o’simliklarning kasalliklari va zararkunandalari

PPTX 3.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1675935896.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’simliklarning kasalliklari va zararkunandalari slayd mavzu: o’simliklarning kasalliklari va zararkunandalari reja: o’simlik kasalliklarini klassifikatsiyasi yuqumli va yuqumsiz kasalliklar to’g’risida tushuncha. o’simliklar zararkunandalari kasallik tog’risida tushuncha. kasallik deganda patogen yoki nokulay sharoit tufayli o’simlikdagi normal fiziologik jarayonlarning buzilishiga aytiladi. fiziologik jarayonlarning buzilishi: fotosintez, ferment jarayoni, xujayraning o’tkazuvchanligi, osmotik bosimi, nafas olishi, uglevod yoki oksil sintezi, suv balansi, va ustirish moddalarning ta’siri natijasida rivojlanishning buzilishida namoyon buladi. fiziologik jarayonning buzilishi uz navbatida o’simlikning anatomo – morfologik xususiyatlarning o’zgarishiga, o’sish va rivojlanishiga ta’sir qiladi patogen mikroorganizmlarning salbiy ta’siri tufayli o’simlik xujayralar shakli kattalashadi, hujayralar mikdori ortishi, hujayralar shakli kichiklashishi, nekroz hujayralar xosil bo’lishi va hujayralar pustining bo’shashib ketishiga sabab buladi. o’simlik organlaridagi anatomo – morfologik xususiyatlarning uzgarishi ular zida dog’lanishning hosil bo’lishi, chirish, o’smalarni hosil qilinishi, shakl o’zgarishiga sabab bo’ladi. o’simliklardagi fiziologik va morfologik o’zgarishlar o’simlik hosildorligiga ta’sir qilib, miqdorini kamaytirib, sifatini buzilishiga olib keladi. o’simlik kasalliklarining klassifikatsiyasi. har qanday o’simliklardagi …

yoki past harorat, namlik, ozik moddalar miqdori va tarkibi, tuprok xolati, mikroelementlar sabab bo’ladi. yuqumli kasalliklarni keltirib chiqaruvchilari zamburug’lar, bakteriyalar, aktinomitsetlar, viruslar va gullik parazitlar bo’lishi mumkin. yuqumli kasalliklarni keltirib chiqaruvchi mikroorganizmlar turli vositalar yordamida bir o’simlikdan ikkinchisiga tarqalish xususiyatiga ega bo’lib qishlok xo’jaligiga katta iqtisodiy zarar yetkazadi. yuqumli kasalliklarni keltirib chiqaruvchi mikroorganizm turiga bog’lik ravishda ularni nomlanadi. bug`doy nematodasi nematodalar tabiatda keng tarqalgan organizm bo`lib, ular orasida tuproq va suv havzalarida erkin yashaydigan turlari ko`pchilikni tashkil etdi. ko`pchilik erkin yashovchi nematodalar odamda mikroskop kattalikda bo`lib 0,8-1,0 mm, ayrim turlari 2-3 sm.gacha keladi. nemotodalar orasida 3000 dan ortiq turlari odam, hayvon va o`simliklarda parazitlik qiladi. ko`pchilik parazit nemotodalar erkin yashovchi turlarga nisbatan yirik, ba`zan 1,0 metrgacha etadi, hatto 8,0 metrgacha (komlolotlar yo`ldoshi paraziti – placentonema gugantissima) etadi. nematodalaridan ba`zi birini ko`rib chiqamiz. hasharotlarning sistematik guruhlari: hasharotlarning sistematikasida og`iz organlari va qanotlarining tuzilishi asosiy o`rin tutadi. hasharotlar yashirin jag`lilar va ochiq …

), j- shira (bit koloniyasi bilan qoplangan – zararlangan o’simlik.) nematodalar ipsimon, yumaloq chuvalchanglar tipiga mansub bo`lib ular orasida bug`doy nematodasi katta zarar etkazadi. bug`doy nematodasi bug`doy hosildorligini pasaytiradi. don sifatini buzadi. nematoda ta`sirida duch kelgnan bug`doy past bo`yli, bo`g`inlar oralig`i qisqa, barglar burashgan bo`lib, ayniqsa boshoq kalta bo`ladi. boshoqda bug`doy doni o`rniga avvaliga yashil so`ngra jigarrang qubbalar hosil bo`ladi. dala bug`doy nematodasi uchrashi hosilni umuman kamaytiradi. bug`doy nematodasi bilan zararlangan dalada hattoki 5 yilgacha bug`doy ekish ma`n qilinadi. g`alla ekinlariga 500 dan ortiq turdagi zararkunanda zarar etkazadi. hosilning sifatini va miqdorini pasaytiradi. bu zararkunandalarning 50 dan ortiq turi sezilarli iqtisodiy zarar etkazadigan hasharot bo`lib, ulardan tashqari bir necha turdagi chigirtka, simqurt, tunlamlar kabi hammako`r zararkunandalar ham katta ziyon keltiradi. asosiy bug`doy zararkunandalri bo`lib - bug`doy tripsi, bitlar oilasiga mansub g`alla bitlari, zararli xasva, nayza boshli xasva, may qiziloyoq qo`ng`izi, shilimshiq qurt, gessen pashshasi kabi bug`doy zararkunandalari bor. bug`doy zararkunandalarini …

