cho'chqalar o'lati pestis suum

ZIP 11 pages 147.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 147.9 KB

File type ZIP

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

1404358210_52653.doc cho'chqalar o'lati pestis suum reja: 1. iqtisodiy zarar 2. klinik belgilari 3. cho'chqalar o'latining klinik ko'rinishi 4. oldini olish bevosita yuqadigan xavfli kasallik bo'lib, cho'chqalar zoti va yoshidan qat'iy nazar yilning har qanday faslida kasallanadi. juda tez tarqalib, o'tkir kechganda har doim tana haroratining ko'tarilishi, gemorragik diatez, yarim o'tkir va surunkali kechganda esa salmonellyoz va pasterellyoz asorati bilan o'tadi. asoratli kechganda krupoz pnevmoniya va yo'g'on ichakda krupoz difterioid yallig'lanish namoyon bo'ladi. tarixiy ma'lumot. o'lat birinchi marta 1833 yili aqshning ogayo shtatida qayd qilingan. 1835 yilga kelib hamma joyga tarqalgan. keyinchalik kasallik evropa, osiyo, afrika va avstraliya qitalariga ham tarqaladi. 1887 yili angliyada epizootiya kuzatiladi. 1893 yilda butun frantsiyaga tarqaladi. shu yili rossiyaga o'tib juda kuchli epizootiya boshlanadi. sobiq sssr o'lkalarida tez-tez uchrab turadi. kasallik ayniqsa 1980-yillarda juda avjiga chiqdi. o'zbekistonning katta cho'chqachilik xo'jaliklarida ham bir necha marta qayd qilindi. ilgarilari hamma xo'jaliklarda cho'chqachilik fermalari mavjud edi, shuning uchun bu …

2 / 11

nadi. dezinfektsiya uchun ishqor guruhiga kiradigan moddalarning 2% li eritmasi, xlorli ohakning 1:20, 3-6% li eritmasi, krezol sovunlari qo'llaniladi. 2,5% li formaldegiddan ham foydalanish mumkin. iqtisodiy zarar. kasal cho'chqalar davolanmay go'sht uchun so'yilishi tufayli juda katta iqtisodiy zarar keltiradi. karantin chora-tadbirlari ham katta mablag' sarflashni taqozo etadi. o'lim 90-100 foiz bo'lib, katta yoshdagi cho'chqalarda 70-80 foizni tashkil etadi. epizootologiyasi. tabiiy sharoitda cho'chqalar yoshi va zotidan qatiy nazar kasallanadi. har qanday faslda uchrayveradi. kasallik bevosita alimentar, ya'ni oziq-ovqat orqali, nafas yo'llaridan, erni tumshuq bilan titkilab, yorib ketganda yuqadi. kasallik qo'zg'atuvchisining manbai kasal va virus tashuvchi cho'chqalar hisoblanadi. surunkali kasallangan, rekonvalestsent, atipik holatdagi kasal cho'chqalar kasallik tarqatishda o'ta xavflidir. chunki ular e'tibor berilmasdan ajratib olinmaydi va uzoq vaqt virus tarqatuvchi bo'lib yuraveradi. bular o'z navbatida har xil sekret va ekskretlari (siydik, najas, ko'z yoshi va hokazolar) bilan virusni tashqi muhitga chiqarib turadi. kasallikning kelib chiqishida go'shtxonalardan chiqqan chiqindilar ham ma'lum darajada rol …

3 / 11

a tez tarqaladi. immun foni bo'lmagan cho'chqalarning hammasi o'lib ketadi. moddiy jihatdan tang xo'jaliklarda kasallik juda og'ir kechib, katta talofat etadi va salmonellyoz, pasterellyoz ikkilamchi infektsiya sifatida qo'shiladi. bundan tashqari, gastroenterit va saramas ham birga uchrashi mumkin. patogenezi. o'lat virusi organizmga tushgach, tez ko'payib hamma a'zolarga tarqaladi. u tabiati bo'yicha gemotrop hisoblanib, 16-18 soatdan keyin qonda paydo bo'ladi va ko'paya boshlaydi. 5-6 kun ichida maksimum holatga etadi. eritrotsitlarda juda ko'p miqdorda to'planadi. keyin taloq, limfatik tugunlar, ko'mik, jigar va qon tomirlarning endoteliyida paydo bo'ladi. virus ko'payganda ajratgan toksini ta'sirida qon tomirlari devorida gialinizatsiya va nekroz bo'lishi natijasida tomirlar yorilib ketib, qon quyilish ro'y beradi va tromb kelib chiqadi. limfatik tugunlar va taloqda sodir bo'lgan atrofik jarayon leykopeniyaga olib keladi. opsonofagotsitar holat pasayib, rezistentlik susayadi va bakteriyalar tushib o'z ta'sirini ko'rsatadi. 7-8 kun o'tgach, organizmda antitelo paydo bo'ladi. klinik belgilari. kasallikning yashirin davri bir haftagacha davom etadi. bu davr virusning virulentligi …

