijyorsiz ijro etish to`rt ovozning doimiy bo`lmasligi s. a. t. b - xorovod harakat vositasini ishlatish xalq xorlari uch guruhdan iborat: xor, o`yinchi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`zbekistonda xor madaniyati"

1404457127_53384.doc o`zbekistonda xor madaniyati reja: 1. o`zbekistonda xor madaniyati. 2. havaskorlik xor madaniyatining rivojlanishi. 3. o`zbekistonda xor madaniyatining boshlanishi va rivojlanishi. o`tmishda so`g`t davlatida professional xor mavjud bo`lgan, keyinchalik arab iste`losidan keyin bu san`at rivojlanmagan. o`zbek musiqasi asosi monodik (bir ovozli) bo`lganligi sababli ko`p asrlar davomida ko`p ovozli xor ijrochiligi amalda qo`llanilmagan va professional yakka ijrochilik formasi saqlanib qolgan. ko`p ovozli xor dastdlab musiqali drama va komediyalarda xalq musiqasini xorga moslab qayta ishlangan holda qo`llanildi. s. vasil’enko va m. ashrafiy «bo`ron», r. glier va t. sodiqovlarning «layli va majnun» kabi birinchi operalari ko`p ovozli o`zbek xor ijrochiligi rivojida muhim rol...

DOC format, 58.5 KB. To download "o`zbekistonda xor madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o`zbekistonda xor madaniyati DOC Free download Telegram