ауески касаллиги morbus aujeszky

DOC 112,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404360376_52685.doc ауески касаллиги morbus aujeszky ауески касаллиги юқумли бўлиб, уй ва ёввойи ҳайвонларда учрайди. уни ўзига хос махсус вирус қўзғатиб, ўткир кечганда марказий нерв системаси кучли шикастланади. чўчқалардан бошқа ҳайвонларда тананинг ҳар хил жойида қаттиқ қичишиш рўй беради. камдан-кам ҳолларда одамлар ҳам касалланади. тарихий маълумот. касаллик биринчи марта 1902 йилда венгер олими л. ауески томонидан аниқланган ва батафсил баён этилган. кейинчалик бу касаллик бошқа мамлакатларда ҳам қайд қилина бошланди. ауески касаллиги россияда 1909 йили аниқланди. касаллик чўчқачилик билан шуғулланадиган америка, африка, осиё мамлакатларида тез-тез учраб туради. собиқ сссрнинг қатор зоналарида ауески касаллиги кузатилиб турган. совет олимларидан п. андреев, п. соломкин, и. лукашев, м. никитинлар ауески касаллигини ўрганиб, унинг махсус профилактикаси ва даволаш (вакцина, зардоб, гаммаглобулинлар билан) усулларини ишлаб чиқдилар ва амалиётга тадбиқ этдилар. иқтисодий зарар. анча катта. айниқса, бу ҳолат чўчқачилик хўжаликларида яққол намоён бўлади. чўчқачалар орасида ўлим 90 фоизгача кузатилади. қорамоллар орасида касаллик кенг тарқалмасада, уларда ўта оғир кечиб, …

ва глицерин яхши натижа беради. ириётган материалда 2—3 ҳафтагача яшай олади. йилнинг совуқ фалслларида ҳам вирус узоқ яшай олмайди. дезинфекция қилиш учун 3%ли ўювчи натрий, 1%ли формальдегид, 20%ли хлорли оҳак эритмалари тавсия этилади. эпизоотологияси. ауески касаллиги билан табиий шароитда қишлоқ хўжалик ҳайвонлари, уй ҳайвонлари, мўйнали ҳайвонлар, ёввойи гўштхўрлар, кемирувчилар касалланади. тажрибада эса ҳамма сут эмизувчилар, ҳатто паррандаларда ҳам касаллик қўзғатиш мумкин. асосан чўчқа, ит ва мушуклар, камроқ қўй-эчки, қорамоллар ва мўйнали ҳайвонлар касалланади. баъзан йилқилар касалланиб, ёш қулунлар мойил бўлади. касалликка чалинган ҳайвонлар қўзатувчининг асосий манбаи ҳисобланади. улар ўз навбатида вирусни бурун, кўз ёши орқали, сийдик, сут ва жинсий аъзосининг шиллиғи орқали ажратиб чиқаради. вирус бурун шиллиғида касалликнинг яширин давридаёқ пайдо бўлади. касалдан тузалган чўчқаларда вирус ажратиш 5—6 ойгача давом этади. каламушлар 100—150 кунгача вирус ташувчи бўлиб қолади. табиий шароитда касаллик алиментар йўл билан, асосан озуқа, сув ва касал ҳайвон зарарлаган нарсалар орқали юқади. бизнинг шароитда касаллик йилнинг ҳар қандай …

алари чиқиб қолиши, ит, мушук ва чўчқалар буларни ейиши натижасида касаллик тарқалади. носоғлом хўжаликдан ўтган кемирувчилар ҳам ауески чиқишига сабаб бўлиши мумкин. ауески чўчқачилик хўжаликларида эпизоотик ҳолатда кечади. мўйнали ҳайвонлар орасида қушхона чиқиндилари орқали ҳам касаллик тарқалиши мумкин. қорамолчилик ва қўйчилик хўжаликларида жуда кам ҳолларда учраб, кемирувчилар орасида узоқ эпизоотия давом этади. кўп ҳолларда кемирувчилар орасида ўлим кўпайиши чўчқачилик хўжаликларида касаллик келтириб чиқаради. касал чўчқачалар билан контактда бўлган бошқа тур молларга ҳам касаллик юқиши мумкин. кемирувчилар ва вирус тарқатувчиларнинг кўпайиши, ветеринария-санитария ишларининг суст олиб борилиши чўчқачиликда касаллик чиқишига олиб келади. касаллик йилнинг ҳар қандай фаслида ҳам учрайверади, лекин куз ва қиш ойларида кўпаяди. чунки бу вақтга келиб, кемирувчилар емиш истаб дон ва хашак тўпланган фермаларга боради. тўлиқ ва сифатли озуқа етишмаслиги туфайли организм табиий резистентлиги тушиб кетади ва касалликка мойиллик ошади. совуқ ва намгарчилик юқори бўлган пайтларда касалланиш кучаяди. яйлов ва лагер шароитларида касаллик камаяди. патогенези. вирус оғиз бўшилиғи шиллиқ …

