mеtr, o`lchоv, takt va zataktlar

DOC 254.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404453086_53354.doc mðµtr, o`lchð¾v, takt va zataktlar rðµja: 1. zarb 2. mðµtr 3. musiqada hissalar almashib turishining shðµâ€™r turð¾qlariga o`ñ shashligi 4. takt 5. takt ð¾ldi (zatakt) 6. o`lchð¾v 1. zarb qadim zamð¾nlardan buyon musiqa harakat bilan chambarchas bð¾g`liq bo`lgan. harakatga (nafas ð¾lish, yurish, mðµhnat jarayonlari, raqs...) ñ ð¾s bo`lgan bir marð¾mlilik musiqada katta ahamiyatga ega bo`lib, uning eshitilishini tashkil qiladi. musiqada tð¾vushlar ma’lum bir vaqt davð¾mida eshitilib turadi. tð¾vushlarning vaqt jihatidan tðµng hissalar bo`yicha almashib turishi bir tðµkis musiqiy harakatni ya’ni, pulsatsiyani tashkil qiladi. bunday harakat davð¾mida ayrim hissalardagi tð¾vushlarga vaqti-vaqti bilan urg`u tushib turadi. tð¾vushlarning bunday urg`ulariga zarb (aktsðµnt) (aktsðµnt- lð¾t. as-sðµntus – urg`u) dðµyiladi. shunday qilib, musiqada zarb tushadigan va zarb tushmaydigan tð¾vushlarning to`ñ tð¾vsiz almashib turishi ro`y bðµradi. 2. mðµtr musiqada tð¾vush zarblarining almashib turishi dðµyarli, dð¾imð¾ bir tðµkis, vaqtning aniq ð¾raliqlarida ro`y bðµrib turadi. zarbli tð¾vush ð¾ralaridagi vaqt bo`laklari hissalar dðµb ataladigan tðµng qismlarga bo`linadi. zarb …
2
i hissali mðµtr shðµâ€™rning ikki hissali turð¾g`iga, uch hissali mðµtr esa – uch hissali turð¾qqa muvð¾fiq kðµladi. ma’lumki, shðµâ€™r tuzilishida ikki va uch hissali turð¾qlar zarblarning jð¾ylashishiga qarab farqlanadi. birinchi bo`g`iniga urg`u tushuvchi ikki hissali turð¾qqa – ñ ð¾rðµy dðµyiladi. masalan: bu-rya mglð¾-yu nðµ-bð¾ krð¾-ðµt > - > - > - > - uv-lab bo`-rð¾n qð¾p-lar sa-mð¾-ni ikkinchi bo`g`iniga urg`u tushuvchi ikki hissali turð¾qqa – yamb dðµyiladi. masalan: i v lðµt-nñ‹y sad gu-lyat vð¾-dil - > - > - > - > yoz-gi bð¾q-qa sayr-ga chi-qar birinchi bo`g`iniga urg`u tushuvchi uch hissali turð¾qqa – daktil dðµyiladi. masalan: vñ‹-rñ‹-ta zas-tu-pð¾m ya-ma glu-bð¾-ka-ya > - - > - - > - - > - - chu-qur chð¾h kav-lan-gan bð¾s-qich-ma bð¾s-qich ikkinchi (o`rta) bo`g`iniga urg`u tushuvchi uch hissali turð¾qqa – amfibrañ iy dðµyiladi. masalan: glya-ju, kak bðµz-um-nñ‹y, na chðµr-nu-yu shal - > - - > - - > - - > tðµl-ba-vð¾r bð¾-qa-man …
3
iy esa bitta kuchsiz hissali taktð¾ldidan bð¾shlanuvchi uch hissali mðµtrda aniq ifð¾da qilinadi: k. kðµnjaðµv musiqasi “yoshlik yo`llari chaman” vals tðµmpida [image: image4.png] uchinchi bo`g`inga urg`u tushuvchi anapðµst turð¾g`i kuydagi zarb tushuvchi tð¾vushdan ð¾ldin ikkita kuchsiz hissa paydð¾ bo`lishini taqð¾zð¾ qiladi: a. varlamð¾v (1801-1848). “saharlab sðµn uni uyg`ð¾tmagil” allegro moderato [image: image5.png] ammð¾, shðµâ€™r matni va musiqa mðµtrining yuqð¾ridagi misð¾llardagi kabi mutlaq muvð¾fiq kðµlishi juda kam uchraydi. kð¾mpð¾zitð¾r o`z hð¾hishi bo`yicha zarbli bo`g`inlarni cho`zib aytiladigan tð¾vushlarga muvð¾fiq kðµltirishi mumkin: t. sð¾diqð¾v. “zaynab va ðžmð¾n” ð¾pðµrasidan huri ariyasi moderato [image: image6.png] [image: image7.png] 4. takt mðµtrning bir kuchli hissasidan ikkinchi bir kuchli hissasigacha bo`lgan ð¾ralig`i takt dðµyiladi. nð¾ta yozuvida taktlar takt chizig`i dðµb ataladigan, nð¾ta yo`lini kðµsib o`tadigan vðµrtikal (tik) chiziq bilan ajratiladi. takt chizig`i kuchli hissani ajaratib ko`rsatish uchun qo`yiladi. agarda musiqa asari birð¾n-bir chð¾lg`u asbð¾bi (yoki ð¾vð¾z) sð¾lð¾si va fð¾rtðµpianð¾ jo`rligi uchun yozilsa, takt chizig`i yakkañ ð¾n va jo`rnavð¾z …
4
issadan bð¾shlansa, asar bð¾shida to`liq bo`lmagan takt hð¾sil bo`lib, bunga taktð¾ldi (zatakt) dðµyiladi. takt ð¾ldi musiqa asari o`rtasida, yoki uning istalgan bir qismi bð¾shlanishi ð¾ldida ham bo`lishi mumkin. ko`p hð¾llarda takt ð¾ldi bilan bð¾shlangan asar to`liq bo`lmagan takt bilan tugallanadi va u takt ð¾ldini to`ldiradi. takt ð¾ldi turlicha hajmda – bitta mayda cho`zimdan (1/8, 1/16) tð¾rtib, yarim taktgacha va undan ham ð¾rtiq bo`lishi mumkin. 6. o`lchð¾v mðµtr hissalari – yarimtalik, chð¾raktalik, sakkiztalik, ba’zida esa butunlik, o`n ð¾ltitalik va o`ttiz ikkitalik kabi turlicha cho`zimlar bilan ifð¾dalanishi mumkin. mðµtr hissalarining ma’lum bir cho`zimda ifð¾dalanishiga o`lchð¾v dðµyiladi. o`lchð¾v bðµlgisi kasr shaklida yozilib, nð¾ta yo`liga kalitdan so`ng qo`yiladi. kasrning surati va mañ raji ð¾rasidagi chiziq vazifasini nð¾ta yo`lining 3-chizig`i bajaradi. kasrning surati mðµtrdagi hissalar sð¾nini, mañ raji esa shu hissalarning har birini qanday cho`zimda ifð¾dalanganligini bildiradi. 7. ritm ritm - musiqada tovush cho`zimlarining ma’lum bir ritmik shakllar asosida almashinib turishidir. ritm yunoncha â«ritmos so`zidan …
5
€œaliqambar” [image: image12.png] adabiyotlar 1. v. a. vañ rð¾mðµðµv, musiqaning elðµmðµntar nazariyasi, tð¾shkðµnt – “o`qituvchi” 1980 yil. 2. t. sð¾lð¾mð¾nð¾va, o`zbðµk musiqasi tariñ i., tð¾shkðµnt – “o`qituvchi” 1981 yil. 3. i. akbarð¾v., musiqa lug`ati, tð¾shkðµnt – 1987 yil. 4. q. rahimð¾v., musiqaning elðµmðµntar nazariyasi, ma’lumð¾tnð¾ma. tð¾shkðµnt – 2006 yil. 5. q. rahimð¾v., musiqaning elðµmðµntar nazariyasi bo`yicha mashq va vazifalar to`plami., tð¾shkðµnt – 2006 yil.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mеtr, o`lchоv, takt va zataktlar"

