virusologiyaning predmeti, vazifalari va uning rivojlanish tarixi

PPTX 17 pages 1018.4 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1018.4 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universititi biologiya fakulteti 9- 3 bios-20 gurux talabasi eshonqulova marjonaning « tarix» fanidan mustaqil ish virusologiyaning predmeti, vazifalari va uning rivojlanish tarixi virusologiya fanining ahamiyati odam, hayvon va o`simlik viruslarining keltiradigan zarari. viruslarning ochilishi va uning ahamiyati.. bakteriofaglarning kashf qilinishi. tvort, d.errel ishlarining ahamiyati. viruslar tabiati haqidagi d.i.ivanovskiy, a.f.vuds, j.jonson, d.nortron va v.a.rijkovlarning fiklari. odam, hayvon va o`simlik viruslarining keltiradigan zarari odamlar, hayvonlar va o`simliklarning bir qancha yuqumli kasalliklari qadim zamon beri ma'lum, ulardan eng xavflilari atrofga juda tez tarqalar, ko`plab aholi va mollarning qirilib ketishi, o`simliklarning nobud bo`lishiga sabab bo`lar edi. masalan, vi asrda o`lat kasalligidan rim imperiyasining yarim aholisi, 1916 yili nyu-yorkda poliomielit kasalligidan 2000 kishi nobud bo`ldi va 7000 kishi shol kasalligiga uchradi. 1918 yildagi gripp epidemiyasidan jahon bo`yicha 500 million kishi kasallagan bo`lsa, ulardan qariyib 20 millioni halok bo`ldi.. oitv bilan kasallangan odamlar soniortib bormoqda koronavirusdan …

2 / 17

a sigir degan ma'noni bildiradi). viruslar viruslar (lot. virus — zahar) — faqatgina tirik hujayralarda koʻpayib, oʻsimlik, hayvon va odamda yuqumli kasallik qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar. oʻtmishda "v." termini har xil kasallik qoʻzgʻatuvchilarga, ayniqsa nomaʼlum agentlarga nisbatan qoʻllanilgan. fransuz olimi l. paster bir qancha kasalliklarning kelib chiqishida bakteriyalarning rolini isbotlab berganidan soʻng v. tushunchasi "mikrob" soʻzining sinonimi sifatida qoʻllanila boshlandi. kasallik qoʻzgʻatuvchi bu ikki guruh agentlari, yaʼni bakteriyalar bilan v. oʻrtasidagi muhim farq rus olimi d. i. ivanovskiy (1892) va keyinchalik boshqalar tamaki mozaikasi hamda juft tuyoqli hayvonlarning oqsil kasali qoʻzgʻatuvchilari bakterial suzgʻich (filtr)dan oʻtishini isbotlagach, aniqlandi. i. ivanovskiy (1892) va keyinchalik boshqalar tamaki mozaikasi hamda juft tuyoqli hayvonlarning oqsil kasali qoʻzgʻatuvchilari bakterial suzgʻich (filtr)dan oʻtishini isbotlagach, aniqlan viruslar tabiatda keng tarqalgan, odam, hayvonlar va oʻsimliklarda har xil ogʻir kasalliklarni paydo qiladi. ular maxsus tarqatuvchi yoki mexanik yoʻl bilan tarqaladi. viruslar koʻpchilik v. yillab tiriklik xususiyatini yoʻqotmaydi, qulay sharoitga (tirik hujayraga) tushib …

3 / 17

oitida koʻpaytirish mumkinligi isbotlangan. lab.da oʻrganish imkoniyati boʻlgan barcha v. har xil fizik usullar bilan birmuncha aniq "oʻlchangan". elektron mikroskop yordamida bakteriofaglarning umumiy morfologiyasi morfologiyasi o`rganildi va ularning irsiy modda dnk (dezoksiribonuklein kislota) tutuvchi boshcha, qisqarish xususiyatiga ega oqsil qobiq bilan o`ralgan dumcha va qudcha qismida joylashgan o`zak va fibrillardan tashkil topganligi va bakteriofag o`z dnk sini bakteriya hujayrasiga "shprits" mexanizmi vositasida kiritishi, hujayra ichida o`ziga o`xshash bakteriofaglarni hosil qilishi, dnk ning reduplikatsiyasi, bakteriofag strukturasida qatnashuvchi oqsillar sintezi va virusning etilishi kabi jarayonlar aniqlandi ularning diametri 10—300 mkm. tayoqcha, shar yoki ipsimon shaklda boʻladi. oʻsimlik va hayvonlarda kasallik qoʻzgʻatuvchi koʻpgina v. yumaloq shaklda. bugʻdoy va beda mozaikasi v. tashqi koʻrinishi bilan bakteriya tayoqchasi yoki o’qqa oʻxshaydi. v. tuzilishini elektron mikroskop va rentgenda tadqiq qilish orqali baʼzi nozik tarkibiy qismlari aniqlangan. ularning hammasida ichki modda, asosan nuklein kislotadan iborat boʻlib, u oqsil qobiq bilan oʻralgan. bir necha tur v.ning kimyoviy tarkibi …

