rejissuraning asosiy elementlari

DOC 58.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1684319317.doc rejissuraning asosiy elementlari reja: 1. teatr sanâati 2. kompozitsiya 3. pyesadagi voqea 4. mizanssena 5. tempo-ritm hamma sanâat turlaridek rejissura ham o`zining tarkibiy qismlar yani elementlariga ega. teatr sanâati sintetik tabiatli va jamoaviy ijod turi bo`lgani uchun ham rejissor ularni boshqarib o`z rejasini amalga oshirish niyatida uyg`unlashtiradi. teatr sanâatining tayachi xisoblashgan aktyorlik maxorati o`z unsurlariga ega bo`lgani kabi rejissura ham o`zining mahorat va texnik elementlariga eta. hozirgi kun zamonaviy teatrini rejissorsiz va rejissuraning asosiy elementlarisiz tasavvur qilib bo`lmaydi. uning tarkibi quyidagi elementlardan iborat. 1.kompozitsiya â sahna asari voqealarning tizimli tartibi. 2. sahnaviy atmosfera â voqea makon va vaqt muxiti. 3. mizanssena â muxitga va maqsadga muvofiq joylashish. 4. tempo-ritm â muxit va voqeaning ruxiy isitmasi extiros darajasi. 5.sahnaviy haqiqat â yuqoridagilarning aktyorlar xarakatida uyg`unlashishi ijodiy kayfiyatni, muxit xaqiqatini paydo qiladi. kompozitsiya â asar voqealarining tarkibiy tuzilishi va joylashish bo`lib, spektakl ham har qanday badiiy asardek o`zining ichki kompozitsion qurilish …

iqib, o`z fikri va topimalarini uyg`unlashtirgan holda talqin etishdan iborat. shuning uchun rejissor pyesa kompozitsiyasini qaytarib, agar lozim topsa uning g`oyasiga taâsir qilmagan holda uni o`zgartirishi xam mumknn. masalan, pyesadagi ayrim ko`rinishlarni olib tashlashi yoki pyesada yo`q, lekin u yerdagi voqeani keskinlashtiradigan sahna qo`shishi va bu orqali pyesa kompozitsiyasini o`zgartirib yuborishi mukin. buning uchun sahnalashtiruvchi rejissor kompozitsiya qonunlarini yaxshi bilishn kerak asarning janri yoki davr muxitidan qatiy nazar umumiy dramaturgiya talablari quyidagilardan iborat: â· kirish (ekspozitsiya) âparda ochilganda nima bo`lyapti? qachon va qayerda bo`lyapti? degan savollarga javob berib tomoshabinni asar muxitiga olib qiradigan qism; â· tugun (zavyazka) â endi nima bo`lar ekan? degan muammoni paydo qiladigan va intrigani kuchaytiradigan qism; â· rivojlanish (razvitiye) - personajlarning kurashishini keskinlashtirib, intrigani oshirib boradigan qismlar; â· avj (kulminatsiya) â kurashning eng keskin nuqtasi va asar peripetiyasini belgilaydigan qism; â· yechim (razvyazka) â kurashning barxam topishi va g`oyaning ochilishiga xizmat qiladigan yakuniy qism. spektaklni necha …

joylab ko`yishga yordam beradigan unsirdir. spektakl kompozitsiyasini o`z rejasi asosida tuzib chiqish, bazan qayta quribi, uni amalga oshirish rejissordan katta qobilyat, ijodiy mehnat, sabot va izlanishlar talab etadi. har qanday pyesa maâlum vaqtda va maâlum shart-sharoitda ro`y berayotgan voqealar tizimini aks ettiradi. pyesa yozishda dramaturg uchun manbaa bo`lib hizmat qilgan vakelik ruxiyatini rejissor sahnada kaytadan yaratadi. demak spektakl uchun manbaa bo`lib pyesa g`oyasining ruxiyati hizmat kiladi. sahnaviy atmosfera quyidagi teatr ifoda vositalari orqali yaratiladi. ular: mavzu, g`oya va voqealar tartibiga asoslangan rejissorlik talqini; dekoratsiya, butaforiya, rekvizit, libos (kostyum), grim, muzika, teatr shovqinlari, nur va rang; ularni o`zida uyg`unlashtiradigan aktyorlar ijrosidan iborat. demak sahnaviy atmosfera bir necha kasbdagi sanâatkorlarning birgalikdagi ijodiy mehnati sintezlashishi orqali barpo etiladi. pyesadagi voqea - qaysi yerda, qachon va qanday sharoitda sodir bo`lganini muallif asar remarkalarida yoki kirish qismida tasvirlab beradi. bu remarkadan qanday foydalanish rejissorga va boshqa spektakl yaratuvchilarga bog`liq. ayrim muvlliflar pyesalarida ifoda etilgan voqealar …

