кузги дон экинлари биологияси. қишга, совуқга чидамлилиги

PPT 1.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1674734628.ppt кузги дон экинлари биологияси. қишга, совуқга чидамлилиги кузги дон экинлари биологияси. қишга, совуқга чидамлилиги режа: 1. экинларнинг келиб чиқиш марказлари 2. кузги дон экинларининг аҳамияти, биологияси 3. кузги экинларнинг нобуд бўлиш сабаблари чоралари биологик хусусиятларини шаклланиш шароити биологик асосларни шаклланиш шароити.ўсимлик кўриниши ва унинг генотипи экологик минтақалар шароитида унинг шаклланиши акс этади. эволюция даврида табиий танлаш, биологик талаблар кўрсаткичлари бўйича минтақалар ўртасида унинг яшаш шароити асосий омиллар бўлиб ҳисобланади.демак, ўсимлик биологиясини шаклланиш шароитини билиш муҳимдир. ўсимликнинг келиб чиқиш марказлари 1935 йили илк бор улуғ рус олими н.и.вавилов томонидан аниқланган. бу маълумот кейинчалик бошқа олимлар томонидан тўлдирилиб ҳозир 12-та ген маркази аниқланган. 1.хитой-япония маркази - хитой, корея, ва япониянинг субтропик минтақаси киритилган. бу минтақадан соя, буғдой, тариқ, чумиза, маржумак келиб чиққан. 2.индонезия - жанубий хитой - сули, шакар қамиш, мева ва сабзавот экинлари келиб чиққан. 3.австралия маркази - шоли, ғўза, себарга, тамаки, эвкалипт, тропик дарахтлар келиб чиққан. 4.ҳиндистон маркази - …
2
кунжут, шоли, буғдой турлари, мойли пальма, дуккакли экинлар, кунжут, кофе, ғўза турлари ватанадир. 9.овропа-сибир маркази - толали зиғир, дурагай себарга, беда турлари, кандир, хмел, мева ва сабзавот экинларининг ватанидир. 10.марказий америка - (мексика, гватемала, гондурас, панама) - бу марказ маккажўхори, ловия, қовоқ, ингичка толали пахта, ширин картошка, махорка, қалампир, кўп йиллик ўсимликлар ватанидир. 11.жанубий америка - маданий картошка, тамаки, помидор, кўп йиллик арпа, чатнайдиган маккажўхори ватанидир. 12.шимолий америка - арпа турлари, люпин, кунгабоқар, сабзавот ва резавор ўсимликлар ватанидир. 2. биологик асосларни шаклланиш шароити. ўсимлик кўриниши ва унинг генотипи экологик минтақалар шароитида унинг шаклланиши акс этади. эволюция даврида табиий танлаш, биологик талаблар кўрсаткичлари бўйича минтақалар ўртасида унинг яшаш шароити асосий омиллар бўлиб ҳисобланади.демак, ўсимлик биологиясини шаклланиш шароитини билиш муҳимдир. маданий экинларнинг келиб чиқиш марказларини билиш бу экинларнинг биологик хусусиятларини билишга олиб келади ва шу асосда экинларни парваришлашнинг замонавий технологияларини яратиш мумкин. дон экинлари иккита биологик гуруҳга бўлинади. кузги ва баҳорги гуруҳларга. …
3
нинг ёзида ҳосил етилади. баҳорги дон экинлари (буғдой, арпа, сули, жавдар, маккажўхори, жўхори, шоли, тариқ) баҳорда экилади ва шу йилнинг ёзида, кузида ҳосил етилади. бу гуруҳ биологик хусусияти бўйича фарқ қилади. кузги донли экинлар биологияси. кузги дон экинлари яровизация даврини -1-10° да 20-50 кун мобайнида ўтказади. бу экинлар баҳорда экилса, ҳосил бермайди. баҳорги дон экинлари яровизация даврини +5+20° да 7-20 кунда ўтказади, шунинг учун бу усимликлар баҳорда экилади. икки хил - ҳам кузда, ҳам баҳорда экиладиган дуварак ўсимиклар яровизация даврини +3 +15° да ўтказади, бу ўсимликлар баҳорда ва кузда экилади. ишлаб чиқаришда дон экинларининг бу биологик гуруҳларидан фойдаланиш анча афзал. кузги дон экинлари кузги ва эрта баҳорги ёғингарчилик сувларидан ва тупроқнинг унумдорлигидан тўла фойдаланади, ҳосил анча юқори бўлади (10-15 %). кузги дон экинларининг ҳосили баҳоргига нисбатан олдин етилади (7-15 кун) ва ҳосил йиғиш ишларини ташкил қилишга анча қулайлик яратади. экинларни қишда нобуд бўлиш сабаблари ва кураш чоралари т.р нобуд бўлиш …
