urug’ sifatiga qo’yiladigan asosiy biologik va agrotexnik talablar

PPTX 1,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1721383467.pptx /docprops/thumbnail.jpeg urug’ sifatiga qo’yiladigan asosiy biologik va agrotexnik talablar urug’ sifatiga qo’yiladigan asosiy biologik va agrotexnik talablar reja : urug’ning sifat ko’rsatkichlari. urug’ning xo’jalik va biologik xususiyatlari. urug’ sifatiga qo’iladigan asosiy agrotexnik talablar urug’lik – o’simlikning biologik va xo’jalik xossalarini o’zida saqlaydigan, embrional holatdagi o’simlikdir. shuning uchun hosildorlik urug’ sifatiga bog’liq. o’simlikshunoslikda urug’lik deb ekish uchun mo’ljallangan urug’lik material tushiniladi. haqiqiy urug’ (don, dukkakli), mevalar yoki ularning bir qismi (g’alladoshlar doni va boshq.) to’pmeva (lavlagi), boshoqchalar (tulkidum), tuganaklar (kar­toshka). ekishga tayyorlangan urug’lar tegishli navdorlik va ekinboplik (ekish) sifatlariga hamda yuqori hosildorlik xossalariga ega bo’lishi lozim. urug’ning ekinboplik sifati – uning ekishga yaroqlilik xususi­yat­lari majmuasi (unuvchanlik, o’sish energiyasi, tozaligi, namligi, ka­sal­lik va zararkunandalar bilan zararlanganligi va boshq.)dan iborat. nav­dorlik sifati – urug’ning nav tozaligi, tipikligi, reproduksiyasi va boshqa ko’rsatkichlari bo’yicha talablarga javob berishidir. hosildorlik sifati – urug’ning aniq ishlab chiqarish sharoitida ma’lum miqdordagi hosil berish xususiyatidir. ekin hosildorligi urug’ning irsiy, …
2
1870 yilda a. novas­kiy tomonidan o’rganilgan. bug’doyda: sut, sariq (mum), to’la va pishib o’tgan fazalar aniqlanadi. don hosil bo’lishi uch bosqichga bo’linadi: shakllanish, to’lish va pishish. nafas olish. namlik yuqori bo’lganda urug’lar qiziydi, mog’orlaydi, ekinboplik va tovar xossalarini yo’qotadi. urug’larning hosil yig’ishtirilgandan keyin pishib yetilishi. hosilni yig’ishtirishdan to’la unuvchanlikkacha bo’lgan davr fiziologik yoki hosil yig’ishtirilgandan keyingi pishish davri deyiladi. bu ko’rsatkich o’simlikning turiga, naviga bog’liq. makkajo’xori va esparsetda bu davr juda qisqa – bir necha kun, bug’doy, arpa, tariq, kungaboqar, g’o’zada – 30-40 kun va undan ham uzoqroq bo’lishi mumkin. urug’lar quritilib, oftobga yoyilsa hosilni yig’ishtirishdan keyingi pishish tezlashadi. urug’lardagi bu xususiyat turni saqlab qolishdagi muhim ekologik moslanishdir. urug’larning alohida tipdagi tinim davri – qattiq urug’ shakli­dir. bunday tinim davri dukkaklilarda ayniqsa, dukkakli o’tlarda kuza­ti­ladi. qattiq urug’ laboratoriya sharoitida o’stirilganda po’stini suv o’tkazmasligi tufayli bo’rtmaydi, hajmi kattalashmaydi. havo quruq va issiq sharoitda pishgan urug’larda qattiq urug’lar ko’p hosil bo’ladi, salqin, …
3
ollardagina umu­miy ekin­zorlarga ekish uchun ruxsat etilishi mumkin. o’zbekistonda urug’lik sifatlarini aniqlashni «o’zdavurug’nazo-ratmarkaz» va uning viloyat hamda tumanlardagi bo’limlari amalga oshi­radi. urug’larning ekinboplik va hosildorlik sifatlariga ekologik hamda agrotexnik omillar katta ta’sir ko’rsatadi. urug’lik yetishtirila­yotgan mintaqa va ob-havo sharoiti ekologik omillarning asosini tash­kil qiladi. urug’lik ob-havo sharoiti qulay, unumdor tuproqli dalalarda yetish­tirilishi maqsadga muvofiq. o’zbekiston sharoitida sug’oriladigan yerlarda yetishtirilgan urug’lik sifati lalmikorlikda yetishtirilgandagiga nisbatan yuqori bo’ladi. ko’plab o’tkazilgan tajribalarning ko’rsatishicha, mahalliy sha­ro­itda yetishtirilgan urug’lar boshqa mintaqa yoki respublikadan kelti­ril­gan urug’larga nisbatan yuqori hosil yetishtirishni ta’minlaydi. donning to’lish va pishish davrida issiq va havo nisbiy namligi op­timal bo’lsa, bunday urug’larning ekinboplik va hosildorlik sifat­lari yuqori bo’ladi. namlik yuqori, havo salqin, yoki juda issiq sha­ro­itda yetishtirilgan urug’larning ekinboplik va hosildorlik xususiyat­lari past bo’ladi. ekish me’yori va usullari bilan tup qalinligi boshqariladi. ekish me’yori oshirib borilishi bilan o’simlikning tuplanishi, shoxla­nishi, mahsuldorligi, 1000 urug’ massasi kamayadi, ammo hosildorlik or­tishi mumkin. bunday holda hosil asosan …
4
, keng qatorlab va sochib ekilgandagiga nisbatan hosildorlik hamda ekin­boplik sifati yuqori hosil yetishtirilgan. optimal ekish me’yori tovar don yetishti­rishdagi me’yorga teng yoki undan 10-15 % kam bo’lishi maqbul ekanligi aniqlangan. keng qatorlab ekish urug’ (yangi nav)ni ko’paytirishda qo’llaniladi. ekish muddatlari ham urug’ sifatiga sezilarli ta’sir ko’rsatadi. ekish muddati o’simlikning me’yorida rivojlanishi, qishlab chiqishi uchun qulay sharoit yaratishi lozim. bahori ekinlar tuproq yetilishi bi­lan ertaroq ekilsa, kechki bahori ekinlar yer muzlash xavfi tugashi bilan ekiladi. o’g’itlashda o’simlik hamma oziqa elementlari bilan to’la ta’min­langan bo’lishi, yuqori sifatli urug’ yetishtirish kafolatlanishi zarur. amaliyotning ko’rsatishicha azotli o’g’itlar hosildorlikni oshirsada don sifatini oshirmaydi (1000 urug’ massasi kamayadi, mayda, puch urug’lar ko’payadi). fosforli o’g’itlar urug’ mahsuldorligini, urug’larning ekin­bop­lik va hosildorlik sifatlarini oshiradi, noqulay omillarga chi­damliligiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi. kaliyli o’g’itlar o’simlikning yotib qolishga, kasalliklarga chi­dam­liligini oshiradi, urug’da kraxmal to’planishini, ekinboplik sifatla­rini yaxshilaydi. hosilni yig’ishtirish usuli – urug’lik ekinzordagi o’simlikning va donning biologik holatiga bog’liq. hosil …
5
uqori hosilli ekinzor yig’ishtirilganda, donning maydalanishi esa juda doni qurib ketgan ekinzor hosilini yig’ishtirishda kuzatiladi. urug’larning ekinboplik sifatlarini hamma urug’lik partiyala­rida aniqlash shart. faqat ekinboplik sifatlari davlat standartlariga ja­vob beradigan urug’larga ekish uchun ruxsat beriladi. davlat standart­la­riga javob beradigan urug’lar kondision urug’lar deyiladi. urug’lar tozaligi – urug’larning ekishga yaroqliligini ko’rsatuvchi asosiy mezonlardan biri. urug’lik materialning tozaligi, undagi aso­siy ekin urug’larinnig umumiy massaga nisbatan foiz hisobida ifoda­lanishidir. aralashmalar qancha kam bo’lsa urug’ tozaligi shuncha yuqori bo’ladi. toza urug’lar o’zlarining biologik xususiyatlari (uzoq yashashi, unuvchanligi)ni yaxshi saqlaydi, ekishga kam sarflanadi. juda ko’p ekinlar urug’larining tozaligi birinchi sinf urug’larda 99 %, ikkinchi va uchinchilarda 98 va 97 % tashkil qiladi. urug’likda boshqa madaniy o’simliklar va begona o’tlarning urug’i kam bo’lishi lozim. namunada karantin va zaharli o’tlarning urug’lari bo’lsa bunday urug’lik partiyalari ekishga ruxsat etilmaydi. laboratoriya unuvchanligi deb tahlil uchun olingan urug’lar miqdoriga nisbatan me’yorida unib chiqan urug’lar soniga aytiladi. la­boratoriya unuvchanligi har bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "urug’ sifatiga qo’yiladigan asosiy biologik va agrotexnik talablar"