a odamzod atrofini o`rab turgan sharoit va insonlar bilan bo`ladigan o`zaro munosabati orqali voqea muxiti vujudga keladi. sahnaviy atmosfera rejissorning oliy maqsadi va aktyorlarning yetakchi xatti - xarakati bilan bog`liq bo`lgan voqealar tizimi orqaln yuzaga keladi. atmosfera atamasi harakatchan tushunchadir. u xar bir voqeaning berilgan shart-sharoiti va unga bo`lgan munosabatlarning o`zgarishidai kelib chiqadi va bu muxit ham o`zgaruvchandir. chunki insonlar yashayottan davr va joyning xavosi- muxiti xam o`zgarib turadi. saxnada to`g`ri topilgan atmosera va uni amalga oshirish uchun topilgan vositalar rejissor xamda aktyorlar hamkorligi mahsulidir. mizanssena - rejissuraning asosiy elementlaridan biri bo`lib, u faqatgina aktyor sanâatiga mansubdir. aktyor yaratayotgan obrazi ichki kechinmalar ham tashqi ifodalar jihatidan mukammal bo`lishi uchun uning gavdasida â vujudida voqea muxitining yuki bo`lishi lozim.mizanssena esaâyukliâ aktyorlarning sahnada bir-birlariga nisbatan to`g`ri, yaâni maqsadga muvofiq joylashishi va joy almashtirishlaridir. bu masala bilan shug`ullanadigan rejissor aktyorlarni sahnaga sig`dirish bilan chegaralanmasdan, har bir xarakat maânosini tomoshabinga yetkazib berishga intilishi lozim. …

asabatlari ifodasidir. gruxli mizanssenalar dialoglarda tug`uladigan o`zaro munasabatlarni ifodalaydigan xarakatlar nisbatidir. ommaviy mizanssenalar esa xalq vakillarining voqeaga munosabatini ifodalaydigan saxnaviy joylashishdir. mizanssenalarning barcha turli rejissor rejasiga muvofiq yuzaga chiqariladi. demak aktyorlarning sahnaviy bo`shliqda joylashuvi maqsadga muvofiq xarakat bo`lib, o`z axamiyati bilan sahnaviy "tilga" aylanishi lozim. bu borada 1921 yili stanislavskiy tomonidan sahnalashtirilgan gogolning "revizor" spektaklidagi final sahnasining mizansenasi xarakterlidir. unda shaxar xokimi rolini ijro egan moskvin xuddi tomosha zaliga o`tmoqchi bo`lgandek, saxnani eng oldiga keladi. by vaqtda zalning chiroqlari yoqilib, saxnadagi barcha xatti-harakat to`xtaydi. moskvin â shahar hokimi oyog`ini suflyor budkasiga ustiga qo`yib, bevosita tomoshabinlarga: "nega kulasizlar? axir o`z ustingizdan kulayapsizlar-ku", â deb murojaat etgan va yana orqasiga, sahnaga qaytgan. tomosha zalidagi chiroq o`chib saxnadagi xatti-harakatlar yana davom etavergan. mana shunday publitsistik va katta falsafiy mazmunga ega bo`lgan mizanssenalar, ijodkor rejissorning g`oyaviy-badiiy rejasini amalga oshirishda asosiy ifoda vositasiga aylanadi. ulug` rejissor nemirovich-danchenko aktyorlardan obrazning aniq psixofizik harakterini talab qilar ekan, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "rejissuraning asosiy elementlari"

1684319317.doc rejissuraning asosiy elementlari reja: 1. teatr sanâati 2. kompozitsiya 3. pyesadagi voqea 4. mizanssena 5. tempo-ritm hamma sanâat turlaridek rejissura ham o`zining tarkibiy qismlar yani elementlariga ega. teatr sanâati sintetik tabiatli va jamoaviy ijod turi bo`lgani uchun ham rejissor ularni boshqarib o`z rejasini amalga oshirish niyatida uyg`unlashtiradi. teatr sanâatining tayachi xisoblashgan aktyorlik maxorati o`z unsurlariga ega bo`lgani kabi rejissura ham o`zining mahorat va texnik elementlariga eta. hozirgi kun zamonaviy teatrini rejissorsiz va rejissuraning asosiy elementlarisiz tasavvur qilib bo`lmaydi. uning tarkibi quyidagi elementlardan iborat. 1.kompozitsiya â sahna asari voqealarning tizimli tartibi. 2. sahnaviy atmosfera â voqea makon va vaqt mux...

DOC format, 58.0 KB. To download "rejissuraning asosiy elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: rejissuraning asosiy elementlari DOC Free download Telegram