мотив ва мотивация тушунчаси

DOCX 46,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1693730322.docx мотив ва мотивация тушунчаси мотив ва мотивация тушунчаси режа: 1. мотивация соҳаларининг умумий тузилиши. 1. мотив - эҳтиёжларни белгилаш натижаси. 1. фаолият психологиясида мотивация муаммолари. 1. ҳиссиёт ҳақида тушунча 1. ҳиссиётнинг нерв-физиологик асослари 1. инсон ва ҳайвонлардаги эмоциялар 1. ҳиссий ҳолатларнинг ифодаланиши 1. ҳисларни кечириш шакллари 1. юксак ҳислар мотив ва мотивация тушунчасининг мазмуни гарчанд психологик адабиётларда айниқса ёш ва педагогик психологияга оид манбаларда мотив ва мотивация масаласи кўп бора кўтарилган бўлса-да, батафсил ёритилмаган. масалан, айрим психологлар мактабгача ёшда айрим тарқоқ ситуацион майллар маълум мотивлар тизимларига айланиб боришини қайд этадилар. бироқ бу фикр атрофлича чуқурроқ ўрганилмаган. шунга мувофиқ адабиётларда психологлар томонидан олиб борилган тадқиқотлар асосида мотив ва мотивация тушунчаси турлича талқин қилинган. энг кенг тарқалган таърифларга кўра, мотив – бу кишини фаолиятга ундовчи куч, сабаб ёки эҳтиёжлар йиғиндисидан иборатдир. мотив тушунчасига олимлар томонидан қуйидагича таъриф берилади: а.маслоунинг фикрича, мотив бу эҳтиёжлар йиғиндисидир. с.л.рубинштейннинг таъкидлашича, мотив бу эҳтиёжнинг ҳис қилиниши …
2
лиятини бевосита аниқлаб, бошқариб туради. мотивация – одамни фаол фаолиятга ундовчи сабаблар мажмуидир. в.с.мерлин мотивлар тизимларининг айрим жиҳатларини анча батафсил ёритиб берган. у мотивлар тизимларининг шаклланиш жараёнини қуйидагича тасаввур этади: «турли мотивлар бора-бора ўзаро боғлиқ ва бир-бирига тобе бўлиб боради ҳамда охир оқибатда мотивларнинг яхлит тизими вужудга келади». в.с.мерлин фикрича, мотивлар тизимининг шаклланиши жараёнида нафақат мотивлар барқарорлиги, балки мотивларни англаш каби шартлар бажарилишини талаб этилади. демак, в.с.мерлин бўйича мотивлари тизимлари ўзаро боғлиқ ва бир-бирига тобе шахс мотивларининг бир бутун йиғиндисидан иборат. аммо в.с.мерлин гарчи мотивлар тизимларининг айримларини ҳақиқатдан ҳам муҳим жиҳатларини кўрсатиб ўтган бўлса ҳам, мотивлар ўртасидаги тизимли муносабатларни мотивлар тизимлари ва фаолият кўрсатиш муаммосини тадқиқ этмаган. чет эл психологлари орасида а.маслоу эҳтиёжлар иерархияси назарияси билан машҳурдир. ўз назариясида а.маслоу эҳтиёжларнинг қуйидаги иерархик қаторини ажратади: физиологик эҳтиёжлар, хавфсизликка бўлган эҳтиёж, муҳаббат ва бошқалар билан боғлиқ бўлиш эҳтиёжи, ҳурматга бўлган эҳтиёж, инсоннинг ўз яширин имкониятларини тўлароқ намоён этиш ва рўёбга чиқариш …
3
ам ўзига хос тарзда у ёки бу вазиятни идрок қилиш ва баҳолашга мойил бўлади. мотивация тушунчасини турлича ифодалаш, мотивациянинг мазмуни ва энергетик томони ҳақидаги муҳим савол психологлар томонидан ифодалаб берилди. хориж психологлари учун мотивация тушунчасини характерли аниқ бир томонлама энергетик фаоллик манбаи сифатида қаралади, улар мазмунли томонига эътибор бермай, аниқ механизмлар сифатида энергия, бошқарув ва хулқ-атворга тақсимлайдилар. иерархик, даражавий тузилиш – бу тизимлилик хусусиятига эга бўлган ҳодисаларнинг бир жиҳатидир. шу туфайли шахс мотивацион соҳасининг иерархиясини самарали тадқиқ этиш учун уни мотивацион ҳодисаларнинг бошқа жиҳатлари билан алоқадорликда ўрганиш зарур бўлади. мотивацион ҳодисалар тизимлилигини тадқиқ этишда асосий эътибор эса бу ҳодисалар ўртасидаги тизимли муносабатларни ўрганишга қаратилиши керак. бу борада р.с.вайсманнинг шахс мотивацион соҳасининг тизимлилиги ҳақида билдирилган фикри алоҳида эътиборга лойиқ. унинг ёзишича, «мотивацион соҳанинг тизимлилиги – мотивацион ўзгарувчилар ўртасидаги алоқадорлик, хилма-хил муносабатлар мавжудлигида намоён бўлади. шундай муносабатлардан бири иерархик муносабатдир. яна бир турдаги муносабатни «рўёбга чиқариш» муносабати деб аташ мумкин. бу муносабат …
4
чет эл олимларининг мотивация соҳасидаги тадқиқотлари орасида г.олпортнинг мотивлар функционал автономияси назарияси алоҳида ўрин эгаллайди. бу назарияда мотивлар трансформацияси, тизимли ривожланиши жараён сифатида талқин этилади. г.олпорт ўз концепциясида тизимларнинг умумий назарияси ғояларидан, айниқса, очиқ тизимлар ҳақидаги ғоядан кенг фойдаланган. олимнинг фикрича, шундай мотивлар борки, улар ярим ёпиқ тизимларнинг табиатига монанд фаолият кўрсатади ва ривожланади, яъни функционал автономияга эга. бир тизимга кирувчи мотивларни г.олпорт реактив, ташқи ундовга муҳтожлик қонунларига бўйсунувчи мотивлар, деб атайди. аммо г.олпортнинг таъкидлашича, шахс очиқ тизимлар каби ўзгарувчи ва ривожланувчи мотивлар билан тавсифланади, деган фикр ҳақиқатга яқинроқдир. агар аввалги тизим мотивларнинг персевератив функционал автономияси, деб аталган бўлса, кейинги тизимни г.олпорт проприатив функционал автономия, деб атайди. очиқ, ёпиқ ва ярим очиқ тизимлар ҳақида тўхталар экан у ёпиқ тизим моделини шахс ва унинг мотивациясига қўллаб бўлмаслигини таъкидлаганди. очиқ функционал тизим тараққиёт учун замин ҳозирлайди, уни эса ундовчи муҳтожлик доирасида тушунтириб бўлмайди. г.олпорт томонидан шахс мотивларининг очиқ тизимлар сифатида таҳлил этилиши, …
5
икрича, мотивация муаммоси шахс психологиясининг марказий муаммосидир. шахс психологик тузилишининг бутунлиги, хулқ-атвор ва уни ҳаракатга келтирувчи кучлар ўртасидаги алоқадорлик мотивация муаммосини ўрганишда тизимли ёндашувни қўллаш учун кенг имконият яратиб еради. хориж психологларидан неофрейдистлар ҳисобланмиш а.адлер, к.юнг кабилар томонидан илгари сурилган мотив ва мотивация борасидаги назарияларга асосий эътиборни қаратамиз. а.адлернинг фикрича, инсонни ҳаракатга ундовчи асосий куч унинг фаолияти мақсадини аниқловчи, уларга эришиш йўллари манбаи ҳисобланади. хорнининг таъкидлашича, инсон хулқи мотивациясини бошқа мотивлар ёрдамида аниқлаш мумкин. жумладан, бирламчи безовталаниш атроф-муҳитга нисбатан душманлик ҳиссини туғдиради, хавфсизликка эҳтиёж эса инсонни бошқа одамлар томонидан баҳолаш ва ўз-ўзини баҳолашга нисбатан ички интилишини вужудга келтиради. э.фромм ҳам ўз қарашларида либидо масаласига катта эътибор бермайди, чунки уни қизиқтирган муаммо инсон хулқи жабҳаларида ижтимоий ва психологик омилларнинг ўзаро таъсир ўтказиш жараёнидир. гештальт психология мактаби намоёндалари учун мотивация ўзига хос талқинга эга бўлиб, унинг моҳиятини экспериментал тарзда ўрганишга нисбатан интилиш юқори кўрсаткичга эга эканлиги билан бошқалардан ажралиб туради. к.левин (1890-1947) …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мотив ва мотивация тушунчаси"

