ирода наазариялари

PPT 308,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1684735488.ppt ирода назариялари ирода наазариялари режа ироданинг мотивацион назарияси ироданинг регулятив назарияси ироданинг эркин танлаш назарияси ироданинг мотивацион назарияси ушбу назария: ирода қўзғатувчилик хусусиятига эга деб ҳисоблайди: вакиллари аристотел француз олими ренэ декарт декарт ирода инсоннинг хатти-ҳаракатларга ундовчилар руҳнинг хоҳиши у рефлекторга боғлиқ бўлмаган руҳий ҳодиса. ироданинг асосий вазифаси деб тушунтиради декарт- эҳтиросларни (ҳис-ҳаёжонларни) жиловлаб, танланган (белгиланган) хатти-ҳаракатларни бажаришдан иборатдир. эҳтирослар ташқи нарсалар таъсирида туғилади, ҳоҳиш эса бевосита руҳ асосида р. декарт ақлни ироданинг қуроли деб тушунтиради ва яхшилик ҳамда ёмонлик тўғрисида қатъий ҳукмга эга эга бўлган руҳни кучли руҳ деб ҳисоблайди. яхшиликка ундовчи, шу йўлда фаол бўлган иродавий ҳаракатларни кучли руҳнинг намоён бўлиши деб қарайди. шунингдек, руҳ томонидан ёмонлик, деб қабул қилинган нарсалардан тийилишни ҳам кучли руҳнинг инъикоси деб билади. т.гоббс (инглиз файласуфи) ирода инсоннинг ҳар қандай хатти-ҳаракатлари билан боғлаб, уни инсоннинг нарсаларга майли пайдо бўлиши ёки совушидан кейин вужудга келадиган, хатти –ҳаракатлардан олдин пайдо бўлиши ёки ҳоҳиш, деб …

ршиликни (конфликтни) енгиш пайтида намоён бўлади.ақл билан ҳиссиёт ўртасидаги конфликт вужудга келиши ва уни ечиш пайтидир. немис психологи к.левин ироданинг ҳаракатларга ундовчи функцияси билан квазиэҳтиёжнинг шаклланишини айнан ихтиёрий хатти- ҳаракатларга ундовчилар асосий куч деб қабул қилиши, охир оқибат ғарб психологиясини ирода ва мотивацияни айнан бир нарса деб қабул қилинишига олиб келди. собиқ иттифоқ психологияси собиқ иттифоқ психологиясида иродани мотивация назарияси атрибутлар яратиш назарияси билан тушунтириш (с.л. рубенштейн, г.и. челпанов, л.с. выгосткий, л.и.божович) тадқиқотларида учрайди. д.и. селеванов (иродани мустақил руҳий сифатида (когнитив) билиш ва эмоционал жараёнлар қатори психиканинг бир кўриниши деб қарайди. мана шу учлик яъни(ирода, билиш, эмоция) ўртасида, дейди у, эҳтиёж ва мотивлар ётади. селеванов иродага берган таърифларида, иродани инсоннинг ихтиёрий равишда муайян тўсиқларни енгиб ўтишида унинг ҳатти-ҳаракатларини бошқариб турувчилик роли билан боғлайди. ироданинг “эркин танлов” назарияси ушбу назария: ирода мақсадларни ва ҳаракатларнинг сараловчилик характерига эга деб ҳисоблайди эркин танлов ёндошувга кўра шахснинг хоҳиш ва истаги, шу билан бирга ўзининг …

майл ва ҳаракатлар тўғрисида қарор қабул қилиш қобилияти деб қарайди. руҳнинг қудрати билиш қобилияти билан белгиланганлиги сабабли, бу билиш орқалигина ҳиссиётга (аффект)га қарши чиқа оламиз. америкалик психолог у.жеймс икки ва ундан ортиқ хати-ҳаркатлар ғояси бўлганда улардан бирини танлаб олиш ироданинг асосий вазифаларидлан (функцияларидан) ҳисобланади. танлаб олиш зарурияти эса иродавий хатти-ҳаракатларга ундовчи механизмлар хусусияти билан белгиланади. рақобатли ғояларни мавжудлиги инсон тасаввуридаги ғояни ҳаракатга келишига тўсқинлик қилади. демак, ҳатти -ҳаракатга ўтиш учун ғоялардан бири танлаб олиниши ва уни амалга оширишга қарор қабул қилиниши керак. бу хил танлов қизиқишлар асосида бўлиб, у жон томонидан тасдиқланиши ёки инкор қилиш қобиляти тариқасида қарайди. хоҳиш эса бирор бир буюмга интилиш ёки жирканишдир. “ирода ва ақл –бир нарса”. и.кант (немис файласуфи) эркин танлаш муаммоси аслида и.кант томонидан қўйилган эди. уни ирода табиати ва функциялари эмас, инсон хулқининг иродавий ҳаракатларга детерминантлиги ҳамда унинг ўз ҳаракатларини танлаш эркинлиги ўртасидаги мувофиқлик масаласи қизиқтирар эди. моддий дунёдаги сабаб дунёдаги сабабият инсон …