иб, охир-оқибатда ўлади. агар тормозланиш ҳолати устунлик қилса, депрессия кучайиб, умумий ҳолсизланишга ўтади. қичишиш умуман кузатилмайди. у терининг кимёвий таркиби кескин ўгаргандагина рўй беради. бунда асосан гистамин ацетилхолин кўпайиб, нерв толаларини қитиқлайди ва баданда қичишиш жараёнини қўзғатади. вирус организмга тери орқали тушмасдан мияга ўтса, пайдо бўлган ацетилхолин орқа мия суюқлигига тушади ва ҳар хил қичишиш рефлексларини келтириб чиқаради. кечиши ва клиник белгилари. касалликнинг яширин даври 2 кундан уч ҳафтагача давом этади. бу асосан юқиш йўли, вируснинг вирулентлиги ва организмнинг чидамлилигага боғлиқ. касаллик ҳар доим ўткир кечади. чўчқалар ауески касаллиги. касаллик қичимасиз ўтади. у эмадиган чўчқачаларда жуда оғир кечади. 10 кунлик ёшигача септик ҳолатда ўтади. касаллик кўпинча она қорнидалигида ёки туғилган заҳоти юқиши мумкин. чўчқачалар ётиб қолади, онасини эма олмайди, товуш ҳам чиқара олмайди. томоғи бўғилиб қолади, сўлак оқади, ўлим 2—10 соат орасида рўй беради. бирдан йиқилиб, кейин ўлади. 10 кунликдан 3 ойликгача бўлган чўчқачаларда эса асосий клиник белги иситма кўтарилиши …

ана ҳарорати кўтарилади, йўтал тутади, ринит ва конъюнктивит пайдо бўлади. асаб бузилиши айрим ҳоллардагина рўй бериши мумкин. касал чўчқалар 3—4 кун ичида тузалиб, бўғозлари эса бола ташлайди. қорамоллар ауески касаллиги. тана ҳарорати 41,9°с га кўтарилиб, мол ҳеч нарса емай қўяди, ҳолсизланиб, кавш қайтармайди, сигирларнинг сут бериши камайиб кетади. бурун, лаб, жағ, кўз ва тананинг бошқа қисмларида қичишиш юзага келади. ўта безовта бўлиб, қаттиқ қашинади. қашиган жойини тишлаб, узиб олади (расм). безовталаниш кучайиб, қўрқиб туради, бўкиради, кучаниб, арқонини узиб кетади (ҳамла қилиш қузатилмайди). баъзан йиқилиб, ағанайверади, терининг қичиган жойини қашиб қонатиб ташлайди. айрим ҳоларда жағ ва бўйнида эти учиб туради. тез-тез сийишга ҳаракат қилади, лекин ҳар доим ҳам сиявермайди. жуда кўп сўлак оқади, тер босади, касал мол 2—3 кундан кейин ўлади. тузалиш юздан бир ҳолатда рўй бериши мумкин. баъзан қичишиш кузатилмайди. кучли терлаш, сўлак оқиши, ич қотиши ва ич куйиши кузатилади. безовталаниш баъзан мудроқ босиб ҳолсизланиш билан алмашинади. расм. бузоқларда ауески …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ауески касаллиги morbus aujeszky"

1404360376_52685.doc ауески касаллиги morbus aujeszky ауески касаллиги юқумли бўлиб, уй ва ёввойи ҳайвонларда учрайди. уни ўзига хос махсус вирус қўзғатиб, ўткир кечганда марказий нерв системаси кучли шикастланади. чўчқалардан бошқа ҳайвонларда тананинг ҳар хил жойида қаттиқ қичишиш рўй беради. камдан-кам ҳолларда одамлар ҳам касалланади. тарихий маълумот. касаллик биринчи марта 1902 йилда венгер олими л. ауески томонидан аниқланган ва батафсил баён этилган. кейинчалик бу касаллик бошқа мамлакатларда ҳам қайд қилина бошланди. ауески касаллиги россияда 1909 йили аниқланди. касаллик чўчқачилик билан шуғулланадиган америка, африка, осиё мамлакатларида тез-тез учраб туради. собиқ сссрнинг қатор зоналарида ауески касаллиги кузатилиб турган. совет олимларидан п. андреев, п. соломкин, и. лукашев,...

Формат DOC, 112,0 КБ. Чтобы скачать "ауески касаллиги morbus aujeszky", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ауески касаллиги morbus aujeszky DOC Бесплатная загрузка Telegram