sho’rlangan tuproqlarni yuvish, yuvish me’yorlari, usullari va o’tkazish muddatlari. sho’rlangan yerlarda zovurlar

DOC 75,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404291002_52489.doc sho’rlangan tuproqlarni yuvish, yuvish me’yorlari, usullari va o’tkazish muddatlari. sho’rlangan yerlarda zovurlar reja: 1. sho’r yuvishning maqsadi va vazifasi 2. sho’r yuvish turlari. 3. sho’r yuvish samaradorligiga ta’sir qiladigan omillar. 4. zovurlarning ahamiyati va turlari. 5. ochiq zovurlar, yopiq zovurlar, tik zovurlar. respublikamiz sug’oriladigan yerlarning 60-65% tabiiy sho’rlanishga moyil yerlar hisoblanadi. chunki bunday yerlarda minerallashgan sizot suvlari yer yuzasiga yaqin joylashgan bo’lib, ular doimo bug’lanishga sarflanadi va oqibatda tuzlar yer yuzasida to’planib qoladi. shuning uchun sho’rlangan yerlarning har yili sho’rini yuvish zaruriy agromeliorativ tadbir hisoblanadi. sho’r yuvishning vazifasi qishloq xo’jalik ekinlarining o’sishi, rivojlanishi va mo’l hosil berishi uchun zararli bo’lgan ortiqcha tuzlarni tuproqdan yuvish hamda sizot suvlarining minerallashganligini kamaytirishdir. sho’r yuvish ikki yo’l bilan amalga oshiriladi: 1.asosiy sho’r yuvish. 2.joriy sho’r yuvish. asosiy sho’r yuvish yangi yerlarni o’zlashtirishda va foydalanib kelinayotgan kuchli va sho’rчok yerlarda qo’llaniladi. joriy sho’r yuvish esa har yili ekinlar hosili yig’ishtirib olingandan keyin, barcha foydalanib …

nerallashganlik darajasi. 5.yerlarning zovurlashtirilish darajasi. 6.sho’r yuvish uchun o’tkaziladigan agrotexnik tadbirlar. 7.sho’r yuvishni tashkil qilish. sho’r yuvish ikki usulda amalga oshiriladi. kam sho’rlangan yerlar egatlar orqali, o’rtacha va kuchli sho’rlangan hamda sho’rxok yerlar esa cheklarga bo’lib bostirib yuviladi. egatlar orqali sho’r yuvishida egatlar oralig’i 60 sm, chuqurligi 18-20 sm bo’lishligi maqsadga muvofiqdir. cheklarga bo’lib bostirib yuvish usulida sho’ri yuviladigan dalalar uvatlar (marza) bilan cheklarga va suv keltirish uchun o’qariqlarga bo’lib chiqiladi. cheklarning kattaligi tuproqning mexanik tarkibiga, suv o’tkazuvchanligiga, dalaning tekislik darajasiga va nishabligiga bog’liq. yer qanchalik yaxshi tekislangan, nishabi qanchalik kichik va tuproqning suv singdiruvchanligi qanchalik oz bo’lsa, chek maydoni ham shuncha katta bo’ladi. jadval cheklarning o’lchami, ga. dalaning tekislik darajasi engil tuproqlarda o’rta tuproqlarda og’ir tuproqlarda yaxshi o’rta yomon 0,12-0,15 0,08-0,10 0,04-0,05 0,15-0,20 0,10-0,12 0,05-0,06 0,20-0,25 0,12-0,15 0,06-0,08 sho’r yerlarni yuvish muddatini to’g’ri belgilashning juda katta amaliy ahamiyati bor. sho’r yuvish muddatlari tuproqning sho’rlanish darajasiga va mexanik tarkibiga bog’liq …

kibidagi tuzlar bilan birga o’simliklar uchun zarur bo’lgan oziq moddalari ham yuvilib ketadi, ortiqcha suv sizot suvlarining sathini ko’tarib, tuproqning meliorativ holatini buzadi, tuproqni zichlaydi, uning suv-fizik xossalarini yomonlashtiradi.sho’r yerlar kam me’yorda chala yuvilganda esa tuproqning tarkibida zararli tuzlar qolib ketadi va ekinlarning o’sishi, rivojlanishi uchun salbiy ta’sir ko’rsatadi. shuning uchun sho’r yuvish me’yorlarini to’g’ri belgilashga katta e’tibor berilishi kerak. sho’r yuvish me’yorlari aniqlash uchun tuproqning suv-fizik xossalari, sho’rlanish darajalari, sizot suv sathining chuqurligi, yerning zovurlashtirilganlik darajasi, tuproqning namlik miqdori, atmosfera yog’inlari va suvning buglanishi hisobga olinadi. o’zbekistonning sho’rlangan zovurlashtirilgan yerlarida sho’r yuvish me’yori quyidagi formula bo’yicha aniqlanadi. m = ( p - m) + s/k - a + n zovurlashtirilmagan sharoitda esa quydagi formula qo’llaniladi. m = ( p - m) - h-h/v x 1000 ushbu formulalar bo’yicha aniqlangan sho’r yuvish me’yorlari jadvalda keltirilgan. jadval tuproqning sho’rlanish zovurlashtirilgan sharoitda zovurlashtirilmagan sharoitlar darajasi sho’r yuvish soni sho’r yuvish me’yori, m3/ga …

