jahonda haydaladigan yerlar

PPTX 716,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1713170788.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint taqdimoti jahonda haydaladigan yerlar reja: jahonda xaydaladigan yerlar ulushi insoniyatning tabiatga ta’siri o’zbekistondagi yerlar ekiladagan maydonlar 1,9 mlrd. gektar bo`lib, bu jami yer fondining 13% iga teng. hozirgi kunda ekinzorlar maydoni dunyo aholisining jon boshiga 0,3 gektarga to`g`ri keladi, holbuki chorak asr oldin bu ko`rsatkich 0,5 gektarni tashkil qilar edi. sobik ittifoqdan ajralib chiqqan hamdo`stlik mamlakatlarida ekiladigan yerlar maydoni jon boshiga 0,9 gektarni, o`zbekistonda esa 1,1 gektarni tashkil qiladi. bu dunyo ko`rsatkichidan qariyb 4 baravar ko`p demak. planetamizning umumiy yer fondi 14,9 mlrd gektar bo`lib, bu yer yuzining 29% ni tashkil qiladi. uning 4,03 mlrd.ga (27%) o`rmonlar, 2,85 mlrd.ga (19%) o`tloq va yaylovlar, 2,32 mlrd.ga (15,5%) turli tipdagi sahrolar, 1,63 mlrd.ga (11%) muzliklar, 0,72 mlrd.ga (4,8%) daryo, ko`l va botqoqliklar, 0,7 mlrd.ga (4,7%) tundra va lesotundra, 0,45 mlrd.ga (3%) eroziyaga uchragan, sho`rlangan va botqoqlashgan maydonlar, 0,3 mlrd. gektari (2%) shahar va qishloq aholi punktlari bilan band. dunyo …

jlantirish va boshqa ehtiyojlar uchun qo`shimcha yer ajratish masalalari ko`ndalang bo`lib turmoqda. turli mamlakatlarning mutaxassislari bu masala ustida jadal ishlamoqdalar. rivojlangan yevropa mamlakatlari va aqsh da dehqonchilik uchun yaroqli yerlarning deyarli barchasi o`zlashtirib bo`lingan. janubiy amerika, avstraliya, afrika va osiyo qit’alarining ba’zi mintaqalarida esa hali o`zlashtirilishi mumkin bo`lgan yer resurslari zahirasi mavjud. v.a. vashanov va p.f. loyko (1975) ma’lumotlariga ko`ra dunyoda 750-820 mln. gektar o`zlashtirilishi mumkin bo`lgan rezerv yer bo`lib, ular hisobidan dehqonchilik maydonlarini 2,2 mlrd. gektarga yetkazish mumkin. bu rezerv yerlarning asosiy qismi (640-660 mln.ga) rivojlanayotgan mamlakatlarda joylashgan bo`lib, shuning yarmi lotin amerikasi hududidadir. masalan, argentinada mavjud 240 mln. gektar hosildor yerlarning fakat 30 mln. gektari (20%) ekilmoqda. rus mutaxassislari n.n. rozov va m.n. stroganova (1979) fikriga ko`ra kelajakda yer yuzidagi dexkonchilik yerlari maydonini kuprok o`tloq va yaylovlar hisobidan, kamroq o`rmonlar hisobidan kengaytirib, 2,66 mlrd. gektargacha yetkazish mumkin. bu maydondan olinadigan hosil 8-9 mlrd. kishini oziq-ovqat bilan ta’minlaydi hozirgi …