4
рда кузги экинлар совуқ уриши таъсирида нобуд бўлади. cовуқ уриб кетишининг сабаби шундаки, паст ҳарорат таъсирида ўсимликнинг хужайра ва хужайра оралиқларида муз ҳосил бўлади. натижада, протоплазмадаги сув кўтарилиб чиқади, протоплазмада эса хужайра ширасининг концентрацияси ошиб кетади ва сувсизланиш xoдиcaси юз беради. шу туфайли баргнинг хужайра ва тўқималари нобуд бўлади. совуқ ypиб кетишининг олдини олиш учун совуққи чидамли навларни экиш, тупроқни сифатли қилиб ишлаш, ерга калийли, фосфорли ўғитларни cолиш, уругни энг қулай муддатларда экиш, ихота дарахтзорларни барпо этиш, қорни тўсиш каби тадбирлар катта аҳамиятга эга. 2. уруғларнинг моғорлаб қолиши. лалмикор ерларда ёғингарчилик кам бўлган йиллари уруғлар моғорлаб қолиши мумкнн. моғор зам-буруғлари тупроқ ҳавосинннг нисбий намлиги юкори бўлган ша-роитда, уруғлар учун намлик етарли даражада бўлмаганда уруғ мур-тагининг танасида ривожланади, намликнинг етишмаслиги туфайли уруғларнинг тўла ва кўкариб чиқишига тўсқинлик қилади. замбуруғ танасининг муртaк танасига кириб олиши: донлар янчилганда, уруғлик дон тозаланганда уларнинг зарарланишига сабаб бўлади кузда ҳарорат юқ,opи бўлса моғор билан зарарланишга шароит …
5
н олдин ерни текислаш чоралари аниқланади ва мумкин қадар бажарилади. 4. ўсимликларнинг кўтарилиб қолиши тупланиш бўғими ер устига чиқарилади, илдизи узилади, ўсимлик нобуд бўлади. бу ходиса ғовак тупроқларда рўй беради, чунки қишда тупроқдаги сув музга айлана-ди, бу ўз навбатида илдизнинг уэилишига олиб келади. ўсимликнинг кўтарилиб қолишига қарши чоралар: ғовак тупроққларда зкишдан олдин мола босиш, чуқурроқ экиш лозим. умуман агротехника тадбирлари тўғри ўтказилса, кузги дон экинлари қишда кам нобуд бўлади. эътиборингиз учун раҳмат!

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "кузги дон экинлари биологияси. қишга, совуқга чидамлилиги"

1674734628.ppt кузги дон экинлари биологияси. қишга, совуқга чидамлилиги кузги дон экинлари биологияси. қишга, совуқга чидамлилиги режа: 1. экинларнинг келиб чиқиш марказлари 2. кузги дон экинларининг аҳамияти, биологияси 3. кузги экинларнинг нобуд бўлиш сабаблари чоралари биологик хусусиятларини шаклланиш шароити биологик асосларни шаклланиш шароити.ўсимлик кўриниши ва унинг генотипи экологик минтақалар шароитида унинг шаклланиши акс этади. эволюция даврида табиий танлаш, биологик талаблар кўрсаткичлари бўйича минтақалар ўртасида унинг яшаш шароити асосий омиллар бўлиб ҳисобланади.демак, ўсимлик биологиясини шаклланиш шароитини билиш муҳимдир. ўсимликнинг келиб чиқиш марказлари 1935 йили илк бор улуғ рус олими н.и.вавилов томонидан аниқланган. бу маълумот кейинчалик бошқа олимлар томонида...

PPT format, 1.6 MB. To download "кузги дон экинлари биологияси. қишга, совуқга чидамлилиги", click the Telegram button on the left.