zax qochirish myeliorasiyasining rivojlanish tarixi va uning asosiy vazifalari

DOC 55,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404464209_53542.doc zax qochirish myeliorasiyasining rivojlanish tarixi va uning asosiy vazifalari reja: 1.zax q’ochirish melioratsiyasining rivojlanish tarixi. 2.zax q’ochirish melioratsiyasining har xil tabiiy-iqlim zonalaridagi vazifalari(a.n.kostyakov nazariyasi bo’yicha) 3.zax q’ochirish tizimi va uning bajaradigan vazifalarining iqlim va geografik sharoitlarga bog’liqligi. 4.zax q’ochirish tizimi unsurlari va ularning vazifalari. zax q’ochirish melioratsiyasi – q’ishloq’ xo’jaligi melioratsiyasining ikkinchi tashkil qiluvchi q’ismi bo’lib, u suv rejimi va u bilan bog’liqissiqlik, havo, oziqa va boshqa rejimlarni mutanosibligini saqlagan holda er unumdorligini oshirish va samarali dehqonchiliqni uyushtirish maqsadini kuzlaydi. ma'lumki, atmosfera yog’inlari (a) va umumiy suv iste'moli (ye) miqdoriga qarab hududlar 3 ta zonaga bo’linadi. ularning bir biriga nisbati suv bilan ta'minlanish koeffisienti ( deyiladi.ya'ni: (=а/е. 1.(=а/е.(1-oshiqcha namiqish (gumid) zonasi 2. .(=а/е.(1-kurg’oqchil (arid) zona 3. .(=а/е.=1.-beqaror namlik zonasi. zax q’ochirish melioratsiyasi nisbatan gumid zonada qo’llaniladi. arid zonada zax q’ochirish melioratsiyasining bajaradigan asosiy vazifasi tuproq’sho’rlanishining oldini olish va sho’rlangan erlar meliorativ holatini yaxshilashdan iborat. zovur (drenaj) botq’oq’lashgan erlarning zaxini …
2
i inglizcha bo’lib: to drain - zax q’ochirish drain - suv ketadigan ariq, drainage - drenaj, zax qochirmok degan ma'noni beradi. v.i.dal moskva davlat universitetida dars berib, drenajga quyidagicha ta'rif bergan edi: -«botq’oq’larni yopiq’quvurlar vositasida quritish (o’zlashtirish)». drenaj rossiyada q’ishloq’xo’jaligida dastlab xviii asrning ii yarmidan ishlatila boshlandi. ammo bu monastir, cherkov, qo’rg’onlar qurishda grunt mustahkamligini oshirish, mudofaa maqsadlarida xii asrdan beri ishlatib kelingan. kiev, novogorod, moskva, vladimir atrofidagi arxeologik qazilmalar shundan darak beradi. xiii asr oxirida rossiyada quvur - quduqlarni, yog’och tayoqlar yordamida kovlash usuli boshlandi. 1775 yil kiev-pechora lavri quyi q’ismida uzunligi 170 m lik g’ishtin galereya qurilgan. petr davri bu ishlarning gurkirab o’sishi bilan xarakterlanadi. yozgi bog’, saroy favvoralari tizimi va boshqalar bunga dalildir. tik (vertikal) drenajning paydo bo’lishi xix asrdan boshlandi. 1809 yilda suv bosgan shaxtalardan suv bug’ bilan harakatga keluvchi nasos yordamida tortib olindi. zax q’ochirish melioratsiyasining rivojlanishiga m.v.lomonosov ham o’z hissasini qo’shgan. o’z hayoti oxirlarida …
3
1 bet bo’lib 12 ta bobdan 30 chizma va boshqa injenerlik chizmalaridan iborat. zax q’ochirish tadbirlari asosan ortiqcha namiqqan, botq’oq’va sho’rlangan erlarning holatini yaxshilash, hosildorligini oshirishga qaratilgan. ma'lumki, tuproq’dagi optimal namlik o’simlik fiziologik xususiyatiga, tuproq’suv fizik xossalariga bog’liqdir va dala nam sig’imining 50-80 % ni tashkil etadi. namlik oshganda issiqlik va havo rejimi me'yordagidan kam bo’lib, o’simlik rivojlanishiga salbiy ta'sir etadi. bundan tashqari oshiqcha namlik tuproq’aktiv qatlamidagi organiqmoddalarning aerob parchalanishini cheklaydi, issiqlik va mikroagregat rejimlarning buzilishiga olib keladi. zax q’ochirish melioratsiyasi har bir zonada o’ziga xos vazifalarni bajaradi. oshiqcha chuchuk suvni (gumid zonada), zax suvlarini (arid) chiqarib ketishdan tashqari o’rmonchiliqda daraxtlar o’sishini oshirish, yog’och tarkibini yaxshilash, torf va boshqa foydali qazilmalarni olishda ishlatiladi. ko’p hollarda zax q’ochirish melioratsiyasi sanoat ob'ektlarini, aholi punktlari, chorvachiliqkomplekslari, yo’llar, aerodrom va boshqalarni qurishda ham ishlatiladi. zax q’ochirish melioratsiyasini agrotexnik, ekspluatasion, madaniy-texnik tadbirlar bilan qo’shib olib borilsa, uning samaradorligi yanada oshadi. zax q’ochirish melioratsiyasi - suv …
4
iy ogohlantiruvchi tadbirlar quyidagilar : -sizot suvlari sathining (s.s.s) ko’tarilishiga sabab bo’luvchi suv isrofgarchiligining oldini olish. bu tadbir suvdan to’g’ri foydalanish, isrofgarchiliqva filtrasiyaga qarshi ko’rash, suv aylanishini (obondoz) joriy qilish va shunga o’xshash suvdan oqilona foydalanish tadbirlarini qo’llash orqali, hamda agrotexnik tadbirlar (er tyoki slash, sug’orish texnikasini takomillashtirish) hisobiga amalga oshiriladi. -tuproq’dan bo’layotgan bug’lanish miqdorini barcha yo’llar bilan kamaytirish.agar tuproq’yumshoqholatda bo’lsa undan bo’ladigan bug’lanish miqdori kamayadi va o’simlikning tez rivojlanishi oqibatida erga soya tushib, tuproq’yuzasidan bo’ladigan bug’lanish miqdori ham kamayadi. bundan tashqari almashlab eqishni joriy qilish, dala himoyasi, ihota daraxtlar eqish orqali ham erishish mumkin. -yuqori joylashgan sizot suvlari sathini pasaytirish. sizot suvlar sathini pasaytirish asosan sug’orish rejimini to’g’ri tanlash va filtrasiyaga qarshi ko’rash orqali amalga oshiriladi. ammo kuchli sho’rlangan va sho’r sizot suvlari yuqori joylashgan erlarda faqat agromeliorativ tadbirlar o’zi etmaydi. bunda albatta gidrotexnik tadbirlar ya'ni kollektor-drenaj tizimi (kdt) qurish, sho’r yuvish ishlarini olib borish shart. shunday qilib barcha …
5
ladi. hozirda drenajlarning solishtirma uzunligi 30 .. 60 p. m/ga ni tashkil etadi respublikada 1,5 mln. ga dan ortiqsho’rlangan erlar bo’lib, shundan 600 ming. ga kam sho’rlangan, 70 ming ga o’rtacha, 130 ming ga er kuchli va 40-50ming ga sho’rxok erlar mavjud. zax q’ochirish tizimining asosiy unsurlari. rostlovchi q’ism o’tkazuvchi q’ism himoya tarmog’i suv q’abul q’ilgich zax q’ochirish maydoni 1.zax q’ochirish maydoni - bu botq’oq’, botq’oq’erlar, sho’rlangan erlar bo’lib, q’ishloq’xo’jaligi oborotida ishlatishdan oldin suv-havo va boshqa rejimlar meliorativ va agrotexnik vositalar yordamida rostlanadi. 2.rostlovchi q’ism - o’simliklarning talabiga qarab tuproq’lar, suv - havo va boshqa rejimlarini me'yoriga keltirish uchun mo’ljallangan birlamchi drenajlar sistemasini tashkil qilib, suvni tuproq’namlik holatidan oqim holatiga keltiradi. (drenajlar sanaladi). 3.himoya tarmog’i - zaxi qochirilayotgan maydonni er usti, er osti suvlarining kirib kelishdan saqlash uchun xizmat qiladi. (ushlab qoluvchi drenaj, dambalar va boshqalar). 4.o’tkazuvchi q’ism - rostlovchi q’ismdan chiqqan suvlarni zax q’ochirish maydonidan olib chiqib ketuvchi va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zax qochirish myeliorasiyasining rivojlanish tarixi va uning asosiy vazifalari"

