қишлоқ хўжалигида мулк ва хўжалик юритиш шаклларининг самарадорлиги

DOC 104,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404555354_54243.doc қишлоқ хўжалигида мулк ва хўжалик юритиш шаклларининг самарадорлиги режа: 1.мулк тушунчаси ва унинг бозор иқтисодиёти шароитидаги роли. 2.ижара корхоналари мулкининг вужудга келтириши ва ривожлантириши 1. мулк тушунчаси ва унинг бозор иқтисодиёти шароитидаги роли. мулк шакллари ва уларнинг иқтисодий мазмуни қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариш жараёни бир томондан моддий омилларнинг, яъни ишлаб чиқариш воситалари - ер, асосий ва моддий оборот маблағлари ва пировард натижаларининг, бошқа томондан, шу ишлаб чиқариш воситаларига мулк нуқтаи назаридан кишиларнинг муносабатларининг мавжудлигига боғлиқ. мулк даставвал кишилар томонидан ишлаб чиқариш воситаларини ўзлаштириш шакли ҳисобланади. классик иқтисодчилар шундай деб ёзишган эди: "мулк-бу кишиларнинг бир-бири билан бўладиган муносабати, уларнинг материалларга, қуролларга ва меҳнат натижаларига бўлган муносабати". иқтисодий муносабатлар комплексида ишлаб чиқариш воситаларига мулк муносабатлари энг муҳими ҳисобланади. ишлаб чиқариш воситалари кимга тегишли бўлса, тақсимот ва айрбошлаш шунга боғлиқ бўлади. кўп йиллик тажриба шуни кўрсатадики, мамлакатимизда бир неча ўн йиллаб давом этган аграр инқирознинг асосий сабаби мулк муносабатларнинг кучли деформацияланиши ҳисобланади. …

отивацияни йўқотдилар. мулкдан узоқлашиш, энг аввало ердан узоқлашиш, деҳқонни ўзи яратган неъматларни ўзлаштиришдан маҳрум қилди. пировард натижада деҳқон хўжайин ва меҳнаткаш деган ягона хусусиятдан узоқлаштирилди. хўжайин меҳнаткаш пировард натижадан кўра меҳнат ҳақини афзал қўювчига бесамар ишлаб чи қариш жараёнига қатнашувчи ёлланма ишчига айланди. қишлоқ хўжаликни инқироздан чиқариш, аҳолини озиқ-овқат билан таъминлаш хавфсизлиги муаммосини фақат қишлоқ меҳнаткашларининг ижодий фаоллигини ошириш учун қулай имкониятини таъминлайдиган, уларнинг ташаббускор хўжайин ва меҳнаткаш сифатида қобилиятини максимал очадиган, ижтимоий-иқтисодий муносабатлар механизмини яратиш орқали ҳал қилиш мумкин. республикада мулкий муносабатлари тубдан ислоҳ қилишнинг ҳал қилувчи масала бўлиб, бозор муносабатларини тўла қонли шаклланишида бир қатор шароитлар бўлиши талаб қилиниб, улар ичида энг муҳими мулкчиликнинг хилма-хил шаклларининг фаолияти кўрсатишга тенг ҳуқуқлидир. бу ҳолат ўзбекистон республикаси конституциясида ўз аксини топган. конституциянинг 53-моддасида «бозор муносабатларини ривожлантиришга қаритлган ўзбекистон иқтисодиётининг негизини хилма-хил шаклдаги мулк ташкил этади», - деб ҳуқуқий жиҳатдан мустаҳкамлаб қуйилган. мулкйи муносабатлар муаммосининг мазмуни иқтисодиёт фанининг муҳим услубият масалаларидан бир …

са, маҳсулотларни тақсимлаш, алмаштиришни ҳуқуқ ҳам шу томондан амалга оширади. юқорида таъкидланганидек, аграр банкротликнинг мамлакатимиздаги асосий сабаби мулк муносабатлари систе-масининг жуда ҳам бузилишидир. бозор иқтисодиёти шароитида мулкнинг ҳар хил шакллари мавжуд, чунки бозор бу мулкчи-ликнинг иқтисодий муносабатларидир. мулкчилик муносабат-ларини ўрганиш асосида мулкчиликнинг объектив ва субъектив хусусиятлари аниқланади. қишлоқ хўжалик меҳнаткашларининг меҳнат салоҳиятларини амалга оширишнинг ҳал қилувчи шароитларидан бири мулк муно-сабатларини ўзгартириш, мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш асосида турли туман шаклларидан фойда-ланишга имконият яратишдан иборатдир. шунинг учун ўзбекистон республикаси президенти и. а. каримов республикамизда мулкдорлар қатлами шакллантириш вазифасини долзарб қилиб қўйди. мамлакатимизда мулкдорлар қатламини вужудга келтиришни тезлаштириш учун «мулкчилик тўғрисида»ги, «тадбиркорлик тўғрисида»ги, «мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тўғрисида»ги, «ижара тўғрисида»ги, «меҳнат қодекки», «ер кодекси» ва бошқа қонунлар қабул қилинди. қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариши жараёни бир томондан моддий омиллар, яъни ишлаб чиқариш воситаларига, иккинчи томондан, бу воситаларга мулкчилик юзасидан одамларнинг муносабатлари асосида амалга оширилади. мулк статуси кўп жиҳатдан деҳқоннинг табиатига …

