мева экинлари классификацияси. тур ва навлари билан танишиш

DOC 52,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404381926_52939.doc мева экинлари классификацияси. тур ва навлари билан танишиш режа: 1. мевачиликнинг ҳалқ хўжалигидаги аҳамияти. 2. ўзбекистон мевачилигининг тарихи, ҳозирги аҳволи ва ривожланиш истиқболлари. 3. мева экинларининг гуруҳланиши. 4. мевачиликнинг биологик асослари. таянч иборалар: мевачилик боғдорчиликнинг бир соҳаси, уруғлар, донаклилар, субтропик мева экинлари, цитрус мева экинлари, ёнғоқ мевалилар, резавор мевалилар, крижоник, смородина, малина, грейфут. 1. мевачилик қишлоқ хўжалигининг мураккаб ва кўп қиррали соҳаси. мева дарахтлари турли тупроқ-иқлим ва агротехника шароитида ўстирилиб, уларнинг ҳосили ҳар хил мақсадларда янгилигича, қуритилган ҳамда қайта ишланган ҳолларда фойдаланилади. мевачилик – қишлоқ хўжалик ишлаб чиқариш тармоғи сифатида асосий вазифаси аҳолини ҳўл мева, саноатни хом-ашё билан таъминлашдан иборат. фан сифатида унинг предмети – мева, резавор-мева экинларининг тузилиши, ўсиш, кўпайиш ва ҳосил бериш қонуниятларини, ташқи муҳит омилларига муносабати ва биологиясини ўрганиш юқори, сифатли ҳамда муттасил ҳосил олиш назарий асослари ва амалий усулларини ишлаб чиқаришдан иборат. мевачилик ва боғдорчилик тушунчалари бир-бирига ўхшатилади. аслида боғдорчилик кенг маънодаги тушунча бўлиб, мевачилик, …

лик, эрозияга қарши курашда, шамол тўсишда, ҳавони тозалашда, нам тўплашда, шаҳарларни кўкаламлаштиришда кенг фойдаланилади. шунинг учун боғдорчилик - қишлоқ хўжалик поэзияси деб халқимиз бежиз айтишмайди. бугунги кунда ўзбекистонда 220 минг гектар боғлар бўлиб, ҳосилдорлиги 40-50 ц/га. боғлар таркиби ўзбекистонда 85 % майдон уруғли, 10 % данакли мева дарахтлари, 5 % ёнғоқмевали ва субтропик ўсимликлар билан банд. дунё бўйича боғ ва токзорлар 60 млн га. шундаги мевали боғлар 17 млн (3,5 млн олмазор), 11 млн токзорлар, 7 млн – зайтунзор, 1,5 млн – цитрус экинлар ташкил этади. ўзбекистонда боғдорчиликнинг ривожланишида бутунроссия боғдорчилик жамиятининг 1885 йил тошкентда очилган филиали муҳим роль ўйнади. бу филиал 1895 йилда туркистон қишлоқ хўжалиги жамиятига айлантирилган. унда машҳур олим, фан арбоби, академик р. р. шредер жамият раиси сифатида катта ишларни амалга оширди. кейинчалик у киши номидаги боғдорчилик, узумчилик ва виночилик ити, иич бирлашмаси вужудга келди. 2. ўзбекистонда мевачилик ҳар қайси зонанинг тупроқ ва иқлим шароитига қараб ҳар …

авлатлар билан алоқани кучайтириши ҳисобига боғдорчилик, асосан саноат аҳамиятига эга бўлган боғдорчилик хўжаликлари тез суръатлар билан ривожлана бошлади. россия ва айрим европа давлатларига ҳўл мева юбориш учун кенг имкониятлар очилди. маҳаллий соҳибкорлар тошкент воҳасида боғлар ташкил қилиб, олма ва нокнинг қрим, франция, тироль ҳамда америка навларини келтирилиб эка бошладилар. бу четдан келтирилган навлар ҳам яхши ўсиб махзали мева бера бошладилар. бутунроссия боғдорчилик жамиятининг 1885 йилда тошкентда очилган филиали (бу филиал 1895 йилда туркистон қишлоқ хўжалик жамиятига айлантирилган) боғдорчиликни ривожлантиришда муҳим рол ўйнади. ўзбекистоннинг машҳур арбоби, академик р.р.шредер бу жамиятга узоқ йиллар раислик қилган. 1917 йилда ўзбекистон ҳудудида қарйиб 22 минг гектар боғ бўлган. бундан кейинги даврда боғдорчилик жадал суръатлар билан тоғли зоналарга ҳам тарқала бошлади. ҳозир ўзбекистонда мева ва резавор меваларнинг 20 хили кенг тарқалган. келгусида мева етиштиришнинг ўзбекистонда 2-2,5 млн. тоннага етказиш масаласи қўйилган. ўзбекистонда мева ҳосилдорлиги гектаридан 100–140 ц, узум ҳосилдорлигини 130 ц га етиштириш имкониятлари мавжуд. афсуски, …

