узумчилик фани тўғрисида

DOC 66,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1476465559_65562.doc узумчилик фани тўғрисида режа: 1.узумчилик фани тўғрисида. 2.узумчиликнинг халқ хўжалигидаги аҳамияти. 3.ўзбекистонда узумчиликнинг тарихи,ҳозирги аҳволи ва ривожлантириш истиқболлари. 4.узумчилик соҳасидаги илмий тадқиқот ишлари ва уларнинг асосий йўналишлари. таянч иборалар: узум мевасининг озиқ овқатдаги аҳамияти, дориворлиги, саноатда хом ашёлиги, агрономия жихатдан аҳамияти, узумчилик тарихи, ҳозирги аҳволи, ривожлантириш истиқболлари, узумчилик соҳасидаги илмий тадқиқот ишлари ва уларнинг йўналиши, узумчиликдаги муаммолар. . узумчилик фани ўсимликшунослик фанлари қаторига кириб, ток экинининг ботаник таърифини, биологик хусусиятларини, узум навларини ва мўл ҳамда сифатли ҳосил етиштириш технологиясини ўрганади. узумчилик қишлоқ хўжалигининг муҳим тармоқларидан бўлиб, аҳолининг озиқ-овқатга ва саноатни эса хом ашёга бўлган талабини қондиради. ўзбекистоннинг тупроқ ва иқлим шароити бу экин учун нисбатан қулай бўлгани учун у мамлакатимизнинг ҳамма тупроқ ва иқлим шароитларида ўстирилади. ҳеч бир томарқа йўқки бу экин экилмаган. . ток қимматбаҳо экин ҳисобланади. узум меваси таркибида 15– 30% ҳатто сўлитилганда эса 40-50 % гача шакар, органик кислоталар,пектин,ошловчи моддалар,хушбўй ҳидли ва бўёқ моддалар, ўсимлик елими,бир …

қиммат баҳо маҳсулотлар: уруғли хўраки навлардан майиз, уруғсиз навлардан кишмиш, жуда майда (6-9 мм) уруғсиз қора мевали коринка нав узумдан қуритилган коринка олинади. калорияси юқори бўлганлиги, узоқ сақланиши, ташиш учун қулайлиги туфайли майиз кондитер ва кулинария саноатида ишлатиладиган қимматбаҳо озиқ-овқат маҳсулотига айланади. узумдан ҳар хил винолар, шампан виноси, коньяк тайёрланади. истеъмол қилинадиган винолардан узум сиркаси тайёрланади. узум турпидан спирт, вино кислота, танин моддаси, узум мойи, бўёқлар, ёриткич газ ва бошқалар олинади. турп компости билан боғ ва токзорлар ўғитланади. ток яна шу билан қимматлики у эрта (ўтқазилгандан сўнг 2-3 йили) ҳосилга киради,узоқ яшайди,яхши парвариш қилинса, 80-100 йилгача ҳосил беради. токнинг илдиз тизими бақувват ва кучли ривожланганлигидан у қурғоқчиликка нисбатан чидамли бўлади ва ундан мелиорация мақсадларида тоғларни, тоғ этакларини ўзлаштиришда, қум ва жарлар ҳам шунга ўхшашларни мустаҳкамлашда фойдаланиш мумкин. у бошқа экинларни ўстириш учун яроқсиз бўлган ерларда шағал тошли шўрхок сизот сувлари ер юзига яқин (1-1,5 м) бўлган ўтлоқ-ботқоқ тупроқли ерларда муваффақиятли …

қадимги турлари ҳозиргача сақланиб қолган. жанубий европада ўлчамли даврнинг охирги эрасида ёки бундан анча олдин пайдо бўлган vitis авлоди сақланиб қолган. у экиш учун яроқли ҳисобланади. материк бўлиниб кетгандан сўнг vitis авлоди уч турга: шимолий америка, шарқий осиё ва европа-осиё гуруҳларига бўлиниб кетган. охирги гуруҳга кирувчи vitis vinifera турини узоқ вақт сунъий танлаш натижасида хозирги токларнинг кўп хилма-хил навлари етиштирилди. ток навларининг камроғи бошқа турлардан келиб чиққан. марказий осиё узумчилигининг тарихи узоқ асрлардан бошланган. у ерда ток александр македонский юриш бошлашидан анча олдин (iv асрда янги эрагача) экилган. греклар марказий осиёни босиб олиши даврида (янги эранинг i асри) бу ерда токчилик ва виночилик ривожланган эди, бунда фарғона водийси алоҳида мақтовга сазовор бўлган, чунки бу ерда йирик феодалларнинг катта-катта токзорлари бўлиб, улар вино тайёрлаб, уни 10 йиллаб сақлар эдилар. араб ҳукмронлари (vii-viii асрлар) халқаро алоқани кенгайтирдилар. бу билан ўрта осиёга арабистон, ҳиндистон, эрон ва бошка мамлакатлардан токнинг янги навларининг келтирилишича ёрдам …