н мулкка айлантиришдадир. гап мулкнинг шундай системаси ҳақида борадики, бунда ҳар бир деҳқон ва меҳнат жамоаси фақат ишлаб чиқариш воситала-рининг эмас, балки яратилган маҳсулотнинг ҳам реал хўжайин-ларига айланиши керак. шунингдек, ижтимоий-иқтисодий ечим-ларни қабул қилишда қатнашиш лозим. мулк муносабатларини ҳар томонлама ўрганиш мулкнинг объ-ектлари ва субъектларини аниқлашга имкон беради. мулкнинг объекти бўлиб, мулк бўлган предметлар ҳисобланади. қишлоқ хўжалигида ер, ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар, ишлаб чиқариш бинолари ва иншоотлари, уй-жой, машина ва ускуналар, қишлоқ хўжалик маши налари, транспорт воситалари ва бошқалар мулк объектларига киради. мулкдан хўжаликда фойдаланиш натижаси - маҳсулот ва даромад - шу ишлаб чиқариш воситаларининг мулкдорига тегишли бўлади. мулкнинг субъекти бўлиб фермер-лар, алоҳида ижарачилар, ҳиссадор, ширкат, кооператив жамоа-лари ва бошқалар ҳисобланади. мулк субъектлари учта асосий қонуний ҳуқуқдан фойдалана-дилар: биринчиси - эгалик қилиш ҳуқуқи, яъни реал, ҳақиқатда мулкга эгалик қилиш, субъектнинг ўзи ўз ҳукмига уни буйсун-диради. иккинчиси - фойдаланиш ҳуқуқи, яъни "биров"нинг мулкини ўз манфаатлари йўлида фойдаланишдир. учинчиси – идора, тасарруф …

мулки ҳукмронлигида ҳам бўлиши мумкин экан. бундан ташқари хусусий мулкнинг ҳаммасида ҳам эксплуатация бўлавермайди. масалан: ўз меҳна-тига асосланган хусусий мулкда бўлмайди. эксплуатация мулкдан келиб чиқмайди, балки ёлланма ходимини ишлатувчи билан нотенг шароитга қўювчи, улар иштирокида яратилган маҳсулотни ўзлаштиришда ва тақсимлашнинг тенг ҳуқуқли бўлмаган усулларида намоён бўлувчи ижтимоий-иқтисодий муносабат-ларининг маълум системасидан келиб чиқади. хусусий мулкнинг кўп шакллари юксак ижтимоий фойда-лиликка эга. деҳқон хўжалиги хусусий мулки унинг аъзоларига ўз индивидуал тадбиркорлигини амалга оширишга, мустақиллигини намоён қилишга имкон беради. бусиз тараққиёт барқарор самара бермайди. хусусий мулк кишиларда ижодий фаолликни, қобили-ятни намоён қилади ва жавобгарликни кучайтиради. у иқтисодий ҳаётни тезлаштиради, кишиларни ҳисоб-китоб қилишга, эртанги кун масъулиятиҳақида ўйлашга мажбур қилади. хусусий мулк кўпгина ижтимоий масалаларни ҳал қилади, кишини давлатдан ва ижтимоий ташкилотлардан мустақиллигини кенгайтиради. фақат хусусий мулк шахсий иқтисодий мустақилликнинг асоси ҳисобланади. француз маърифатпарвари ф.вольтернинг ифодала-шича, хусусий мулк - инсон шахсий эркинлигининг ягона моддий кафили ҳисобланади. ўз даврида мамлакат раҳбарлари ҳам хусу-сий мулкга қарши чиқмаган. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қишлоқ хўжалигида мулк ва хўжалик юритиш шаклларининг самарадорлиги"

1404555354_54243.doc қишлоқ хўжалигида мулк ва хўжалик юритиш шаклларининг самарадорлиги режа: 1.мулк тушунчаси ва унинг бозор иқтисодиёти шароитидаги роли. 2.ижара корхоналари мулкининг вужудга келтириши ва ривожлантириши 1. мулк тушунчаси ва унинг бозор иқтисодиёти шароитидаги роли. мулк шакллари ва уларнинг иқтисодий мазмуни қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариш жараёни бир томондан моддий омилларнинг, яъни ишлаб чиқариш воситалари - ер, асосий ва моддий оборот маблағлари ва пировард натижаларининг, бошқа томондан, шу ишлаб чиқариш воситаларига мулк нуқтаи назаридан кишиларнинг муносабатларининг мавжудлигига боғлиқ. мулк даставвал кишилар томонидан ишлаб чиқариш воситаларини ўзлаштириш шакли ҳисобланади. классик иқтисодчилар шундай деб ёзишган эди: "мулк-бу кишиларнинг бир-бири билан бўладиган ...

Формат DOC, 104,5 КБ. Чтобы скачать "қишлоқ хўжалигида мулк ва хўжалик юритиш шаклларининг самарадорлиги", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қишлоқ хўжалигида мулк ва хўжал… DOC Бесплатная загрузка Telegram