baktуeriofagiya

DOC 80,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404227586_52297.doc baktуeriofagiya reja: 1. bakteriofaglar xakida umumiy tushuncha. 2. bakteriofaglarning morfologiyasi, tuzilishi va kupayishi. 3. bateriofaglarning xususiyatlari. 4. bakteriofaglar tugrisidagi nazariyalar. «fagos» — grekcha suz bulib, уemiraman degan ma'noni anglatadi. bakteriyalarda boshka turli tirik mavjudotlarga uxshash uzining paraziti buladi va bu bakteriofag deyiladi. 1917 yili fransiyalik olim d. erell ichburug kasalligi bilan ogrib tuzalgan odamning najasida fil'trdan utuvchi allakanday bir narsa borligini anikladi. filtrdan utuvchi bu narsa kasallik kuzgatuvchi bakteriyani eritib, kasal kishining tuzalishiga katta yordam berganligini isbotladi va usha fil'trdan utuvchi narsaga «bakterio¬fag» deb nom berdi. bakteriofag ta'sirida bakteriyalarning erib ketishi bakteriofagiya xodisasi deyiladi. bakteriofagiya xodisasini d. erelldan oldin gama¬leya (1889) va tvort (1915) kurishgan bulsa xam, lekin ular buni atroflicha tekshirmasdan koldirishgan. d. erell bakteriofagiya xodisasini va bakteriofagni chukur tekshirgan olim. keyingi vaktlargacha bakteriofag nimaligi tugrisida turli fikrlar aytilib kelindi. ayrim olimlar bakte¬riofagni ferment deb xisoblagan edi. lekin d. erell uz tajribalariga asoslanib, bakteriofagni kupayuvchi ti¬rik organizmdir, degan …

zoksiribonuklein kislota (dnk) dan iborat bulib, ayrim faglar tarkibida bu kislotaning mikdori 37—42 protsentni tashkil etadi (bakteriya tanasida dnk — 5,2% bulishi isbotlangan). bakteriofag tarkibi¬da nukleoproteidlar xam borligi aniklangan. fagning dum kismi usik bulib, uning ust kismi kiskaruvchan kobik bilan koplangan. elektron foto bilan suratga olib tekshirilganda bakteriofagning bakteriya tanasiga kanday ta'sir etishi va fagning kupayishi aniklangan va u 4 fazadan iborat. 1. adsorbsiya kilinadi. 2. bakteriya xujayrasiga kiradi. 3. bakteriya xujayrasida rivojlanadi. 4. bakteriya xujayrasini eritib, tashki muxitga chikadi. 1-faza. bunda fag zarrachasi bakteriyaning tanasiga kelib, dum kismi bilan yopishadi. 2-faza. fag bakteriya xujayra kobigini buzib ichkariga kiradi, yoki ichkariga kirmasdan uzining bosh kismidagi dnkni shprits singari xujayra ichiga yunaltiradi. 3-faza. bunda fag bakteriya xujayrasining xar xil kerakli moddalaridan oziklanib, bakteriya tanasida yashab kupaya boshlaydi, ya'ni maxsus erituvchi ferment xosil kilib, xujayraning oksil moddalarini eritib xazm kiladi, natijada kupayadi. 4-faza. bakteriofag zarrachalari kupaygan sari bak¬teriya ichida bosim ortadi, bakteriya …

kteriyalarning yana kupayganligining belgisidir. shundok yul bilan yangi paydo bulgan kultura ikkilamchi kultura deyiladi. xozir bu kulturaning paydo bulish sabablari aniklangan; xar bir bakteriya kulturasida bakteriofagga nisbatan chidamsiz va bakteriofagga chidamli (fagorezistent) bakteriyalarining varianti bulishi mumkin. bakteriofagga chidamli bakteriyalar kulturasiga bakteriofag ta'sir etganda undagi mikroblar erimasdan, uzgarmagan xolda saklanib koladi, keyinchalik bular kupayib ikkilamchi kulturani xosil kiladi. ikkilamchi kultura xosil kiluvchi mik¬roblar lizogen kul'turalar deyiladi. fagorezistent bakteriyalar varianti bakteriofagga chidamsiz bakteriyalar variantidai morfologik kultural, bioximik jixatdan fark kilmasa xam, antigenlik xususiyatlari bilan ancha fark kiladi. fagorezistent bakteriyalar bakteriofagning bir shtammiga (nusxasiga) chidamlik bulsa xam, shu bakteriofag¬ning ikkinchi shtammi ta'sirida ular xam уemirilishi mumkin. demak ikkilamchi kultura uziga xos bakterio¬fag bulgandagina erib lizisga uchrashi mumkin. bakteriofagning spetsifik xususiyatlari bakteriofagning asosiy xususiyatlaridan biri, ayrimlari fakat bir xil bakteriyanigina lizisga uchrata oladi. bu uning uziga xos xususiyatidir. bakteriofagning bunday xususiyatini yaxshilab tekshirilishi natijasida bu uning juda xam sezgi xususiyat ekanligi aniklandi. ba'zi bakteriofag …

