қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари сифатини бошқариш

DOC 82,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1500186304_68628.doc å å = = = n i б i n i ж i сд q q и 1 . 1 . б i ж i сд q q и . . = n i б i n i ж i сд q q q q и . . . . - - = ; 100 ´ = t i с q q н қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари сифатини бошқариш режа: 1. маҳсулотлар сифатининг моҳияти, аҳамияти ва унинг иқтисодий самарадорликка таъсири. 2. маҳсулотлар сифатини белгиловчи асосий кўрсаткичлар ва уларни аниқлаш усуллари. 3. маҳсулот сифатини оширишда навларни жойлаштириш ва илғор технологияларидан унумли фойдаланиш. 4. уруғчилик-селекция ишлари самарадорлигини ошириш. маҳсулотлар сифатининг моҳияти, аҳамияти ва унинг иқтисодий самарадорликка таъсири маҳсулот сифатини ошириш ҳар қандай қишлоқ хўжалиги корхонаси олдида турган асосий вазифалардан бири ҳисобланади. 1986 йилда стандартизация бўйича халқаро ташкилот (iso) томонидан иқтисодиётнинг барча тармоқлари учун маҳсулот сифати тушунчасига аниқлик киритилган эди. унга кўра сифат …
2
линган маҳсулотлар ҳам сотилади. учинчидан, кейинги пайтларда корхоналарнинг ташқи иқтисодий фаолияти фаоллашиб бормоқда ва маҳсулотни ташқи бозорларда экспорт қилиш одатий ҳолга айланмоқда. тўртинчидан маҳсулот сифатини ошириш корхоналарнинг маҳсулот бирлигини ишлаб чиқаришга сарфлайдиган ресурслар сарфи самарадорлигини оширишга имкон яратади. бешинчидан маҳсулот сифатини ошириш умумдавлат ва жамият миқёсида ҳам манфаатлидир. маҳсулотлар сифатини белгиловчи асосий кўрсаткичлар ва уларни аниқлаш усуллари маҳсулот сифати кўрсаткичлари – уни ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш билан боғлиқ маълум бир сифат кўрсаткичлари параметрларининг миқдорий ўлчамини ифодалайди. қишлоқ хўжалигида бундай кўрсаткичларга озиқ-овқат маҳсулотлари бўйича уларнинг фойдалилик даражаси, технологик параметрлари, стандартлаштириш хусусиятлари, ишончлилиги, экологик тозалиги, тўйимлилиги каби кўрсаткичлар кирса, пахта хом-ашёсида унинг навлари, типи, тола ва чигит чиқиш нисбати, толанинг узунлиги ва пишиқлиги каби кўрсаткичларни мисол қилиб келтириш мумкин. кўпчилик сифат кўрсаткичлари маҳсулот хусусиятларининг параметрларидан ташкил топади. ифодаланиш миқдори бўйича: · якка кўрсаткичлар; · комплекс кўрсаткичлар. хусусиятлари бўйича: · истеъмолга яроқлилик даражасини ифодаловчи; · ишончлилигини баҳоловчи; · фойдалилигини баҳоловчи; · тежамлилигини …
3
асалан, пахта хом-ашёсида унинг навлари, типи, намлик ва ифлосланиш даражаси, тола ва чигит чиқиш нисбати, толанинг узунлиги ва пишиқлиги каби кўрсаткичлар маҳсулот сифатини комплекс баҳолашга имкон беради. маҳсулотнинг истеъмолга яроқлилиги кўрсаткичлари лаборатория шароитида давлат стандартлари талаблари асосида баҳоланади. бунда ҳар бир маҳсулотнинг хусусиятларидан келиб чиқиб тайёрланган махсус кўрсаткичлар тизимидан фойдаланилади. бу кўрсаткичлар тизими маҳсулотни сертификатлаштириш учун асос бўлиб хизмат қилади. масалан, сут маҳсулотини текширишда унинг ёғлилиги, таркибида холестирин моддаси мавжудлиги даражаси, тозалиги ва экологик жиҳатдан хавфсизлиги каби бир қатор кўрсаткичлардан фойдаланилади. маҳсулот сифатини таъминлаш усулларининг кўпчилигини сифат даражасини аниқлаш кўрсаткичлари ташкил қилади. ўз навбатида улар икки гуруҳга бўлинади. ахборот олиш усули бўйича – ўлчов, рўйхатга олиш, органолептик ва ҳисоблаш усуллари мавжуд. ахборот олиш манбалари бўйича: анъанавий, эксперт ва социологик усуллардан фойдаланилади. ўлчов усули – техник ўлчов воситаларидан фойдаланиш натижасида аниқланган сифат кўрсаткичларини баҳолашда ишлатилади. масалан, сутнинг ёғлилик даражасини ўлчовчи, пахта хом-ашёсининг намлилигини ва ифлослилигини ўлчовчи асбоблар буларга мисол бўлади. рўйхатга …