1404464209_53542.doc zax qochirish myeliorasiyasining rivojlanish tarixi va uning asosiy vazifalari reja: 1.zax q’ochirish melioratsiyasining rivojlanish tarixi. 2.zax q’ochirish melioratsiyasining har xil tabiiy-iqlim zonalaridagi vazifalari(a.n.kostyakov nazariyasi bo’yicha) 3.zax q’ochirish tizimi va uning bajaradigan vazifalarining iqlim va geografik sharoitlarga bog’liqligi. 4.zax q’ochirish tizimi unsurlari va ularning vazifalari. zax q’ochirish melioratsiyasi – q’ishloq’ xo’jaligi melioratsiyasining ikkinchi tashkil qiluvchi q’ismi bo’lib, u suv rejimi va u bilan bog’liqissiqlik, havo, oziqa va boshqa rejimlarni mutanosibligini saqlagan holda er unumdorligini oshirish va samarali dehqonchiliqni uyushtirish maqsadini kuzlaydi. ma'lumki, atmosfera yog’inlari (a) va umumiy suv iste'mol...

Формат DOC, 55,0 КБ. Чтобы скачать "zax qochirish myeliorasiyasining rivojlanish tarixi va uning asosiy vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zax qochirish myeliorasiyasinin… DOC Бесплатная загрузка Telegram