boshoqli don ekinlari kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari

DOC 80,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404221418_52101.doc boshoqli don ekinlari kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari reja: 1. g‘alla ekinlarida uchraydigan kasalliklar, qorakuya, ularni turlari, tarqalish yo‘llari, keltiradigan umumiy zarari. 2. bug‘doyning qattiq qorakuya kasalligi tarqalishi, ta’rifi, kasallik qo‘zg‘atuvchining biologiyasi va zarari. 3. bug‘doyning chang holdagi qorakuya kasalligi tarqalishi, ta’rifi, kasallik qo‘zg‘atuvchining biologiyasi va zarari. 4. bug‘doyning poya qorakuya kasalligi tarqalishi, ta’rifi, kasallik qo‘zg‘atuvchining biologiyasi va zarari. 5. z.makkajo‘xorining pufak holdagi qorakuya kasalligi tarqalishi, ta’rifi, kasallik qo‘zg‘atuvchining biologiyasi va zarari. g‘alla ekinlarida uchraydigan kasalliklar, qorakuya kasalliklariga umumiy ta’rif, ularning tarqalish usullari o‘zbekistonda boshoqli don ekinlari kasalliklarishng turlari, ularning tarqalish va rivojlanish darajalari ekin va kasallik turlari kasallikning tarqalishi* kasallikning rivojlanish darajasi* 1 2 3 bug‘doy 1 . u n shudring +++ +/+++ 2. chang qorakuya +/+++ + 3. qattiq qorakuya +/+++ + 4. karlik qorakuya + + 5. poya qorakuyasi + + 6. sariq zang +/+++ +/+++ 7. qo‘ng‘ir zang +++ +/++ 8. sariq dog‘lanish +/++ …

eng tarqalgan; ++ o‘rtacha tarqalgan; + kam yoki juda kam uchraydi; *kasalliklar rivojlanishi: +++ kuchli yoki juda kuchli darajada rivojlanadi; ++ o‘rtacha darajada rivojlanadi; + rivojlanish darajasi past yoki juda past. bug‘doyda 4 xil qorakuya: qattiq, chang, poya va karlik qorakuya kasalliklari uchraydi. bu g‘allagulli va boshqa ba’zi ekinlarning eng ko‘p tarqalgan hamda eng zararli kasalligidir. qorakuya kasalligining biror xili bilan zararlanmaydigan birorta ham madaniy yoki yovvoyi g‘allagulli o‘simlik yo‘q desa bo‘ladi. yangi nav ekinlarini yetishtirish tarixi shuni ko‘rsatadiki, biror g‘allagulli o‘simlik ekilishi bilan uning qorakuya kasalligi ham paydo bo‘ladi. qorakuya kasalliklarini bazidiyali zamburug‘lar sinfining phragmobasidinae kenja sinfiga kiruvchi zamburug‘lar – parazitlar qo‘zg‘atadi. qorakuya zamburug‘larining tanasi ko‘zga ko‘rinmay, o‘simlik ichida rivojlanadi va dastlabki davrlarda o‘simlikka u qadar zarar yetkazmaydi. zararlangan o‘simliklar o‘sish davrining oxirida zamburug‘ xlamidosporalar hosil qiladi. qorakuya zamburug‘larining bu stadiyasi o‘zi hosil bo‘lgan organga zararli ta’sir etadi. xlamidosporalar ko‘pincha to‘pgullarda, ya’ni rivojlanayotgan ro‘vak va boshoqlarda paydo bo‘ladi, ularni …

gining bu xilida g‘allagulli o‘simliklarning har xil organlarida changga to‘lgan oq-kulrang tusli pufakcha holida paydo bo‘ladi. g‘allagulli o‘simliklarda qorakuya kasalligining yuqoridagilardan tashqari yana bir necha xili uchraydi. bir xil g‘allagulli o‘simliklar qorakuya kasalligining turli tip va turlari bilan (har xil vaqtda) zararlanishi mumkin. masalan, bug‘doy qattiq, chang holdagi va poya qorakuyasi bilan kasallanadi. qorakuya zamburug‘larining hamma turlari ham ma’lum ekinlardagina bo‘ladi. bu zamburug‘larning sporalari ularning tarqalish va tinim davridir: ular qishlab chiqqandan so‘ng zamburug‘ rivojlanishini davom ettiradi va o‘simliklarga tushadi. ba’zi qorakuya zamburug‘lari spora hosil qilmaydi, g‘allagullilar donida zamburug‘ tanasi holida qishlaydi. qorakuyaning bir necha tipi va qorakuya zamburug‘larining juda ko‘p turi bo‘lishiga qaramay g‘allagulli o‘simliklarning qorakuya kasalliklari fakat 3 xil usulda tarqaladi: birinchi usul. bunda zamburug‘larning xlamidosporalari hosilni yig‘ishtirish va yanchish vaqtida tashqariga chiqadi. ular sog‘lom donlar sirtiga yopishadi va shu holda qishlaydi. urug‘ ekilgandan so‘ng sog‘lom donlar unayotgan vaqtda ulardagi (yoki tuproqqa ilgaridan tushib qolgan) xlamidosporalar ham unadi …