4
лар билан солиштирилади. анъанавий усул – махсус тажриба хўжаликлари ва лабораторияларда ихтисослашган малакали мутахассислар томонидан тажрибалар ўтказиш орқали олинган маълумотларга таянади. эксперт усулида маҳсулотнинг сифат кўрсаткичлари махсус ташкил қилинган мутахассис-экспертлар ишчи гуруҳи томонидан аниқланади. бундай гуруҳга тармоқ хусусиятлари ва қаралаётган маҳсулотнинг технологик параметрларини яхши билувчи етакчи олимлар ва мутахассислар жалб қилиниши лозим. социологик усул мавжуд ёки потенциал истеъмолчиларнинг маҳсулот сифати тўғрисидаги фикрларини йиғиш ва таҳлил қилишга таянади. бунинг учун анкета сўровлари, социологик тадқиқотлар, конференциялар. кўргазмалар ёки аукционлар ўтказилади. маҳсулот сифати даражасини баҳолаш учун дифференциал, комплекс ва аралаш усуллардан фойдаланилади. дифференциал усулда маҳсулот сифатининг алоҳида ёки комплекс хусусиятлари эришилган натижани базавий даража билан солиштириб кўришга асосланади. маҳсулот сифатининг кўрсаткичларини комплекс тарзда ифодалашга имкон берувчи кўрсаткичлардан бири маҳсулот сифати индексидир. бу кўрсаткич қуйидаги формула билан аниқланади: ; бу ерда: qi.ж, qi.б лар маҳсулот сифатининг i-чи кўрсаткичининг мос равишда жорий ва базавий даражаси. i – 1,2,3, …n маҳсулот сифатининг баҳоланувчи кўрсаткичлари сони. агар …
5
саноат навлари ва синфига кўра тўланадиган ҳақ ҳам турлича бўлади. юқори навларнинг умумий маҳсулот миқдоридаги салмоғини ҳисоблашда қуйидаги формуладан фойдаланиш мумкин: бу ерда: нс – маҳсулот миқдорида нав салмоғи, %да; qi.- i-чи навдаги маҳсулот миқдори; qt – маҳсулотнинг ялпи миқдори. маҳсулот сифатини оширишда навларини жойлаштириш ва илғор технологиялардан унумли фойдаланиш экин навларини жойлаштириш узоқ муддатли режалар ва навнинг аниқ иқтисодий кўрсаткичларига таянган ҳолда амалга оширилиши лозим. ҳозирда ғўза навлари аксарият ҳолларда асосан ҳосилдорлиги юқорилиги ёки тезпишарлигини асос қилиб олган ҳолда танланмоқда. навларнинг тезпишарлиги ёки ҳосилдорлиги юқорилиги пахтачилик маҳсулотининг бозоргирлигини таъмин этмайди. маҳсулотнинг рақобатбардошлиги энг аввало сифати ҳаридор талабига жавоб бериши ва нархининг нисбатан арзонлиги билан белгиланади. шунинг учун ҳам ғўза навлари иқтисодий самарадорлигини кўплаб кўрсаткичлар асосида баҳолаш бўйича ўзбекистон бозор ислоҳотлари илмий-тадқиқот институти олимлари томонидан услуб ишлаб чиқилди ва ушбу услуб бўйича навларни баҳолашга эришилди. чунки, ғўза навларини жойлаштиришда: -ҳар бир нав ўзининг маълум танлаб олинган мезонлар асосидаги иқтисодий баҳосига …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари сифатини бошқариш"

1500186304_68628.doc å å = = = n i б i n i ж i сд q q и 1 . 1 . б i ж i сд q q и . . = n i б i n i ж i сд q q q q и . . . . - - = ; 100 ´ = t i с q q н қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари сифатини бошқариш режа: 1. маҳсулотлар сифатининг моҳияти, аҳамияти ва унинг иқтисодий самарадорликка таъсири. 2. маҳсулотлар сифатини белгиловчи асосий кўрсаткичлар ва уларни аниқлаш усуллари. 3. маҳсулот сифатини оширишда навларни жойлаштириш ва илғор технологияларидан унумли фойдаланиш. 4. уруғчилик-селекция ишлари самарадорлигини ошириш. маҳсулотлар сифатининг моҳияти, аҳамияти ва унинг иқтисодий самарадорликка таъсири маҳсулот сифатини ошириш ҳар қандай …

Формат DOC, 82,5 КБ. Чтобы скачать "қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари сифатини бошқариш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари си… DOC Бесплатная загрузка Telegram