танлаш усуллари. селекцион материални баҳолаш

DOC 54,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404459296_53441.doc танлаш усуллари. селекцион материални баҳолаш режа: 1. танлаш. унинг мақсади ва моҳияти. 2. танлаш усуллари. оммавий танлаш, унинг афзалликлари ва камчиликлари. 3. якка (оилавий) танлаш усуллари 4. вегетатив органлари билан кўпаювчи ўсимликлар селекцияда қўлланиладиган танлаш усуллари. 5.селекцион материални баҳолашнинг аҳамияти ва усуллари. селекция жараёнининг иккинчи босқичи танлашдир. танлашнинг моҳияти дастлабки материалдан бир текис авлодларни танлаб олиш бўлиб бу авлоднинг ҳар бир индивидлари қимматли белги ва хоссаларга эга бўлишини таъминлашдир. олинадиган авлодларда генетик жиҳатдан гомозигота ва гетерозигота ўсимликлар учраши мумкин. бундан ташқари, четдан чангланувчи ўсимликларда ҳар бир авлодда кераксиз форма билан чангланиб қолиши мумкин. шунинг учун кейинги авлодларда ўсимликлар янгидан баҳоланиб энг яхшилари танлаб олинади ва текис популяция олиш учун кўпайтирилади. кескин ажратиб турадиган гетерозиготаларнинг ҳаммаси яратилаётган селекция популяциясидан олиб ташланиб янги нав яратилмагунча бу иш такрорланади. селекционернинг мақсади, ўсимликлар-нинг чангланиш ва кўпайиш усули, дастлабки материалнинг хилма – хиллигига қараб танлашнинг турли усуллари қўлланилади. танлаш усули – дастлабки материални танлаш, …

ллиги танлашнинг осонлиги ва меҳнат сарфининг камлигидир. камчилиги эса самарадорликни пастлиги, авлодларни генетик баҳолашнинг қийинлиги, рецессив аллелларни ўзил-кесил аниқлаб бўлмаслиги билан боғлиқ. яхшиловчи оммавий танлаш тангланган элита ўсимликлар орасидан энг яхши ўсимликларнинг кичик бир гуруҳи яъни суперэлита ўсимликлар ажратиб олиниши билан оддий оммавий танлашдан фарқ қилади. элита ва суперэлита ўсимликлар умумий майдонга ёки алоҳида экилиб, селекция ишлари учун энг яхши ўсимликларнинг уруғларидан фойдаланилади. оммавий танлашнинг ҳар икки тури ҳам ўзида чангланувчи ўсимликларда яхши натижалар беради. чунки популяциялар рецессив ҳолатда бўлиб нобоп белгили ўсимликлар формаларидан тезроқ ҳоли бўлиш имконини беради. якка (оилавий) танлашда айрим ўсимликлар авлоди яъни оилалари билан иш олиб борилади. бунда ҳар бир ўсимликларнинг уруғлари алоҳида йиғиб олиниб алоҳида экилади. кераксиз белгиларига эга ўсимликлар бўлган оилалар яроқсизга чиқарилади. оилавий танлаш усули модификацион ўзгарувчанлик ёки ирсият туфайли эмас балки тасодифан қулай шароитларга тушиб қолгани учун юқори натижалар олинган ўсимликларнинг селекцион жараёндан олиб ташлаш имконини беради. четдан чангланувчи ўсимликларда уларнинг биологик …

чангланади ва ирсий яқин ўсимликлар орасида ген аллеллари алмашади. бу усул билан рецессив ҳолатдаги кераксиз аллелларни аниқлаб олиш мумкин. белгилар бўйича тезроқ бир хилликка эришилади. кескин яқин формаларнинг (оила ичида) чангланишит туфайли инцухт (инбридинг) кузатилади. бу депрессияга олиб келади. уруғларнинг ярмини экиш усули четдан чангланувчи ўсимликларда яхши ўсимликларни қиммати пастроқ бошқа ўсимликлар билан чангланиб қолиши эҳтимолини пасайтириш учун фойдаланилади. асосан мевасининг сифати ва миқдорига қараб баҳоланадиган ўсимликларда (масалан, бодринг, бойимжон) ўтказилади. бу усул билан авлодларнинг қайта чангланиши туфайли яхши ўсимлик формалари юзага келади, танлаш имконияти ошади, селекцион материалнинг генетик таркиби яхшиланади. жуфт чатиштириш усулида изоляторлар тагига ҳар хил оила вакиллари жуфт қилиб экилади. бунда авлодлар депрессиядан сақланади, популяцияда белгиларнинг тезроқ текисланишини таъминлайди. вегетатив кўпаювчи ўсимликларда клон танлашнинг оммавий клон танлаш ва якка клон танлаш усуллари қўлланилади. селекция жараёнида танлаб олинган ўсимликлар формалари ва навларининг ҳаммаси селекцион материал дейилади. юзлаб ва минглаб селекцион материал орасидан керакли белги ва хусусиятларга эга бўлган …

