ekinlarning o‘g‘itga talabchanligini aniqlashning fiziologik asoslari

DOC 1.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1453045757_63586.doc ekinlarning o‘g‘itga talabchanligini aniqlashning fiziologik asoslari reja: 1. oziq moddalarni o‘simliklar tomonidan o‘zlashtirilishining davriyligi. 2. oziq elementlarini hosil bilan chiqib ketishi va o‘simlikda oziq moddalar yetishmaganda tashqi belgilarni hosil bo‘lishi. 3. o‘simliklarni tuproqdan, mahalliy va mineral o‘g‘itlar tarkibidan oziq moddalarni o‘zlashtirishi. 4. ildiz va ang‘iz qoldiqlarini tuproqlarning oziqa rejimiga ta’siri. mavzuni o‘rganishda foydalaniladigan tayanch iboralar. oziq moddalarni o‘zlashtirishdagi tanglik va eng ko‘p davrlar, o‘simliklarda oziq elementlarini davrlar bo‘yicha to‘planishi, o‘simliklarni oziqlanishidagi davriylik, o‘simliklarni tuproqdan oziq moddalarni turli miqdor va nisbatda olib chiqishi, biologik, xo‘jalik chiqimlar, chiqimning qoldiq qismi, o‘simliklarni oziq moddalarni o‘zlashtirishiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar, o‘zlashtirish koeffitsiyentini aniqlashni ayirma, nishonlangan atomlar usullari, tuproqqa kiritilgan o‘g‘itlardan o‘simliklarni keyingi yillardagi foydalanishi, har xil o‘simliklar qoldiradigan ildiz va ang‘iz qoldiqlari, ulardan oziq moddalarni o‘zlashtirilishi, tuproqunumdorligini oshirishdagi ahamiyati 1.o‘simliklarga oziq moddalarning o‘zlashtirilishi ularning o‘sishi va rivojlanmsh fazalariga bog‘liq , o‘simliklarning oziqlanishida, oziqa elimentlariga maksimal darajada talabi oshadigan kritik davri bo‘ladi. o‘simliklar tomonidan oziq …
2
an hosil zahirasi, hosilning texnologik xususiyatlarni pasayishiga olib keladi. ko‘pchilik qishloq xo‘jalik ekinlari uchun n va p yetishmasligini tanglik davri maysalar unib chiqqandan keyin 10-15 kun o‘tganda kuzatiladi. ushbu davrda kaliyni yetishmasligi hosilni kamaytiradi, lekin, uni keyinchalik kaliy o‘g‘iti qo‘llab oshirishi mumkin. ammo, azot va fosforni shu davrda yetishmasligini keyinchalik yuqori miqdorda n va p li o‘g‘it qo‘llab ham to‘g‘rilab bo‘lmaydi. dala sharoitida mineral elementlarga nisbatan tanglik davr mikroorganizmlar tuproqdagi organik moddalarni minerallashtirish faoliyati sust bo‘lganda, ya’ni harorat past bo‘lgan bahor oylarida kuzatiladi. o‘simliklarni eng yuqori (maksimal) miqdorda oziq elementlarini o‘zlashtirish davri, bu uning keyingi rivojlanish davriga to‘g‘ri keladi. ko‘pchilik hollarda bu davr o‘simliklar tomonidan eng ko‘p quruq massa to‘plash davriga to‘g‘ri keladi. shuning uchun ham o‘simlik yosh davrida o‘zida ko‘plab npk to‘playdi. ko‘pchilik ekinlarda oziqlanish davri o‘suv davriga nisbatan sezilari darajada qisqa bo‘lib, bunday ekinlar jumlasiga zig‘ir va aksariyat don ekinlarini kiritish mumkin. ba’zi bir ekinlarda esa (kartoshka, qand …
3
qobiliyatini va uning rivojlanish harakatini (qay darajada kuchli rivojlanishini, chuqurlikka tarqalishi va boshqa), muhit reaksiyasiga talabchanligini hisobga olish kerak. o‘simliklarning oziqlanishidagi davriylik ularga yillik o‘g‘it meyorini bo‘lib-bo‘lib, qo‘shimcha oziqlantirish siftida berishni taqozo etadi. ma’umki, o‘g‘itning yillik meyorini faqat bir marta, tuproqning ma’lum qatlamlariga berish yo‘li bilan ekinlardan rejadagi hosilni olib bo‘lmaydi. shu sababdan o‘simliklarni to‘g‘ri oziqlantirish tizimida asosiy o‘g‘itlashni (25-30 sm), ekish oldidan o‘g‘itlash (5-10 sm) va qo‘shimcha oziqlantirish bilan uyg‘unlashtirib amalga oshirishga to‘g‘ri keladi. o‘simliklarni oziq moddalar bilan yetarli ta’minlanishini yoki tuproqqa solingan oziqani o‘simlik tomonidan yaxshi o‘zlashtirilishini ta’minlash uchun o‘simlikning ildiz tizimini o‘sish chuqurligi va tarqalish kengligini bilgan xolda tashkil etish o‘g‘itlash tizimida muhim ahamiyat kasb etadi. ayrim o‘simliklar ildizi tuproqning yuza qatlamlarida joylashsa, ayrimlarining ildizlari tuproqning pastgi qatlamlarigacha kirib boradi. o‘g‘itlar qanchalik ildiz o‘zlashtirishga qulay uzoqlikda va tuproqning qatlamiga berilsa oziqlanish jarayoni yaxshi ta’minlanadi. jadvalda ayrim qishloq xo‘jalik ekinlarining ildiz tarqalishi ko‘rsatilgan. qishloq xo‘jalik ekinlarining ildiz tizimining …
4
engligi 12-15 mk 1mm2 ildiz yuzasida 100-3000 donagacha tuk bo‘lishi mumkin. bir o‘simlikda tukchalarning umumiy uzunligi 20-60 kmga undan ortiq bo‘ladi, masalan: bug‘doy, so‘lining ildiz tuki 900m dan 60 km gacha bo‘ladi. n. a. kachinskiy ma’lumotiga ko‘ra, o‘simlik ildiz massasi yer usti qisminin: makkajo‘horida-16%, bedaning –166%, kuzgi bug‘doy –70%ni tashkil etadi. o‘g‘itlash tizimini to‘g‘ri tuzishda o‘simlikning bu xususiyati hisobga olinishi zarur. azotli, fosforli va kaliyli o‘g‘itlarni qo‘llashda ular o‘rtasidagi nisbatni to‘g‘ri belgilash juda muhimdir. faqat azotli o‘g‘itlar bilan oziqlantirganda, masalan, ildiz meva va tuganak mevali ekinlarni palagi g‘ovlab ketadi, hosilni asosiy qismini shakllanishini kechikishiga va uning sifatini pasayishiga sabab bo‘lishi mumkin. don ekinlariga faqat azotli o‘g‘itlar berilsa poyalari g‘ovlab, bo‘yiga o‘sib ketadi va yotib qoladi. ekinlar hosilini barvaqt yetishtirishda fosforli o‘g‘itlarni qo‘llash yaxshi samara beradi. o‘g‘itlash tizimi ekinlardan faqat yuqori va barqaror hosil yetishtirishni emas, shu bilan birgalikda yetishtirilgan mahsulotni saqlash muddatini va sifatini ham ta’minlashi lozim. 2. qishloq xo‘jalik …
5
ir muncha kamayishi kuzatiladi. o‘simliklar tomonidan oziq moddalarini o‘zlashtirib ketishini biologik va xo‘jalik chiqimi tushunchalari farq qilinadi. biologik chiqim deganda – o‘simliklar tomonidan hosilning biologik massasini (don, somon, ang‘iz va ildiz qoldiqlari) shakllantirish uchun o‘zlashtiradigan oziq moddalar miqdori tushiniladi. xo‘jalik chiqimi esa, faqatgina mahsulotning tovar qismi bilan (don va somon, ildiz va poya) olib chiqib ketiladigan oziq moddalar miqdorini ko‘rsatadi. agar, somon yoki poya notovar mahsulot sifatida dalada qoldirilsa, ular tarkibidagi oziq moddalarning miqdori xo‘jalik chiqimiga kiritilmaydi. chiqimning qoldiq qismi – o‘z ichiga paykalda qoladigan ang‘iz va ildiz qoldiqlar, to‘kilgan don va mevalar tarkibidagi, shuningdek, ildizdan tuproqqa oqib o‘tadigan oziq elementlar yig‘indisidan iborat. tadqiqotlarni ko‘rsatishicha chiqimning qoldiq qismi tarkibida hosilning shakllanishi uchun oziq moddalarning talaygina miqdori bo‘lishi aniqlangan. yuqorida aytib o‘tilganlardan faqat xo‘jalik chiqimi asosida belgilanadigan o‘g‘itmeyori o‘simliklarning oziq moddalariga bo‘lgan talabini to‘liq ta’minlay olmasligi ko‘rinib turibdi. chunki, o‘simliklarga oziq moddalar faqat tovar mahsulotnigina emas, balki ildiz tizimi, barg va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ekinlarning o‘g‘itga talabchanligini aniqlashning fiziologik asoslari"

