jahon san'ati tarixidan ma'lumotlar

DOC 64.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404391752_53179.doc qadimgi o'zbek san'ati va o'zbek sobiq sovet san'ati o'zbek san'ati qadimiy tarixga ega. hozirgi o'zbekiston hududida ibtidoiy jamoa davridayoq odamlar yashaganlar. ular yashagan manzillardagi qoya suratlar, bronzadan yasalgan turli xildagi taqinchoq, mehnat va urush qurollari ibtidoiy jamoa davri kishisining hayotini bilishga yordam beradi. shunday qadimiy yodgorlik suratlaridan biri zarautsoydagi (surxondaryo vil.) qoyaga ishlangan suratlardir. bu surat birmuncha primitiv, sodda bo'lishiga qaramay, ibtidoiy jamoa davri kishilari hayoti, ularning yovvoyi hayvonlarni ov qilayotgan vaqti ishonarli talqin etilgan. chopib borayotgan yovvoyi qo'tos, shoxli buqalar va unga niqob ostiga yashirinib, hujum qilayotgan odamlar tasviri orqali ibtidoiy jamoa davri rassomi shu ov manzarasidagi kuchli harakat va hayajonni ustalik bilan ko'rsata olgan. suratda, ayniqsa, hayvonlar tasviri ifodali chiqqan. ulardagi kuch, epchillik hayotiy talqin etilgan. g'op devorlariga ishlangan suratlar o'zbekistonda, jumladan, boysun va termiz tumanlari, samarqand, toshkent, jizzax, xorazm, farg'ona viloyatlaridan arxeologlar tomonidan ko'plab topilgan. bu suratlarning mavzusi juda chegaralangan. asosan, hayvonlar tasviri yoki ov manzaralarini …

vaqt o'tishi bilan bu shakllar soddalashib borgan, xum yuzasi esa chiziqli naqshlar bilan bezatila boshlagan. bu davrlarda oltindan, kumushdan bezak va amaliy buyumlar ishlash san'ati ham keng tarqala boshlagan. tasviriy san'atda ham mavzu kengayib borgan. bu o'rinda yuz manzaralarini aks ettiruvchi bo'rtma tasvirlar, jangchilar obrazi diqqatga sazovordir. yozuv manbalariga ko'ra, quldorlik davrida ham o'rta osiyoda san'atga qiziqish kuchli bo'lgan. boylarning uyi, ibodatxona devorlari suratlar, naqshlar bilan bezatilgan. eramizning boshlariga kelib, iqtisodiy jihatdan birmuncha ilgari siljish yuz bera boshladi, shaharlar qurilishi jonlandi. bu davr san'atida grek san'atining ta'siri borligi seziladi. mayda haykaltaroshlik keng tarqaldi. bunday haykalchalar sug'd, xorazmdagi shaharchalardan ko`plab topilgan. termiz atrofidagi topilgan haykallarda esa, ko'proq budda va uning shogirdlari tasviri uchraydi. yangi eraning boshlarida devoriy rangtasvir borasida ham asarlar yaratilganligini termizdan topilgan devoriy suratlar tasdiqlaydi. xorazm yodgorliklari, ayniqsa tuproq qal'adan (iii-iv asr) topilgan hayvon va devoriy rasmlar qadimgi o'zbek san'atini bilishda muhim daliliy material bo'lib xizmat qiladi. vi-vii asrlar …

xi zinda ansambli - bularning hammasi xalq badiiy merosining yorqin sahifasini tashkil etibgina qolmay, balki jahon tasviriy san'ati tarixi sahifalarida o'zining faxrli o'rnini egallaydi. bu davrlarda miniatura san'ati borasida ham sezilarli jonlanish bo'ldi. shu davrda yashab ijod etgan kamoliddin behzod, mahmud muzahhib, murod samarqandiy va boshqa qator musavvirlar miniatura san'atining nodir namunalarini yaratib qoldirdilar. bular orasida, ayniqsa, k.behzodning faoliyati (taxminan 1466-1535-yillar) diqqatga sazovordir. behzod xirotda tug'ilgan. bu yerda husayn boyqaro kutubxonasida ishlagan. 1507-yili xuroson shayboniyxon qo'liga o'tgach, behzod buxoroga ko'chib kelgan va shu yerda 1522 yilgacha yashab, ijod qilgan va o'zining mashhur shayboniyxon portretini yaratgan. keyinchalik qisqa vaqt tabrizda (1522-1524) keyin yana hirotda yashab ijod etgan. buyuk alisher navoiyning g'amxo'rligida kamol topgan behzod sa'diyning «bo'ston», «guliston», nizomiyning «xamsa», xisrav-dehlaviyning «xamsa», sharafiddin ali yazdiyning «zafarnoma» asarlariga ko'plab suratlar chizgan. navoiyning dostonlarini ajoyib suratlar bilan bezagan. behzod portretchi rassom sifatida ham mashhurdir. u navoiy, jomiy, husayn boyqaro, shayboniyxon portretlarining muallifidir. bundan tashqari, …