ни онгли ирода қилишликдир; (д) ирода — бу шахснинг ҳиссиёти ва ақл —заковати билан боғлиқ бўлган хусусиятдир. одам у ёки бу даражада аввал ҳам бажарилган ҳаракатларни, ўз олдига қўйган мақсадларни сўзларда ифодалайди. бу боғланишларнинг мақсадлар қўйилишида жонлантирилиши шумақсадларни сўзлардаи фодаланиши муайян ҳаракатларни қилмасликка олиб келиши мумкин. одам томонидан қандайдир ишни қилмаслик мақсади қўйилган бўлса, уни сўзларда ифодалайди. масалан, тамаки чекувчи одам тамаки чекишни ташлашни мақсад қилиб қўйган бўлса, ўзича, ҳеч бўлмаганда қисқагина қилиб "мен тамакини ташлайман", "мен чекмайман", "мен ташлай оламан" дейди ва бу ишни қилмасликка, ҳеч бўлмаганда камайтиришга ўзига ўзи буйруқ беради. ироданинг регулиятив назарияси ушбу назарияга кўра: ирода психик жараёнлар ва ҳаракатларни ижро этувчанлик характерига эга деб ҳисоблайди. "ирода" тушунчаси психиатрия, психология, физиология ва фалсафада кенг қўлланилади. адабиётларда ирода ўзининг олдига қўйган мақсадга эришиш воситаси деб қаралади. борлиқни акс эттириш, фаолиятни муайян йўналишда ташкил қилиш, муаммолар ечимини эгаллаш юзасидан маълум бир қарорга келиш, уни амалга ошириш жараёнида қийинчиликларни …

кин. одам томонидан қандайдир ишни қилмаслик мақсади қўйилган бўлса, уни сўзларда ифодалайди. масалан, тамаки чекувчи одам тамаки чекишни ташлашни мақсад қилиб қўйган бўлса, ўзича, ҳеч бўлмаганда қисқагина қилиб "мен тамакини ташлайман", "мен чекмайман", "мен ташлай оламан" дейди ва бу ишни қилмасликка, ҳеч бўлмаганда камайтиришга ўзига ўзи буйруқ беради. бундай ҳолларда сўзлар ишга туширувчи восита сифатида келади айниқса, бу ҳолат фаолиятни бажаришга қаршилик, тўсқинлик қилувчи экстремал ҳолатлар тиғизлик вужудга келганда, иродали киши ўзини йўқотиб қўймасдан қатъиятли равишда хатти –ҳаракатлар қилади. иродавий зўр беришликни, у ироданинг регулятивлик вазифасининг субъектив намоён бўлиши, деб тушунтиради, чунки бу зўр беришлик турли кишиларда турлича кечади. сифати ҳам турлича бўлади. ирода, хатти –ҳаракатлар, фикирлар яратишга қобил эмас, у фақат уларни тартибга солиб туради, холос, дейди басов. л.с.выготский иродани юксак руҳий функция сифатида талқин этиб, уни тарихий тараққиёт маҳсули эканлигини, ҳар бир иродавий акт аввало ижтимоий, жамоавий, умумруҳий, интер психологик жараён деб таъкидлайди. ироданинг кейинги тараққиётини эса у …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ирода наазариялари"

1684735488.ppt ирода назариялари ирода наазариялари режа ироданинг мотивацион назарияси ироданинг регулятив назарияси ироданинг эркин танлаш назарияси ироданинг мотивацион назарияси ушбу назария: ирода қўзғатувчилик хусусиятига эга деб ҳисоблайди: вакиллари аристотел француз олими ренэ декарт декарт ирода инсоннинг хатти-ҳаракатларга ундовчилар руҳнинг хоҳиши у рефлекторга боғлиқ бўлмаган руҳий ҳодиса. ироданинг асосий вазифаси деб тушунтиради декарт- эҳтиросларни (ҳис-ҳаёжонларни) жиловлаб, танланган (белгиланган) хатти-ҳаракатларни бажаришдан иборатдир. эҳтирослар ташқи нарсалар таъсирида туғилади, ҳоҳиш эса бевосита руҳ асосида р. декарт ақлни ироданинг қуроли деб тушунтиради ва яхшилик ҳамда ёмонлик тўғрисида қатъий ҳукмга эга эга бўлган руҳни кучли руҳ деб ҳисоблайди. яхшиликка ундовч...

Формат PPT, 308,0 КБ. Чтобы скачать "ирода наазариялари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ирода наазариялари PPT Бесплатная загрузка Telegram