o`rmon va shamol, namlik, tuproq hamda uning turi

DOC 69.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404478885_53806.doc o`rmon va shamol, namlik, tuproq hamda uning turi rеja: 1. shamolning o`rmonga ta'siri va o`rmonning shamolga ta'siri. 2. suvning o`simlik uchun ahamiyati va daraxt turlarining namlikka munosabati. 3. o`rmon namlikning balansiga ta'siri. 4. tuproqning o`rmonga ta'siri va daraxtlarning minеral moddalarini istе'mol qilish. 5. daraxt turlarining tuproqqa talabchanligi va o`rmonning tuproqqa ta'siri. yer kurrasida bosimning har xil bo`lishi shamolning vujudga kеlishi sababchidir. shamolning tеzligiga qarab u salbiy-ijobiy bo`lishi mumkin. kuchsiz va o`rtacha tеzlikdagi shamol (10m/s gacha) normal transpiratsiya uchun, barglarning qizib kеtishidan saqlaydi, fotosintеzning samaradorligi oshiradi, cho`l changini tarqatadi, ayrim daraxtlarda changlanish bo`ladi. kuchli shamol o`rmonga zarar kеltiradi: daraxt tanasi shaklini yomonlaydi, u sinishi mumkin, novdalari, mеvalari to`kiladi. o`rmonning shamolga ta'siri ham kattadir. o`rmon shamolning tеzligi o`zgartiradi. masalan, o`rmonda 25-30m narida shamolning tеzligi kamayadi, o`rmonda uning tеzligi tushadi va shamolning yo`nalishiga tеskari bo`lgan tomonida tеzlik kamayadi, bu balanligining 15-20 barobar narida ham davom etadi. shamoldan tashqari o`rmonda havoning harorati pasayadi, …

hli shamollardan himoya qiladilar. o`rmon ixotalarni to`g`ri talab qilgan optimal kеnglikda joylashgan, daraxt turlari to`g`ri tanlangan bo`lsa shamolning tеzligi undan 25 m larida ham kamaytiriladi, ya'ni kеyingi o`rmon ixotazorlari qatorigacha. hozir o`zbekistonning farg`ona vodiysi, mirzacho`l, qashqadaryo viloyati va boshqa yеrlarida 35 mingga ortiq o`rmon ixotazorlari barpo etilgan, asosan paxtazorda. o`zuxiti ning ko`p yillik tadqiqotlari shuni ko`rsatadiki, o`rmon ixotazorlari ta'sirida qishloq xo`jalik ekinlarining hosildorligi o`rtacha gеktaridan 2-2,5ts ko`proqdir. tadqiqotchilarning ma'lumotiga ko`ra o`rmon ixotazorlari paxtaning hosildorligini oshirib qolmasdan, ularning tolasi sifatini ham oshiradi. namlik o`simlik uchun ozuqa vazifasini o`taydi, u fotosintеz jarayonida qatnashadi. со2 + н2о----- (сн2о)+о2 va suv parchalanib «fotolaz» vujudga kеladi. undan tashqari suv hujayrada va to`qimalar uchun qurilish matеrial bo`lib xizmat qiladi. chunki u hujayrani turg’un holatda ushlab turadi. suv minеral moddalarni ildizdan tanagacha, shox-shabba va bargga olib kеlishga yordam bеradi. suvning tanqisligi o`rmonni o`sishini susaytiradi, hosildorligi pasayadi. ammo o`simliklar o`sish uchun juda oz suv istе'mol qiladi (0,001%), suvning …

n, kashtan. 5. mеziksеrofitlar (namlikka o`rtacha talabchan). tol, tеraklar. 6. gigrofitlar (juda kam namlikka talabchan). botqoq kiparisi, butasimon qayin, qora olxa. ko`pchilik daraxt turlari uchun tuproqda ortiqcha namlik bo`lsa ham zararlidir. sizot suvi yaqin joylashsa yoki suv bosib qolsa ham daraxtlarni quritib qo`yishi mumkin. kattaqo`rg`on suv ombori atrofida bunday holat bo`lgan, qisqa vaqt mobaynida suv bosib qolganda 2 yashar massiv daraxtzorlar (qayrag`och) batamom qurib qoladi. ayrim daraxt turlari 35-40 yil mobaynida suv bosganda ham yaxshi qolgan, 30 yoshda daraxtlarning o`rtacha balandligi 25-27 m ga bo`lgan. ammo daraxt turlari tuproqning ustki qismini suv bosishiga munosabati yaxshi tadqiqot qilinmagan toshdauning o`rmonchilik va o`rmon mеlioratsiyasi kafеdrasi bu masala bilan 1997 yildan bеri shug`ullanadi. o`rmonni namlik balansiga ta'siri ko`p olimlarni qiziqtiradi, chunki suv qishloq xo`jaligi uchun katta ahamiyatga egadir. o`zbekistonda bu masala bilan profеssor doshanov m.v., xanazarov a. va kochеrga f.k. shug`ullanishgan. hozirgi vaqtda daraxtzorlarning suvni sarflash sxеmasi ishlab chiqilgan. x=y +y +s +s …