4 / 11

–3 kundan keyin ishtaha yo'qolib, ahvol og'irlashadi. burundan shilimshiq yiring, keyinchalik qon aralash suyuqlik oqadi. kasal cho'chqalar ko'pincha yotadi, boshini to'shamaga tiqib oladi, tez charchaydi (7, 8-rasmlar). orqa oyoqlari qaltirab turadi, yurganida oyoqlari bir-biriga urilib ketaveradi, kallasini xam qilib, dumi halqasimon shaklda orqaga burilgandek bo'ladi, ich qattiq kuyadi. rasm. cho'chqalar o'latining klinik ko'rinishi. tana terisining son qismi, qorin, bo'yin va quloq atrofida qon quyiladi. u qizg'ish-ko'kimtir bo'lib, linza yoki kichik tangacha shaklida ko'zga tashlanadi. mayda qon quyilishlar keyinchalik o'zaro birlashib, katta shakldagi dog'larni hosil qiladi. barmoq yoki o'tmas predmet bilan bosib ko'rilganda oqarmay, aslicha qolaveradi. terining junsiz yupqa qismlarida no'xatdek toshmalar, keyin ular o'rnida yarachalar paydo bo'ladi. cho'chqalar qusib, avval ichi qotadi, keyin kuchli ich ketish boshlanadi. kasallik zo'rayib 4–5 kun o'tgach, ahvol og'irlashib, tumshug'ini erga tirab yotadi, madori qurib yura olmaydi. o'lim oldidan harorat tushadi (35-36°s). emizikli cho'chqachalariing 80-100 foizi, kattaroqlarining esa 80-90 foizi o'lishi mumkin. juda baquvvatlari tuzalib …

5 / 11

ketish kuchayadi (qorin shaklida), nafas olish a'zolari jarohatlanadi (ko'krak shaklida). ko'krak shakli (yo'tal, hansirash, burun oqishi) asosan pasterella ta'sirida, qorin shakli esa salmonellalar ta'sirida yuzaga keladi. o'lat asoratli kechganda bir necha hafta, ba'zan oylab davom etadi. asosiy klinik belgisi tana harorati o'zgaruvchan bo'ladi, ozish, pnevmoniya va gastroenterit ro'y-rost rivojlanadi. teri ekzematoz zararlanib, dum va quloqda nekroz bo'ladi. sog'aygan cho'chqalar 10 oylab virus tarqatuvchi bo'lib qolishi mumkin. patologoanatomik o'zgarishlar. o'tkir yoki septik kechganda gemorragik diatez, limfadenit, taloq infarkti, yurak, jigar, buyraqda donachali distrofiya, o'tkir, kataral gastroenterit, yiringli kon'yunktivit, kekirdak tanglay, oshqozon-ichak, buyrak, qovuqda juda ko'p nuqtali qon quyilish bo'ladi. limfatik tugunlar kattalashib, gemorragik yallig'lanish kuzatiladi. ular kesib ko'rilganda marmar rangini eslatadi. bosh va orqa miya qontalashgan hamda shishgan holatda ko'zga tashlanadi. ko'krak shaklida kechganda krupoz pnevmoniya, plevrit va perikardit ro'y beradi. pnevmoniya lobar holatda bo'lib, o'pkaning hamma bo'lakchalari zararlanadi. ichak shaklida kechganda esa cho'chqachalar o'laksasi qonsizlangan va oriq bo'ladi. kasallikka xos …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "cho'chqalar o'lati pestis suum"

1404358210_52653.doc cho'chqalar o'lati pestis suum reja: 1. iqtisodiy zarar 2. klinik belgilari 3. cho'chqalar o'latining klinik ko'rinishi 4. oldini olish bevosita yuqadigan xavfli kasallik bo'lib, cho'chqalar zoti va yoshidan qat'iy nazar yilning har qanday faslida kasallanadi. juda tez tarqalib, o'tkir kechganda har doim tana haroratining ko'tarilishi, gemorragik diatez, yarim o'tkir va surunkali kechganda esa salmonellyoz va pasterellyoz asorati bilan o'tadi. asoratli kechganda krupoz pnevmoniya va yo'g'on ichakda krupoz difterioid yallig'lanish namoyon bo'ladi. tarixiy ma'lumot. o'lat birinchi marta 1833 yili aqshning ogayo shtatida qayd qilingan. 1835 yilga kelib hamma joyga tarqalgan. keyinchalik kasallik evropa, osiyo, afrika va avstraliya qitalariga ham tarqaladi. 1887 yili angli...

This file contains 11 pages in ZIP format (147.9 KB). To download "cho'chqalar o'lati pestis suum", click the Telegram button on the left.

Tags: cho'chqalar o'lati pestis suum ZIP 11 pages Free download Telegram