4 / 17

larning diametri 10—300 mkm. tayoqcha, shar yoki ipsimon shaklda boʻladi. oʻsimlik va hayvonlarda kasallik qoʻzgʻatuvchi koʻpgina v. yumaloq shaklda. bugʻdoy va beda mozaikasi v. tashqi koʻrinishi bilan bakteriya tayoqchasi yoki oʻqqa oʻxshaydi. v. tuzilishini elektron mikroskop va rentgenda tadqiq qilish orqali baʼzi nozik tarkibiy qismlari aniqlangan. ularning hammasida ichki modda, asosan nuklein kislotadan iborat boʻlib, u oqsil qobiq bilan oʻralgan. bir necha tur v.ning kimyoviy tarkibi oʻrganilgan, xolos. vaksinalar v.ning tuzilishi ham, chamasi oddiy bakteriyalarniki kabi murakkab. uning tarkibida nukleoproteinlar, uglevodlar va lipoidlar bor. nuklein kislotasi dezvksiriboza shaklida, lipoidlar guruhi esa xolesterol, fosfolipid va neytral moy koʻrinishida uchraydi. fitopatogen v. tarkibida ribonuklein kislota (rnk), hayvon va odamlarda kasallik qoʻzgʻatuvchi v.da esa rnk yoki dnk (dezoksiribonuklein kislota) bor. baʼzi v. tozalangan preparatlar holida olinib, ularning bir qismi toza haqiqiy kristallar (mas., tamaki nekrozining v.), boshqalari esa suyuq kristallar (mas., tamaki mozaikasi v.) yoki shakleiz choʻkmalar hosil qiladi. v.ni ajratib olish va …

5 / 17

ipli yoki ikki ipli , to'g'ri yoki halqasimon ko'rinishda boʻladi . dnk dagi nukleotid ketma ketliklarining koʻpchiligi bir marta uchrasa , molekula oxiridagi ketma - ketliklar toʻgʻri va 1800 ga aylantirilgan qaytarishlarga ega . bu qaytarishlar virus dnk sini hujayra dnk sidan farqlab olishda va halqa ko'rinishini hosil qilishda ahamiyatga ega . chunki halqa tuzilishidagi dnk ularning ekzonukleazalarga chidamliligini ta'minlaydi . bundan tashqari , bu shaklda dnk transkripsiya va replikatsiyasini nazorat q viruslar oqsili 20 ta l - aminokislotadan tuzilgan . aminokislotalar ketma ketjoylashgan bo'lib , o'zining c- va n aminoguruhi bilan birikkan ; oqsillar xili ,miqdori har bir virusning o'ziga xos boʻladi .viruslarda tuzuvchi va idora qiluvchi genlar ( operator genlar , faollashtiruvchi genlar ,lepressor genlar ) bor . rnk va mayda polioma virusida 3 ta , poliomiyelit virusida 5 ta gen mavjud .hammasida ichki modda, asosan nukleinkislotadan iborat boʻlib, u oqsil qobiq bilanoʻralgan. bir necha tur virusning kimyoviy …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "virusologiyaning predmeti, vazifalari va uning rivojlanish tarixi"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universititi biologiya fakulteti 9- 3 bios-20 gurux talabasi eshonqulova marjonaning « tarix» fanidan mustaqil ish virusologiyaning predmeti, vazifalari va uning rivojlanish tarixi virusologiya fanining ahamiyati odam, hayvon va o`simlik viruslarining keltiradigan zarari. viruslarning ochilishi va uning ahamiyati.. bakteriofaglarning kashf qilinishi. tvort, d.errel ishlarining ahamiyati. viruslar tabiati haqidagi d.i.ivanovskiy, a.f.vuds, j.jonson, d.nortron va v.a.rijkovlarning fiklari. odam, hayvon va o`simlik viruslarining keltiradigan zarari odamlar, hayvonlar va o`simliklarning bir qancha yuqumli kasalliklari qadim zamon beri ma'lum, ulardan eng xavflilari atrofga juda tez tarqalar, ko`plab aholi va mollarnin...

This file contains 17 pages in PPTX format (1018.4 KB). To download "virusologiyaning predmeti, vazifalari va uning rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: virusologiyaning predmeti, vazi… PPTX 17 pages Free download Telegram