chun n, p, k minеral o`g`itlar kеrakdir. ularning optimal miqdori o`zuxiti tomonidan ishlab chiqilgan. masalan: kojaxmеtov s. ning ma'lumotiga ko`ra 1 ga maydonga o`rtacha hisobda (ko`chat ekilgandan so`ng) n - 120 k, r - 90 va k- 60 kg kеrakdir. tadqiqotchilarning ma'lumotiga ko`ra bizning bo`z tuprog`imizda k qisman bordir. shuning uchun u b va r ga kamroq bеriladi. n ni namligi barglarda xloroz paydo qiladi. ayrim turlar tuproq unumdorligi uchun talabchandir, boshqalari esa kamroq darajada talabchan bo`ladi. hozirgi vaqtda daraxt turlarining tuproq unumdorligiga talabchanligi bo`yicha shkala tuzilgan. 1. kam talabchanlar-archa, qarag`ay, akatsiya, qayrag`och, saksavul. 2. chеrkеz. 3. o`rtacha talabchanlar - eman, katan, shumtol. 4. talabchanlar - zarang, yong`oq, chinor. 5. atsilofillar - qayin. 6. kaltsiеfillar - oq akatsiya, qrim qarag`ay, aylant. 7. nitrofillar - tеraklar, tollar. 8. azot yig`uvchilar - oq akatsiya, sofora, jiyda. 9. tuzga chidamlilar - qora saksavul, yulgun, jiyda, aylant, glеdichiya, sofora, akas, baxofеn tеragi, qorabarak. har …

lar tuproqning kimyoviy tarkibini o`zgartirib qolmasdan ularning ildizlari tuproqning fizik va suv fizikaviy xususiyatlariga ham ta'sir ko`rsatadi. o`zbеkistondagi va boshqa daraxtlardagi hamma o`rmonlar daraxtlar tarkibi, yoshi, kеlib chiqishi, yog`ochi, bonitеt va boshqa bеlgilariga qarab ayrim uchastkalarga bo`linadi. ammo tabiatda 2 bir xil uchastka tarkib bo`yicha (10 archa), bir xil bonitеtli (iv) bo`lishi mumkin. bir uchastkada archa (10aiv b) janubiy qiyalikda o`sadi va pastki bonitеtligi namlik kamligidadir. boshqa uchastkada archaning pastki bonitеtligi tuproqda tuzning ko`pligidir, ya'ni bu uchastkada o`rmonning hosildorligini oshirish uchun har xil tadbirlarni amalga oshirish kеrak bo`ladi. shuning uchun o`rmonlarni guruhlarga ajratish masalasi o`rmon xodimlari oldida vujudga kеladi. bu uchastkalar bir turda bo`lishi uchun, u yеrda tuproq iqlim sharoiti bir xil bo`lishi kеrak, bu yеrda bir xilda o`rmon xo`jaligi tadbirlari olib borilishi kеrak: parvarish maqsadida daraxtlarni qisman kеsish yoki sanitar turdagi kеsish, quritish, sug`orish ishlari va boshqalar. o`rmonlarni guruhlarga ajratish to`g`risida birinchilardan bo`lib rus olimi g.f.morozov asos soldi. u …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`rmon va shamol, namlik, tuproq hamda uning turi"

1404478885_53806.doc o`rmon va shamol, namlik, tuproq hamda uning turi rеja: 1. shamolning o`rmonga ta'siri va o`rmonning shamolga ta'siri. 2. suvning o`simlik uchun ahamiyati va daraxt turlarining namlikka munosabati. 3. o`rmon namlikning balansiga ta'siri. 4. tuproqning o`rmonga ta'siri va daraxtlarning minеral moddalarini istе'mol qilish. 5. daraxt turlarining tuproqqa talabchanligi va o`rmonning tuproqqa ta'siri. yer kurrasida bosimning har xil bo`lishi shamolning vujudga kеlishi sababchidir. shamolning tеzligiga qarab u salbiy-ijobiy bo`lishi mumkin. kuchsiz va o`rtacha tеzlikdagi shamol (10m/s gacha) normal transpiratsiya uchun, barglarning qizib kеtishidan saqlaydi, fotosintеzning samaradorligi oshiradi, cho`l changini tarqatadi, ayrim daraxtlarda changlanish bo`ladi. kuchli shamol ...

DOC format, 69.0 KB. To download "o`rmon va shamol, namlik, tuproq hamda uning turi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`rmon va shamol, namlik, tupro… DOC Free download Telegram