ирозга учрашига сабаб бўлди. лекин, xv асрда токчилик қайта тикланди. кейинги асрларда ўрта осиёдаги феодал давлатларда (хоразм, бухоро, қўқон хонликларида) мусулмон динининг талабига мувофиқ вино ичиш ман қилинган эди. шунинг учун, токнинг фақат майиз қилинадиган ва кишмиш навлари экилар эди. токзорлардаги вино учун ишлатиладиган токлар олиб ташланиб, улар бошқалари билан алмаштирилди. бу мақсад учун экиладиган токларнинг фақат жуда қимматбаҳо навлари (бахтиёрий, обаки, вассарға ва бошқалар) сақланиб қолган. буларни янгилигича истеъмол қилиш ва шинни қилиб ишлатиш мумкин эди. виночилик жуда чекланган холда мавжуд эди. ўрта осиёнинг россияга қўшилиши билан янги узум ва майиз россиянинг марказий бозорларида олиб борила бошланди. виночилик тез суратлар билан ривожлана бошланди, шу билан бир қанча савдо фирмалари ва сохибкорлар шуғулландилар. токнинг қрим, молдавия, кавказ ортидан ва бошқа жойлардан келтирилган европа винобоп навлари ўстирила бошланди. шу вақтда туркистонга соҳибкорлар келди. узумчиликни ривожлантиришда россия боғдорчилик жамиятининг туркистон бўлими ижобий роль ўйнайди, бу бўлим кейинчалик қишлоқ хўжалигининг туркистон жамиятига айлантирилди. …

иклар ташкил этилди ва шу даврдан бошлаб интенсив токзорлар барпо этила бошланди. айниқса, ўзбекистон собиқ иттифоқнинг майиз етиштирадиган асосий базасига айлантирилди ёки иттифоқда етиштириладиган барча майизнинг 70-75% ини ўзбекистон берар эди. 1985 йилда собиқ иттифоқ ҳукуматининг ичкиликбозликка қарши кураш мавзусида қабул қилган қарорига мувофиқ, бир қанча винобоп узум навлари экилган майдонлар бузилди, кейинчалик уларнинг ўрнига хўраки ва майизбоп узум навлари экилди. 1991 йилдан бошлаб узумчиликни ривожлантиришга ўзбекистон хукумати катта эътибор бера бошлади. кўпчилик ток экилган майдонлар фермер хўжаликларига, оилавий пудратларга бўлиб берилди, янгидан барпо қилинаётган токзорларга асосан майизбоп навларни экиш тавсия қилинди. бир қанча пахтачиликка ихтисослашган хўжаликларда ҳам узумчилик бригадалари ва фермер хўжаликлари ташкил этилди. 1997 йилда ўзбекистонда жами 125 минг гектардан кўпроқ токзорлар майдони мавжуд бўлиб, шундан 100 минг гектарига яқин ҳосилга кирган токзорлар эди. ўзбекистон бўйича ҳосилдорлик гектаридан 55-60 ц ни ташкил этади, лекин бир қанча ихтисослашган хўжаликларда эса 200-220 ц гача ҳосил олинмоқда, айниқса винобоп узум нави …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "узумчилик фани тўғрисида"

1476465559_65562.doc узумчилик фани тўғрисида режа: 1.узумчилик фани тўғрисида. 2.узумчиликнинг халқ хўжалигидаги аҳамияти. 3.ўзбекистонда узумчиликнинг тарихи,ҳозирги аҳволи ва ривожлантириш истиқболлари. 4.узумчилик соҳасидаги илмий тадқиқот ишлари ва уларнинг асосий йўналишлари. таянч иборалар: узум мевасининг озиқ овқатдаги аҳамияти, дориворлиги, саноатда хом ашёлиги, агрономия жихатдан аҳамияти, узумчилик тарихи, ҳозирги аҳволи, ривожлантириш истиқболлари, узумчилик соҳасидаги илмий тадқиқот ишлари ва уларнинг йўналиши, узумчиликдаги муаммолар. . узумчилик фани ўсимликшунослик фанлари қаторига кириб, ток экинининг ботаник таърифини, биологик хусусиятларини, узум навларини ва мўл ҳамда сифатли ҳосил етиштириш технологиясини ўрганади. узумчилик қишлоқ хўжалигининг муҳим тармоқларидан бў...

Формат DOC, 66,5 КБ. Чтобы скачать "узумчилик фани тўғрисида", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: узумчилик фани тўғрисида DOC Бесплатная загрузка Telegram