толанинг ривожланиши ва чигитли пахтанинг хусусиятлари тўғрисида тушунча

DOC 75,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404306841_52613.doc 100 * ч t g g в = b gb и в - = 100 толанинг ривожланиши ва чигитли пахтанинг хусусиятлари тўғрисида тушунча режа: 1. толанинг пайдо бўлиши. 2. толанинг ривожланиши. 3. пишган ва пишмаган толалар. 4. ўлик толалар ва уларнинг пайдо бўлиши сабаблари. 5. пахтанинг технологик хусусиятлари тўғрисида тушунча ва уларнинг аҳамияти. 1. толанинг пайдо бўлиши. пахта толаси тўқимачилик толалари ичида кенг тарқалгани ҳисобланади. у чигит қобиги эпидермисининг жуда чўзиқ ҳужайраси бўлиб, тук ҳисобланган ҳар бир тола битта ҳужайрадан иборатдир. пахта толасининг кимёвий таркиби қуйидагилардан иборат: целлюлоза 97,0-98,5%, пектинли моддалар 0,8-1,0%, мой, мумсимон моддалар - 0,3-1,0%, азот ва оқсиллар 0,2- 0,3% ва бошқа моддалар. шунингдек, чигит тукининг ҳар бир чигит қобиғидаги ташқи эпидермиснинг битта ҳужайрасидан вужудга келади. лекин у бўйига унчалик чўзилиб кетмайди. асосий толаларнинг пайдо бўлиши ғўза гулга кирган кундан бошлаб, баъзи навларида (gossypium barbadense) ва шулар билан чатиштирилган баъзи дурагайларда гуллаш олдидан бошланади. гул очиладиган кундан …

ида бир текисда жойлашмайди ва буларнинг ривожланиши тезлиги ҳам ҳар ҳил бўлади. масалан: чигитнинг халаза қисмида толага айланадиган ўсик гуллашнинг биринчи кунда (g. barbadense), àéðèì ғўза формаларида гуллаш олдидан пайдо бўла бошлайди. бу ерда ўсиклар бирмунча қалинроқ жойлашади. чигитнинг микропила томонида толага айланадиган ўсиклар кейинроқ шаклланиб сийракроқ жойлашади ва секинроқ ўсади. эпидермиснинг айрим ҳужайралари суғориладиган деҳқончилик шароитида ғўза гуллаганда 6-10 кун ўтгач, лалмикор деҳқончилик шароитида эса 4 кун ўтгач бўртиб чиқиб, бўйига ўса бошлайди. лекин жуда суст ўсади, сўнгра асосан момиқ пахта деб айтиладиган чигит тукига айланади. 2. толанинг ривожланиши. тола ривожланиши икки босқичга бўлинади, ҳар бир босқич шароитида 25-30 кун давом этади. биринчи босқичда тола асосан бўйига ўсиб, ғўзанинг тегишли тур ва навига хос катталикка етиб олади. асосий тола жуда тез ўсиб 15-16 кун ичида ўзининг ҳақиқий узунлигининг тахминий ярмига етади, 25-30 кун деганда унинг бўйига ўсиши деярли тўхтайди. тола пайдо бўлган кундан бошлаб то 12-15 кунгача унинг диаметри …

б, лалмикор ерларда ўстирилганда эса тахминан 10 кундан бошлаб содир бўлади ва у кўсак пишиб, тола ҳамда кўсак қуригунча давом этади. целюлозанинг жадал ҳосил бўлиш жараёни толанинг 40-45 кунлигидан бошлаб аста секин сусая бошлайди. толанинг ривожланиш даврида целюлоза деворчалари қатлам-қатламли мураккаб структурага эга бўлади. бу қатламлар 25-30 та целюлоза қаватларидан иборат бўлади. ђўза етиштирилган шароитга қараб толадаги целюлоза қаватлари турлича бўлади. 3. пишган ва пишмаган толалар. тола ичида бошқа ўсимлик ҳужайраларидаги каби ядро ва хужайра шираси бўлади. толанинг пишиб етилиш жараёнида ҳужайра ширасининг кимёвий таркиби ўзгаради. масалан: 35 кунлигида унинг таркибида шакар кўп тўпланади, маълум миқдорда тана ичидаги бўшлиқда ва кейинроқ бориб эса ҳатто унинг тўлиқ етилганида ҳам шакар борлиги кузатилади. тола деворчалари тола ривожланишининг бошланишидан тўла етилгунга қадар целюлоза тузилишида бўлади. тола ривожланишидан тўхтагандан кейин у чигит ва кўсак билан бирга қуриб бошлайди. бунда ҳужайра шираси боғланиб кетади, протоплазма қолдиқ эса тола деворчаларида қурийди. тола кўсак ёрилаётгандан кейин айниқса …