ortiqcha sizot suvlarni chiqarib yuborish uchun xizmat qiladigan inshoatlardir. zovurlarning asosiy vazifasi: 1.tuproqdan ortiqcha zararli tuzlarni yuvib chiqarib tashlash. 2.sizot suvlarini kritik chuqurlikda saqlab turish. zovurlarning ahamiyati shundaki, ularni tuproq-gruntdagi ortiqcha minerallashgan sizot suvlarni va sho’r yuvish davomida suvda erigan tuzlarni dalalardan tashqariga chiqarib, tuproqdagi tuz va suv rejimlarini rostlab turadi. hozirgi paytda respublikamizdagi barcha sho’r yerlar (2,5 mln) zovurlashtirilgan, ularning umumiy uzunligi 120 ming km dan ko’proqni tashkil qiladi yoki har bir gektar yerdagi ularning solishtirish uzunligi 15-30 m tashkil qiladi. zovurlashtirilgan yerlarda sho’r yuvishning samaradorligi keskin oshadi, yer zararli tuzlardan tez tozalanadi va qayta sho’rlanishining oldini oladi. zovurlar dunyo mamlakatlarida, ya’ni aqsh, hindiston, xitoy, misr, jazoir, italiya va boshqa davlatlarda keng qo’llaniladi. o’rta osiyo respublikalarida zovurlar qadimdan sho’r yerlarda qo’llanilib kelmoqda. lekin 1911 yildan boshlab zovurlar chuqur ilmiy asosda o’rganila boshlandi. 1940 yildan boshlab esa keng qo’llanilib kelmoqda. zovurlar 2 guruhga bo’linadi. 1. tabiiy zovurlar (daryolarning eski qurigan …

i. 1.zovurlar (gruppa) 2.yig’ish zovurlari. 3.kollektorlar. 4.bosh kollektor. ochiq zovurlar ekskavatorlarda qaziladi. kovlashda zovurlar nishabligi 0,001-0,002 (1000 m masofadagi farq 1-2 m) va ularning qiyaligi hamda tuproqning mexanik tarkibi hisobiga olinadi. agar tuproqning tarkibi og’ir soz bo’lsa 1:0,5, o’rtacha bo’lganda 1:1 va engil tarkibli bo’lganda esa 1:1,5 nisbatda bo’ladi.shu tarkibda kovlanganda zovurlardan oqayotgan suvning tezligi 0,25-0,40 m/sek bo’lishi kerak. ochiq zovurlarning chuqurligi 2 ga bo’linadi: 1.umumiy chuqurligi - yer yuzasidan zovurning tubigacha bo’lgan masofa. 2.ish chuqurligi - yer yuzasidan zovurdagi suvning yuzasigacha bo’lgan masofa. zovurlarning chuqurligi sizot suvining sathidan pastda turishi kerak, shunday chuqurlikda bo’lgan yerlarda u samarali faoliyat ko’rsatadi. zovurlarning chuqurligi sizot suvlarining chuqurligiga bog’liq bo’ladi. gruppa zovurlar chuqurligi - 2,5-3 m, yig’ish zovurlari - 3-3,5 m. kollektorlar - 4-5 m chuqurlikda kovlanishi maqsadga muvofiqdir. zovurlarni rejali joylashtirish ham muhim ahamiyatga ega. zovurlar yerning asosiy nishabligi bo’ylab ikki sug’orish tarmogini o’rtasiga joylashtirilgani ma’qul. chunki kanallardan filtrlangan suvlar shu zovurga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sho’rlangan tuproqlarni yuvish, yuvish me’yorlari, usullari va o’tkazish muddatlari. sho’rlangan yerlarda zovurlar"

1404291002_52489.doc sho’rlangan tuproqlarni yuvish, yuvish me’yorlari, usullari va o’tkazish muddatlari. sho’rlangan yerlarda zovurlar reja: 1. sho’r yuvishning maqsadi va vazifasi 2. sho’r yuvish turlari. 3. sho’r yuvish samaradorligiga ta’sir qiladigan omillar. 4. zovurlarning ahamiyati va turlari. 5. ochiq zovurlar, yopiq zovurlar, tik zovurlar. respublikamiz sug’oriladigan yerlarning 60-65% tabiiy sho’rlanishga moyil yerlar hisoblanadi. chunki bunday yerlarda minerallashgan sizot suvlari yer yuzasiga yaqin joylashgan bo’lib, ular doimo bug’lanishga sarflanadi va oqibatda tuzlar yer yuzasida to’planib qoladi. shuning uchun sho’rlangan yerlarning har yili sho’rini yuvish zaruriy agromeliorativ tadbir hisoblanadi. sho’r yuvishning vazifasi qishloq xo’jalik ekinlarining o’sishi, rivojlani...

Формат DOC, 75,0 КБ. Чтобы скачать "sho’rlangan tuproqlarni yuvish, yuvish me’yorlari, usullari va o’tkazish muddatlari. sho’rlangan yerlarda zovurlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sho’rlangan tuproqlarni yuvish,… DOC Бесплатная загрузка Telegram

sho’rlangan tuproqlarni yuvish, yuvish me’yorlari, usullari va o’tkazish muddatlari. sho’rlangan yerlarda zovurlar

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "sho’rlangan tuproqlarni yuvish, yuvish me’yorlari, usullari va o’tkazish muddatlari. sho’rlangan yerlarda zovurlar"

Похожие файлы