1693730322.docx мотив ва мотивация тушунчаси мотив ва мотивация тушунчаси режа: 1. мотивация соҳаларининг умумий тузилиши. 1. мотив - эҳтиёжларни белгилаш натижаси. 1. фаолият психологиясида мотивация муаммолари. 1. ҳиссиёт ҳақида тушунча 1. ҳиссиётнинг нерв-физиологик асослари 1. инсон ва ҳайвонлардаги эмоциялар 1. ҳиссий ҳолатларнинг ифодаланиши 1. ҳисларни кечириш шакллари 1. юксак ҳислар мотив ва мотивация тушунчасининг мазмуни гарчанд психологик адабиётларда айниқса ёш ва педагогик психологияга оид манбаларда мотив ва мотивация масаласи кўп бора кўтарилган бўлса-да, батафсил ёритилмаган. масалан, айрим психологлар мактабгача ёшда айрим тарқоқ ситуацион майллар маълум мотивлар тизимларига айланиб боришини қайд этадилар. бироқ бу фикр атрофлича чуқурроқ ўрганилмаган. шунга мувофиқ адаби...

Формат DOCX, 46,3 КБ. Чтобы скачать "мотив ва мотивация тушунчаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мотив ва мотивация тушунчаси DOCX Бесплатная загрузка Telegram