i. bu davrda xalq dekorativ-amaliy san'ati yetakchi o'rin egalladi. bu san'at shu davr kishilari uchun voqelikni, tevarak-atrof go'zalligini yuksak poetik shakllarda aks ettiruvchi, ularning hayot, go'zallik tushunchalarini ifodalovchi birdan bir san'at turi bo'lib qoldi. qo`li gul xalq ustalari yaratgan nafis zargarlik buyumlari, kulolning ajoyib sopol buyumlari, naqqoshning bezaklarida shu davr kishilarining voqelikka bo'lgan estetik munosabati, estetik ideali, hayot to'g'risidagi falsafiy qarashlari o'zining badiiy talqinini topdi. bu davrlarda buxoro, xiva, qo'qon va boshqa shaharlarda qurilgan me'morlik yodgorliklari, a. donish (ahmad kalla) va boshqa miniatyurachilar ijodida o'zbek xalqining boy o'tmishi an'analari davom ettirildi. o'rta osiyoning rossiya bilan qo'shilishi natijasida ijtimoiy hayotda sodir bo'lgan o'zgarishlar bevosita san'atda ham o'z ifodasini topa bordi. buni dekorativ-amaliy san'at asarlaridagi yangi kompozitsiyalarda, ularning sujet va motivlarida, real hayotning tasvirlanishida voqelikni ustalar tomonidan real tasviriga intilishlarida ko'rish mumkin. bunday o'zgarishlar rus va o'zbek me'morlik san'ati an'analarining bir-biriga yaqinlashishi va qo'shilishi natijasida paydo bo'lgan yangi uslublarda ham namoyon bo'la …

orliqni, ayniqsa, jonli narsalarni do'zax jazosidan qo'rqmay tasvirlashlari ruhoniylar obro'yining pasayishiga, dinga ishonchsizlik tug'ilishiga olib kelishi muqarrar edi. 1886-yildagi ko'rgazmada toshkentlik buxta sodiq xo'jayevning alebastrdan yasagan ot va kiyik haykalchalarining qo'yilishi, 1915-yil bosmadan chiqqan s. siddiqiyning «ko'r o'g'li» epik poemasiga ishlangan grafik illustratsiyalarining yuzaga kelishi davr taqozosi edi. o'zbek san'atida mavjud bo'lgan an'analar, shakllanib kelayotgan yangi tendensiyalarning mavjudligi esa o'zbek san'atining tarixan qisqa vaqt ichida katta muvaffaqiyatlarga erishganligini ko'rsatadi. bu asosda esa o'zbek san'ati shakllandi, rivojlandi. san'at insoniyat tarixida yangi davrni boshlab berdi. bu san'at chin ma'noda ommaning orzu-istaklarini, his-tuyg'u, fikr-o'ylarini ifodalovchi san'atga aylandi. xalqning o'zi esa uning ijodkori bo'lib maydonga chiqdi. san'at shu ommaga tushunarli bo'lishi va omma tomonidan sevilishi lozim. u ommaning tuyg'usini, fikrini va irodasini birlashtirishi, ommani ko'tarishi kerak. san'at omma orasida san'atkorlar yetishtirib chiqarishi va ularni o'stirishi kerak. kamol topib kelayotgan me'morlik, amaliy-dekorativ va tasviriy san'atning nodir yodgorliklari jahon san'ati taraqqiyotida salmoqli o'rinni egallab, uning rivojiga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "jahon san'ati tarixidan ma'lumotlar"

1404391752_53179.doc qadimgi o'zbek san'ati va o'zbek sobiq sovet san'ati o'zbek san'ati qadimiy tarixga ega. hozirgi o'zbekiston hududida ibtidoiy jamoa davridayoq odamlar yashaganlar. ular yashagan manzillardagi qoya suratlar, bronzadan yasalgan turli xildagi taqinchoq, mehnat va urush qurollari ibtidoiy jamoa davri kishisining hayotini bilishga yordam beradi. shunday qadimiy yodgorlik suratlaridan biri zarautsoydagi (surxondaryo vil.) qoyaga ishlangan suratlardir. bu surat birmuncha primitiv, sodda bo'lishiga qaramay, ibtidoiy jamoa davri kishilari hayoti, ularning yovvoyi hayvonlarni ov qilayotgan vaqti ishonarli talqin etilgan. chopib borayotgan yovvoyi qo'tos, shoxli buqalar va unga niqob ostiga yashirinib, hujum qilayotgan odamlar tasviri orqali ibtidoiy jamoa davri rassomi shu ov m...

DOC format, 64.5 KB. To download "jahon san'ati tarixidan ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon san'ati tarixidan ma'lumo… DOC Free download Telegram