y o`simligining zararlanish darajasini - zararli xasva bilan zararli xasva bilan zararlanganligini aniqlash uchun 100 dona bug`doy o`simligi dalaning har qayeridan olinadi. xuddi shu uchun bilan boshqa zararkunanda hasharotlar ham aniqlanadi. zararlangan o`simlikliklar maxsus shkalada ya`ni zararlanish bilan aniqlanadi. o`zbekiston fanlar akademiyasining zoologiya va parazitologiya institutida akademik .a.azimov, professorlar m.k.qodirov, a.sh.hamroev kabi entolog olimlarning xizmatlari katta. hasharot zararkunandalargi qarshi kurashish va fan ishlab chiqilgan ishlab chiqilgan usullarni hayotda tadbiq qilish uchun eng avval hasharotldar anatomiyasi, marfologiyasi, biotomiyasini bilish zarur. shuning uchun ham hasharotlarning tashqi tuzilishi, ichki tuzilishini bilish, og`iz apparatining tuzilishini va ularning xilma-xilligini bilish, og`iz apparatining tuzilishini zararkunanda hasharotlarning turini aniqlashda ish beradi. hasharotlarning qanot tuzilishi va uning tomirlanishini bilish hali hasharotlarning sistematik kategoriyasini aniqlashda foyda beradi. nematoda o’simlik bo’rtma nematodasining tuzulishi va rivojlanishini o’rganish. nematodalar faqat odam va hayvonlarda parazitlik qilmasdan, balki bir qancha turlari o’simliklarda ham parazitlik qiladi. hozirgi vaqtda, ayniqsa, ildiz bo’rtma nematodasi o’simliklarga katta zarar …

ugunak ichida 15-17 mingtagacha nematoda lichinkalari bo’lib, ular quruq holda oziqlanmay 20-28 yilgacha yashashi mumkin. urug’lik bug’doylarga aralashgan tugunaklar ichida yotgan lichinkalari bilan birga yerga tushadi. namlikda lichinkalar tugunakdan chiqib, yangi unayotgan bug’doy maysasining ildiziga kirib, tanasidan yuqoriga ko’tariladi va barg qo’ltig’iga keladi. bug’doy nematodasi (anguina triticl): i-urg’ochisi, ii-bug’doy nematodasi bilan zararlangan yosh bug’doy o’simligi, iii-bug’doy boshog’idagi don o’rniga jiggarrang tugunakning hosil bo’lishi, iv-sog’lom bug’doy boshog’i, v-bug’doy nematodasi bilan zararlangan boshoq lavlagi nematodasi (neteragera schachti) lavlagi ildizida parazitlik qilib, o’simlikni o’sishdan qoldiradi va so’ldiradi. urg’ochisi 1 mm bo’lib, u 600 tagacha tuxum qo’yadi. tuxum tuproqda bir necha yilgacha saqlanishi mumkin. tuxumdan chiqqan lichinkalar tuproq ichida ancha vaqtgacha yotishi mumkin, so’ngra ular lavlagi ildiziga kiradi. o’sishi 4-5 hafta davom etadi. u ukraina sharoitida 5-6 marta nasl beradi. bu nematoda kartoshka va poliz ekinlariga ham zarar yetkazadi. kartoshka nematodasi (ditilenchus destructor) urg’ochisining uzunligi 1,4 mm, erkaginiki esa 1,3 mm atrofida bo’ladi. ular …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’simliklarning kasalliklari va zararkunandalari"

1675935896.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’simliklarning kasalliklari va zararkunandalari slayd mavzu: o’simliklarning kasalliklari va zararkunandalari reja: o’simlik kasalliklarini klassifikatsiyasi yuqumli va yuqumsiz kasalliklar to’g’risida tushuncha. o’simliklar zararkunandalari kasallik tog’risida tushuncha. kasallik deganda patogen yoki nokulay sharoit tufayli o’simlikdagi normal fiziologik jarayonlarning buzilishiga aytiladi. fiziologik jarayonlarning buzilishi: fotosintez, ferment jarayoni, xujayraning o’tkazuvchanligi, osmotik bosimi, nafas olishi, uglevod yoki oksil sintezi, suv balansi, va ustirish moddalarning ta’siri natijasida rivojlanishning buzilishida namoyon buladi. fiziologik jarayonning buzilishi uz navbatida o’simlikning anatomo – morfologik xususiyatlarning o’zgarishi...

PPTX format, 3.6 MB. To download "o’simliklarning kasalliklari va zararkunandalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’simliklarning kasalliklari va… PPTX Free download Telegram