ики, натижада деворчаларининг ички томони бир-бирига зич тегиб, каналча бутунлай йўқ бўлиб кетади. қуриган тола ичида ковак (тирқиш) нинг бўлиши, толаларни бўяшда, амалий жиҳатдан катта аҳамиятга эга. яхши етилиб пишган тола ялтироқ бўлади, хомлари эса ялтирамайди. ҳар бир чигитни унинг толалари билан бирга чигитли пахта ёки летучка дейилади. летучка кўсак чаноғида жой тор бўлганлигидан ҳар бирининг толаси ривожланиш жараёнида қисилиб, буралиб, букилиб бир-бири ва ёнидаги летучка толаси билан чалкашиб кетади. 4. ўлик толалар ва уларнинг пайдо бўлиши сабаблари. нормал ривожланган кўсакнинг баъзи чаноқларидаги айрим толалар яхши ривожланмаган бўлиши мумкин. толаларнинг меъёрида ривожланмаслиги тугунчадаги айрим уруғкуртакларнинг уруғланиб қолиши натижасида содир бўлади. тола асосан гул очилган кундан бошлаб ривожланади. лекин шу вақтда уруғланган уруғкуртак ҳамда ундаги тола ривожланишга киришганда, уруғланмаган уруғкуртак ва ундан ўса бошлаган тола ҳам ривожланишини давом эттириб, сўнгра тезда ривожланишдан тўхтайди ва нобуд бўлади. бундай ўлик уруғкуртак пахта қуриганда қисқа толада тугунча бўлиб қолади, буни майда ўлик дейилади. уруғкуртакнинг …

пахтанинг соноат нави. толанинг чиқиши маълум миқдордаги чигитли пахта массасидан олинган соф (чигитсиз) тола массасининг шу тола олинган чигитли пахта миқдорига бўлган процент ҳисобидаги нисбатидир. бинобарин, толанинг чиқиши бир томондан соф толанинг массасига боғлиқ бўлса, иккинчи томондан чигит массасига чигит массаси унинг пуч ёки тўқлиги ва йириклигига боғлиқ. маданий ғўза формаларида толанинг чиқиши 20-50 % атрофида ўзгариб туради. ишлаб чиқаришда тола чиқиш ҳажми 3 категорияга бўлиш қабул қилинган: тола чиқиши 30 % кам бўлса паст, 30-33 % бўлса ўртача, ва 33 % юқори бўлса юқори деб ҳисобланади. мамлакатимизда ўстирилаётган ғўза навларида толанинг миқдори қуйидагича: ўрта толали ғўза навларида тахминан 35-38 %, ингичка толали навларда эса 28-34 % бўлади. пахтанинг технологик хусусияти ғўзанинг тур ва навларининг фақат ирсий хусусиятларигагина эмас, балки ҳар бир тур доирасида кўсакнинг жойлашиш ўрнига, шунингдек ҳар бир кўсакда чигит марказий уруғ банднинг қаерида жойлашганлигига ва ҳар бир бўлакча тола чигит сиртининг қайси ерида ўрнашганлигига қараб ўзгариб туради. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "толанинг ривожланиши ва чигитли пахтанинг хусусиятлари тўғрисида тушунча"

1404306841_52613.doc 100 * ч t g g в = b gb и в - = 100 толанинг ривожланиши ва чигитли пахтанинг хусусиятлари тўғрисида тушунча режа: 1. толанинг пайдо бўлиши. 2. толанинг ривожланиши. 3. пишган ва пишмаган толалар. 4. ўлик толалар ва уларнинг пайдо бўлиши сабаблари. 5. пахтанинг технологик хусусиятлари тўғрисида тушунча ва уларнинг аҳамияти. 1. толанинг пайдо бўлиши. пахта толаси тўқимачилик толалари ичида кенг тарқалгани ҳисобланади. у чигит қобиги эпидермисининг жуда чўзиқ ҳужайраси бўлиб, тук ҳисобланган ҳар бир тола битта ҳужайрадан иборатдир. пахта толасининг кимёвий таркиби қуйидагилардан иборат: целлюлоза 97,0-98,5%, пектинли моддалар 0,8-1,0%, мой, мумсимон моддалар - 0,3-1,0%, азот ва оқсиллар 0,2- 0,3% ва бошқа моддалар. шунингдек, чигит тукининг ҳар бир чигит қобиғидаги ташқи ...

Формат DOC, 75,5 КБ. Чтобы скачать "толанинг ривожланиши ва чигитли пахтанинг хусусиятлари тўғрисида тушунча", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: толанинг ривожланиши ва чигитли… DOC Бесплатная загрузка Telegram