сига қараб баҳоланади, яъни уларнинг маҳсулдорлиги, ҳосил органларининг шакли, катта – кичиклиги, ташқи кўриниши, озуқа қиймати, таъми, технологик сифатлари, етилиш муддатлари ноқулай шароитларга, касаллик ва зараркунандаларга чидамлилиги, механизация ёрдамида етиштиришга мослиги ва ҳоказо. селекцион материал бошқа белгилар бўйича текисланган улардан сўнг асосий мақсадга қаратилган белгилар бўйича баҳоланади. селекцион материалнинг сифати ва селекция мақсадига қараб баҳолашлар бир неча йил ҳар бир авлодларда ўтказилади. рецессив генга алоқадор сифат белгилари (помидор мевасининг сариқ ранги, камералари сони, редиска мевасининг оқ, шолғомнинг сариқ ранги) ажралиш тамом бўлгунича бир неча авлодда олиб борилади. баъзи салбий белгилар (касалликларга мойиллик, ноқулай шароитларга чидамлилик) бўйича баҳолашда оддий агротехника эмас балки шу ноқулай шароит яратилади. селекция ишининг мақсади, селекцион материалнинг биологик хусусиятлари ва сифатига, назорат қилинадиган белгининг турига қараб ўсимликларни баҳолашнинг ҳар хил усуллари қўлланилади. белгиларнинг турига қараб ва баҳолашнинг мураккаблигига қараб, дала ва лаборатория шароитида баҳоланади дала усуллари ўсимликларнинг умумий габитуси, айрим органларининг тузилиши, маҳсулдорлиги, ўсув даври ва айрим …

и бўлиб субъектив усулга нисбатан узоқ вақтни талаб этади ва сермеҳнат ҳисобланади. субъектив усул сезги органлари (кўриш, ҳид билиш, таъми, сезиш билан) бажарилади. селекцион материалнинг дастлабки босқичларида ўсимликларга кўпроқ имконият яратиш мақсадида уларни каттароқ озуқа майдонда экилади. кейинги боскичларда эса умумқабул қилинган схемада экилади. адабиётлар руйхати: 1. а. абдукаримов д.т., сафаров т.с., остонақулов т.э.. «дала экинлари селекцияси, уруғчилиги ва генетика асослари». тошкент., «меҳнат», 1989 й. 2. бўриев х.ч. «сабзавот экинлари селекцияси ва уруғчилиги». тошкент. 1999 й. 3. бўриев х.ч., бойматов к., жураев р., «мева ва резавор мева экинлари селекцияси ва навшунослиги». тошкент, «меҳнат», 2001 й. 4. веселовский и.а., «селекция и семеноводство овощных и плодовых культур»., ленинград., «колос»., 1965 г. 5. гусаева и.н. «яблоня в вашем саду»., м., изд. мгу., 1992 г. 6. кульков о.п., «физиология и биохимия сезенного развития плодовых в узбекистане»., ташкент. «фан»., 1978 г. 7. мирзаев м.м., собиров м.к. «боғдорчилик»., тошкент., «меҳнат»., 1987 й. 8. прохоров и.а., потапов …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "танлаш усуллари. селекцион материални баҳолаш"

1404459296_53441.doc танлаш усуллари. селекцион материални баҳолаш режа: 1. танлаш. унинг мақсади ва моҳияти. 2. танлаш усуллари. оммавий танлаш, унинг афзалликлари ва камчиликлари. 3. якка (оилавий) танлаш усуллари 4. вегетатив органлари билан кўпаювчи ўсимликлар селекцияда қўлланиладиган танлаш усуллари. 5.селекцион материални баҳолашнинг аҳамияти ва усуллари. селекция жараёнининг иккинчи босқичи танлашдир. танлашнинг моҳияти дастлабки материалдан бир текис авлодларни танлаб олиш бўлиб бу авлоднинг ҳар бир индивидлари қимматли белги ва хоссаларга эга бўлишини таъминлашдир. олинадиган авлодларда генетик жиҳатдан гомозигота ва гетерозигота ўсимликлар учраши мумкин. бундан ташқари, четдан чангланувчи ўсимликларда ҳар бир авлодда кераксиз форма билан чангланиб қолиши мумкин. шунинг учун к...

Формат DOC, 54,5 КБ. Чтобы скачать "танлаш усуллари. селекцион материални баҳолаш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: танлаш усуллари. селекцион мате… DOC Бесплатная загрузка Telegram