‘simlik, odatda, sog‘lom o‘simlikdan ilgari boshoq chiqaradi, kasal o‘simlikning boshog‘i bug‘doy gullayotgan vaqtda qora changga aylanadi, va undan xlamidosporalar tarqaladi, ular sog‘lom o‘simlik gullariga tushib, qulay sharoitda unib chiqadi. xlamidosporalar nishi gulning tumshuqchasi orqali tugunchaga o‘tadi, bu yerda zamburug‘ tanasiga aylanadi. ammo donda taraqqiy etmaydi, balki murtak holida kelgusi yilgacha saklanadi. zararlangan don tashqi ko‘rinishidan sog‘lom dondan hech farq qilmaydi va ekilganda normal unib chikadi. o‘simlik bilan bir vaqtda uning ichidagi zamburug‘ tanasi ham o‘sadi va rivojlanayotgan boshoqka yetib, uni yemiradi, hamda sporalarning changlanuvchi qora massasini hosil kiladi. demak, gallagullilarda qorakuya kasalligi tarqalishining 2 - usulida o‘simlik gullash vaqtida, don esa ichidan zararlanadi. misol: bug‘doy va arpaning chang qorakuya kasalligi. uchinchi usul. makkajo‘xorining pufak qorakuya kasalligi. bu kasallikda makkajo‘xorining har xil organlarida qora changlar (zamburug‘ xlamidasporalari) bilan to‘lgan oqish - kul rang pufakchalar hosil bo‘ladi. ular asta sekin quriydi, yoriladi va xlamidosporalar tuproq betiga tushib, shu joyda qishlaydi, bahorda esa …

jo‘xorining pufak qorakuya kasalligi shu usulda tarqaladi. bug‘doyning qattiq qorakuya kasalligi tilletia tritici, tilletia levis, tilletia caries, tilletia triticoides ва tilletia intermedia bug‘doyning bu kasalligi mamlakatimizning hamma joyida keng tarqalgan. kasallik alomatlari bug‘doy boshog‘idagi donning sutli pishish davrida ko‘rinadi, bunda kasallangan boshoq ancha yalpoqlangan bo‘ladi, doimo tikka turadi (don og‘irligidan egilmay) va kichikroq bo‘ladi. kasallangan don ko‘kish-yashil rangli, shishgan yumalok shaklda bo‘ladi. donning mag‘zi qobiq bilan o‘ralgan juda ko‘p sporalardan iborat bo‘ladi. bunday donlarga «qorakuya xaltachalari» deyiladi. har bir xaltacha ichida 2-12 mln.tagacha xlamidospora bo‘ladi agarda don (kasallangan boshoqdagi) sutli pishish davrida ezilsa undan sarg‘ish rangli suyuqlik chiqadi - bu suyuqlik trimetilaminning hidini beradi, xuddi tuzlangan ho‘l baliqni hidi keladi. qorakuya xaltalari ichidagi mayda sporalar teliosporalar qora massa hosil qiladi. bular yengil bo‘ladi, shuning uchun ham boshoq tikka turadi. markaziy osiyo respublikalarida ko‘pincha tilletia triticoides uchraydi. donni yanchish vaqtida teliosporalar zararlangan don ichidan yengil chiqadi, tarqaladi, dala bo‘ylab ayrim teliosporalar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boshoqli don ekinlari kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari"

1404221418_52101.doc boshoqli don ekinlari kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari reja: 1. g‘alla ekinlarida uchraydigan kasalliklar, qorakuya, ularni turlari, tarqalish yo‘llari, keltiradigan umumiy zarari. 2. bug‘doyning qattiq qorakuya kasalligi tarqalishi, ta’rifi, kasallik qo‘zg‘atuvchining biologiyasi va zarari. 3. bug‘doyning chang holdagi qorakuya kasalligi tarqalishi, ta’rifi, kasallik qo‘zg‘atuvchining biologiyasi va zarari. 4. bug‘doyning poya qorakuya kasalligi tarqalishi, ta’rifi, kasallik qo‘zg‘atuvchining biologiyasi va zarari. 5. z.makkajo‘xorining pufak holdagi qorakuya kasalligi tarqalishi, ta’rifi, kasallik qo‘zg‘atuvchining biologiyasi va zarari. g‘alla ekinlarida uchraydigan kasalliklar, qorakuya kasalliklariga umumiy ta’rif, ularning tarqalish usullari o‘zbeki...

Формат DOC, 80,5 КБ. Чтобы скачать "boshoqli don ekinlari kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boshoqli don ekinlari kasallikl… DOC Бесплатная загрузка Telegram