1721383467.pptx /docprops/thumbnail.jpeg urug’ sifatiga qo’yiladigan asosiy biologik va agrotexnik talablar urug’ sifatiga qo’yiladigan asosiy biologik va agrotexnik talablar reja : urug’ning sifat ko’rsatkichlari. urug’ning xo’jalik va biologik xususiyatlari. urug’ sifatiga qo’iladigan asosiy agrotexnik talablar urug’lik – o’simlikning biologik va xo’jalik xossalarini o’zida saqlaydigan, embrional holatdagi o’simlikdir. shuning uchun hosildorlik urug’ sifatiga bog’liq. o’simlikshunoslikda urug’lik deb ekish uchun mo’ljallangan urug’lik material tushiniladi. haqiqiy urug’ (don, dukkakli), mevalar yoki ularning bir qismi (g’alladoshlar doni va boshq.) to’pmeva (lavlagi), boshoqchalar (tulkidum), tuganaklar (kar­toshka). ekishga tayyorlangan urug’lar tegishli navdorlik va ekinboplik (ekish) ...

Формат PPTX, 1,0 МБ. Чтобы скачать "urug’ sifatiga qo’yiladigan asosiy biologik va agrotexnik talablar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: urug’ sifatiga qo’yiladigan aso… PPTX Бесплатная загрузка Telegram