чидамлилиги ҳамда янгилигига ва қайта ишланган ҳолда фойдаланишга қулайлиги билан ёввойи мева дарахтларига, хитой эса субтропик экинларга бойдир. ўрта осиёда ёввойи мева дарахтлари асосан тоғли районларда, ўрмонзорларда ва дарё соҳилларида ўсади. бу ерларда мева дарахтлари ва буталарининг 108 га яқин тури учрайди. ёввойи ҳолда ўсадиган олманинг 3 тури, нокнинг 8, олхўрининг 2, беҳининг 1, олчанинг 11, бодомнинг 10, рябина (четан)нинг 3, анжирнинг 2, анорнинг 1, ёнғоқнинг 2, ўрикнинг 1, дўлананинг 13, жийданинг 1, қизил 6 ва ҳакоза турлар учрайди. 3. ҳозирги вақтда мева дарахтлари ва резавор меваларнинг 73 тури маданийлаштирилган бўлиб, булардан 25 таси кенг экиб, ўстирилмоқда. мева ва резавор мева экинларини и.и.вавилов (1935 й) ва п.м.жуковский (1971 й) томонидан 12 та келиб чиқиш маркази аниқланган: 1. хитой – япон маркази – олма, ўрик, нок, олча, олхўри, шафтоли, бодом, хурмо, ёнғоқ. 2. ўрта осиё маркази – олма, нок, олча, олхўри, бодом, писта, ёнғоқ. 3. олд осиё маркази - олма, нок, …

ари (ёнғоқ, пекан, бодом, писта) 5. субтропик мева экинлари (анор, анжир, хурмо, чилонжийда, тут, зайтун) 6. цитрус мева экинлари (лимон, мандарин, апельсин, грейпфрут) 7. ҳар хил тропик экинлар (банан, ананас). мева, резавор-мева экинлари ер устки қисмининг тузилиши, ҳосил бериши, узоқ яшаши ва бошқа белгиларига кўра – дарахт, бута (крижовник, смородина), чала бута (малина) ва кўп йиллик ўт ўсимликларига (қулупнай, клюква, землянике) бўлинади. 4. мева экинлари ўсиши, ривожланиши ва ҳосилдорлиги кўп жиҳатдан ташқи муҳит омилларига боғлиқ бўлади. айниқса тупроқ ва иқлим омиллари мева экинларини ўсишига ва ривожланишига катта таъсир кўрсатади. бу талаб ўсимлик ёшининг ҳар хил даврларида (ёш, қари) ўсиш ва тиним фазаларида йил давомида турли хил бўлади. ўсимликларни ўтқазиш ҳамда уларни парвариш қилишнинг агротехникаси тадбирлари йўли билан ноқулай шароитларни юмшатиш ёки йўқ қилиш ҳамда уларнинг ўсиш ва ҳосил бериши учун оптимал шароит яратиш мумкин. ёруғлик – углеродни ассимиляция қилиш процесси – фотосинтезнинг асосий омили ҳисобланади. у ўсимлик органларининг ўсиши ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мева экинлари классификацияси. тур ва навлари билан танишиш"

1404381926_52939.doc мева экинлари классификацияси. тур ва навлари билан танишиш режа: 1. мевачиликнинг ҳалқ хўжалигидаги аҳамияти. 2. ўзбекистон мевачилигининг тарихи, ҳозирги аҳволи ва ривожланиш истиқболлари. 3. мева экинларининг гуруҳланиши. 4. мевачиликнинг биологик асослари. таянч иборалар: мевачилик боғдорчиликнинг бир соҳаси, уруғлар, донаклилар, субтропик мева экинлари, цитрус мева экинлари, ёнғоқ мевалилар, резавор мевалилар, крижоник, смородина, малина, грейфут. 1. мевачилик қишлоқ хўжалигининг мураккаб ва кўп қиррали соҳаси. мева дарахтлари турли тупроқ-иқлим ва агротехника шароитида ўстирилиб, уларнинг ҳосили ҳар хил мақсадларда янгилигича, қуритилган ҳамда қайта ишланган ҳолларда фойдаланилади. мевачилик – қишлоқ хўжалик ишлаб чиқариш тармоғи сифатида асосий вазифаси аҳолини...

Формат DOC, 52,5 КБ. Чтобы скачать "мева экинлари классификацияси. тур ва навлари билан танишиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мева экинлари классификацияси. … DOC Бесплатная загрузка Telegram