1453045757_63586.doc ekinlarning o‘g‘itga talabchanligini aniqlashning fiziologik asoslari reja: 1. oziq moddalarni o‘simliklar tomonidan o‘zlashtirilishining davriyligi. 2. oziq elementlarini hosil bilan chiqib ketishi va o‘simlikda oziq moddalar yetishmaganda tashqi belgilarni hosil bo‘lishi. 3. o‘simliklarni tuproqdan, mahalliy va mineral o‘g‘itlar tarkibidan oziq moddalarni o‘zlashtirishi. 4. ildiz va ang‘iz qoldiqlarini tuproqlarning oziqa rejimiga ta’siri. mavzuni o‘rganishda foydalaniladigan tayanch iboralar. oziq moddalarni o‘zlashtirishdagi tanglik va eng ko‘p davrlar, o‘simliklarda oziq elementlarini davrlar bo‘yicha to‘planishi, o‘simliklarni oziqlanishidagi davriylik, o‘simliklarni tuproqdan oziq moddalarni turli miqdor va nisbatda olib chiqishi, biologik, xo‘jalik chiqimlar, c...

DOC format, 1.2 MB. To download "ekinlarning o‘g‘itga talabchanligini aniqlashning fiziologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekinlarning o‘g‘itga talabchanl… DOC Free download Telegram