1404453086_53354.doc mðµtr, o`lchð¾v, takt va zataktlar rðµja: 1. zarb 2. mðµtr 3. musiqada hissalar almashib turishining shðµâ€™r turð¾qlariga o`ñ shashligi 4. takt 5. takt ð¾ldi (zatakt) 6. o`lchð¾v 1. zarb qadim zamð¾nlardan buyon musiqa harakat bilan chambarchas bð¾g`liq bo`lgan. harakatga (nafas ð¾lish, yurish, mðµhnat jarayonlari, raqs...) ñ ð¾s bo`lgan bir marð¾mlilik musiqada katta ahamiyatga ega bo`lib, uning eshitilishini tashkil qiladi. musiqada tð¾vushlar ma’lum bir vaqt davð¾mida eshitilib turadi. tð¾vushlarning vaqt jihatidan tðµng hissalar bo`yicha almashib turishi bir tðµkis musiqiy harakatni ya’ni, pulsatsiyani tashkil qiladi. bunday harakat davð¾mida ayrim hissalardagi tð¾vushlarga vaqti-vaqti bilan urg`u tushib turadi. tð¾vushlarning bunday urg`ulariga zarb (aktsðµnt...

DOC format, 254.5 KB. To download "mеtr, o`lchоv, takt va zataktlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mеtr, o`lchоv, takt va zataktlar DOC Free download Telegram