r bakteriyaning uziga va yakin avlodlariga xam ta'sir etib lizisga uchratsa, bu polivalentlik fag deyiladi. bakteriofagning antigenlik xususiyati bakteriofagning yana bir xususiyati shundan iboratki, u antigenlik xususiyatiga xam egadir. masalan, agar bir xil fag kuyonga parenteral ravishda yuborilsa, uning organizmida shu fagga karshi neytrallovchi moddalar (antilizinlar) xosil buladi. shu fag bilan kuyon uzok vakt immunizatsiya kilinsa, uning kon zardobi ana shu bakterio¬fagni butunlay neytrallash kuchiga ega buladi. masalan, petri kosachasidagi zich ozik muxitga fagni neytrallovchi kuyon zardobidan kushiladi va unga kuyonga yuborilgan fag xam aralashtiriladi. sungra kosachaga shu fagning ta'sirida lizis buladigan bakteriya ekilsa, bu ekilgan bakteriyalar lizis bulmasdan, normal usib koloniyalar xosil kiladi, chunki kuyon zardobidagi maxsus moddalar (antilizinlar) fagni neytrallamaydi. kuyonni bu fag bilan immunizatsiya kilgandan unga karshi neytrallovchi narsa xosil bulishi — fagning antigenlik xususiyat borligini kursatadi. bakteriofagning chidamliligi bakteriofagning ximiyaviy va fizikaviy faktorlarga chidamliligi xar xildir. bakteriofagning issiklikka chidamliligi xuddi viruslardagidek bulib, kupchilik faglar 65—80° issikda …

xolda kullanilmokda. ultrabinafsha nuri bakteriofagni 10—15 minutda, tik tushgan kuyosh nuri esa 2—3 soatda uldiradi. bakteriyalarning vegetativ shakllariga karaganda faglar kupchilik ximiyaviy dezinfektorlarga ancha chidamlidir. ular kislotali muxitda tez nobud buladi, kuchsiz ishkoriy muxitga esa ancha chidamlidir. surmaning 0,5 % li eritmasi, 1% fenol bir necha kunda, ba'zan bir xaftada fagning aktivligini yukota oladi. spirt, efir va xloro¬form fagning kuchini juda kam uzgartiradi. 1% li for¬malin ta'sirida fag bir necha minut ichida aktivligini yukotadi. tripsin fagni 24 soat ichida parchalaydi. fag oshkozondagi xlorid kislota ta'siriga chidamsizdir. yukori darajada konsentratsiyalangan glitserin xam fagni uldiradi. bakteriofagning yana bir xususiyati shuki, u bakteriyaga spetsifik ta'sir etish bilan birga, boshka mikrobni xam lizis kilishga moslana oladi. uning bu xususiyati adaptatsiya deyiladi. bakteriofagning tarkalishi va uni ajratib olish usullari bakteriofag tabiatda keng tarkalgan bulib, bakteriyalar bor joyda uchraydi. bakteriofag chikindi suvda, arik, daryo, kuduk, anxor suvlarida, kul va dengizlarda juda kup uchraydi. sunggi vaktlarda xar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "baktуeriofagiya"

1404227586_52297.doc baktуeriofagiya reja: 1. bakteriofaglar xakida umumiy tushuncha. 2. bakteriofaglarning morfologiyasi, tuzilishi va kupayishi. 3. bateriofaglarning xususiyatlari. 4. bakteriofaglar tugrisidagi nazariyalar. «fagos» — grekcha suz bulib, уemiraman degan ma'noni anglatadi. bakteriyalarda boshka turli tirik mavjudotlarga uxshash uzining paraziti buladi va bu bakteriofag deyiladi. 1917 yili fransiyalik olim d. erell ichburug kasalligi bilan ogrib tuzalgan odamning najasida fil'trdan utuvchi allakanday bir narsa borligini anikladi. filtrdan utuvchi bu narsa kasallik kuzgatuvchi bakteriyani eritib, kasal kishining tuzalishiga katta yordam berganligini isbotladi va usha fil'trdan utuvchi narsaga «bakterio¬fag» deb nom berdi. bakteriofag ta'sirida bakteriyalarning erib ketishi ba...

Формат DOC, 80,5 КБ. Чтобы скачать "baktуeriofagiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: baktуeriofagiya DOC Бесплатная загрузка Telegram