`ra shaharsozlikka qo`shimcha 63 mln. gektar yer ketadi. yerdan foydalanish masalasi tahlili davomida yana shunday holat ham ko`zga tashlanadiki, unga ko`ra dehqonchilik qilinadigan yer maydonlarini kengaytirishning imkoniyati yo`q. masalan, yunep ma’lumotlariga ko`ra yangi yerlarning o`zlashtirilishi 2000 yilga borib jami o`zlashtirilgan yerlar maydoni 3,2 mlrd. gektarga yetkazilsada, dehqonchilik qilinadigan yerlar aholi jon boshiga 1975 yildagiga qaraganda amalda ikki baravarga kamayadi. chunki tuproqning hosil bo`lishiga qaraganda uning maydoni kamayishi minglab marta tez boradi. masalan, 10 sm. qalinlikdagi tuproq hosil bo`lishi uchun 1400-1700 yil kerak. shunday qalinlikdagi tuproqni suv eroziyasi 20-30 yildayoq ishdan chiqarish mumkin. ba’zan esa bu jarayon uchun faqat bitta suv toshqini kifoya qiladi. insonning xo`jalik faoliyati ta’sirida tuproqning sifati buzilib, hosildorligi pasayishi kuzatilmoqda. jamiyat o`zining rivojlanish tarixida 2 mlrd. gektarga yaqin yerni ishdan chiqargan. faqatgina suv va shamol ta’sirida, qum bosish va sho`rlanish oqibatida har yili yer yuzida 6-7 mln. gektar yer xo`jalik oborotidan chiqib ketmoqda. bu hol hakli ravishda …

ar me’yoridagidan kattalashib ketdi, ixotazorlar kamaydi, melioratsiya ishlari susaydi. oqibatda tuproqning turli eroziyalarga chalinishi, sho`rlanish va botqoqlanishi tezlashdi, daryolar suvining dehqonchilikdagi sarfi ko`paydi, orol dengizi halokat yoqqasiga keldi, undan tarqalayotgan tuzli qum atrof hududlar tuprog`iga yog`ilaboshladi. oldingi yillarda respublikada cho`l zonalarini o`zlashtirish, yangi yerlar ochib dehqonchilik qilishni kengaytirish avj olgan edi. 1975-1985 yillar davomida 1 mln. gektar yangi yerlar o`zlashtirildi. bu ish hatto shiorbozlikkacha ko`tarilib «ovchining zo`ri sher otar, yigitning zo`ri yer ochar» degan shior ham paydo bo`lgan edi. lekin bu ish o`zining kutilgan samarasini bermadi. bunday achchiq saboqlar o`zbekiston dehqonchiligida ham uchraydi. hozirgi vaqtda respublikaning umumiy maydoni 44,9 mln. gektar bo`lib, shundan 28,1 mln. gektarida dehqonchilik qilinadi. sug`oriladigan ekinzorlar maydoni esa 4,2 mln. gektarni tashkil qiladi. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jahonda haydaladigan yerlar"

1713170788.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint taqdimoti jahonda haydaladigan yerlar reja: jahonda xaydaladigan yerlar ulushi insoniyatning tabiatga ta’siri o’zbekistondagi yerlar ekiladagan maydonlar 1,9 mlrd. gektar bo`lib, bu jami yer fondining 13% iga teng. hozirgi kunda ekinzorlar maydoni dunyo aholisining jon boshiga 0,3 gektarga to`g`ri keladi, holbuki chorak asr oldin bu ko`rsatkich 0,5 gektarni tashkil qilar edi. sobik ittifoqdan ajralib chiqqan hamdo`stlik mamlakatlarida ekiladigan yerlar maydoni jon boshiga 0,9 gektarni, o`zbekistonda esa 1,1 gektarni tashkil qiladi. bu dunyo ko`rsatkichidan qariyb 4 baravar ko`p demak. planetamizning umumiy yer fondi 14,9 mlrd gektar bo`lib, bu yer yuzining 29% ni tashkil qiladi. uning 4,03 mlrd.ga (27%) o`rmonlar, 2,85 mlrd.ga (19%) o`tlo...

Формат PPTX, 716,3 КБ. Чтобы скачать "jahonda haydaladigan yerlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jahonda haydaladigan yerlar PPTX Бесплатная загрузка Telegram