o`spirinplik davrida shaxsning rivojlanish xususiyatlari

DOC 84.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708836416.doc o`spirinplik davrida shaxsning rivojlanish xususiyatlari reja: 1. “men” siymosi va barqaror o`zini-o`zi anglashni shakllanishi. 2. o`spirinlik davrida inqiroz muammosi. 3. o`spirinlik davrida ijtimoiy faollik. kelajakka intilish ilk o`spirinlarning psixologik xususiyati hisoblanadi. ilk o`spirinlik davrida shaxs rivojlanishining muhim omili hayotiy rejalar qurish. hayotiy istiqbollarni anglash hisoblanadi. hayotiy reja keng tushuncha bo`lib, shaxsiy o`z-o`zini belgilashning barcha sohasini qamrab oladi. kelajakka hayotiy rejalar qurish, kasbiy o`z-o`zini belgilash — o`spirinlik davridagi markaziy psixologik yangilikdir. g`arb psixologiyasida o`z-o`zini belgnash jarayoni identiklikning shakllanish jarayoni ham deb ataladi. erikson shaxsiy identiklikni izlashni kattalik davrida markaziy vazifa sifatida qaragan. eriksonning ta`kidlashicha, identiklik inqirozi bir necha qarama-qarshiliklarni o`z ichiga oladi: · vaqtinchalik istiqbol; · o'ziga ishonish yoki tortinchoqlik; · turli rollarni sinab ko'rish yoki bir rolda qotib qolish; · shogird tushish; · lider munosabati (avtoritetning noaniqligi yoki davomchisi); · g`oyaviy e`tiqod yoki qadriyatlar tizimining aralashib ketishi. bu murakkab yo'lda muvaffaqiyatsizliklar ham bolishi mumkin. identiklik diffuziyasi (yoki rollarning aralashib …

susiyatlarida hali bolalikni kuzatish mumkin. bu ularning fikrlarida, berayotgan baholarida, hayotga va o`z kelajaklariga munosabatlarida ko`zga tashlanadi. ko`pchilik o`spirinlar maktabni tugatish vaqtiga kelib ham kasb tanlashga nisbatan mas`uliyatsiz yondashadilar. bu davr o'spirinning axloqan o`z-o`zini anglashi va barqaror «men» obrazining shakllanishi, shuningdek, axloqning yangi bosqichiga o`tishi bilan xarakterlanadi. bu anglash oddiygina o`sishdan iborat bo`lib qolmasdan, u sifat jihatdan o`ziga xos xarakterga ega bo`ladi, bu hoi o`z shaxsining ma`naviy-psixologik xususiyatlarini konkret hayotiy maqsadlar va intilishlar nuqtayi nazaridan anglash va ularga baho berish ehtiyoji bilan bog`langandir. ilk o`spirinning o`zini o`zi anglashi o`smirning o`zini o`zi anglashidan xuddi shu tomonlari bilan farq qiladi. xuddi ana shu narsa ilk o`spirinlarda o'zining psixik hayotiga, o`z shaxsining sifatlariga, o`z qobiliyatlariga chuqur qiziqish uyg`otadi, xuddi shuning uchun ham o`z xatti-harakatlariga nazar tashlash, o`z his-tuyg`ularini va kechinmalarini bilib olish ehtiyoji paydo bo'ladi. o`z-o`zini anglash o'quvchining ichki kechinmalar dunyosiga kirishi bilan bog`liq emas va foydasiz, maqsadsiz o`z-o`zini tahlil qilishdan ham iborat …

rlari ta`sir qiladi. o`smir go`yo o`ziga tevarak-atrofdagilar ko`zi bilan qaraydi, uning aynan o`zi haqidagi fikrlari ko`pincha ota-onalari, o`qituvchilari va o`rtoqlarining fikrlarini takrorlaydi. tabiiyki, uning o`z-o`ziga baho berishi ham ancha obyektiv bo`ladi, chunki u tevarak-atrofdagilarning obyektiv bahosini takrorlaydi. bu hol akademik litsey va kollej o`quvchilarida boshqacha bo`ladi. yoshining ortishi bilan unda o`z shaxsini, o`z xatti-harakatlari va faoliyatini mustaqil tahlil qilish va baho berish tendensiyasi kuchayadi. o`z-o`ziga baho berish esa hamisha tashqaridan berilgan bahoga qaraganda qiyinroqdir. shuning uchun ilk o`spirin o`zining shaxsiy xususiyatlarini va xatti-harakatlarini o`smirga qaraganda yaxshiroq tahlil qila olmasa ham, o`ziga ayrim hollarda obyektiv baho bera olmaydi. shuning uchun ular ko'pincha o`z shaxslariga ortiqcha baho beradilar, g`ayritabiiy manmanlik, kekkayish, takabburlik, kibrlanish hollariga yo`l qo`yadilar, tevarak-atrofdagi kishilarga mensimasdan munosabatda bo`ladilar; boshqalar esa o`zlariga g`ayritabiiy ravishda yetarli baho bermaydilar, o`zlarini «o`rtamiyona», «arzimas», «oddiy va ko`zga tashlanmaydigan odam» deb hisoblaydilar. intellekti yaxshi rivojlangan o`spirinlar kattalarni tashvishga solayotgan muammolarni tushuna oladilar va ularni muhokama …

boradilar, ular sezgirlik — ayniqsa qanday yordam zarurligini his qila bilish va u ana shu yordamni ustalik bilan kishini xafa qilmasdan, ko`rsata olishdan iborat deb hisoblaydilar. o`smir o`zining hozirgi ahvoliga muvofiq ravishda o`ziga baho beradi, katta maktab yoshidagi o'quvchi o`zining kelajagiga muvofiq ravishda o`ziga baho beradi. o`smir o`zicha: «men maktab jamoasining a`zosi sifatida qandayman? » deb savol beradi. ilk o`spirin esa o`ziga: «men kelgusi mustaqil hayot uchun qandayman? men unga yaroqlimanmi? » — deb savol beradi. ilk o'spirin shaxsga, umuman uning barcha xususiyatlarini hisobga olgan holda baho bera bilsa, o`smir o`zining shaxsiga ayrim ishlar, xatti-harakatlarga qarab baho beradi va bu bahoni umuman shaxsga tatbiq etadi. ilk o`spirinda o`zi, o`z shaxsi to`g`risida to`g`ri, obyektiv tasavvur hosil bo`lishi uchun unga ko`p o`ylab, ustalik bilan yordam ko`rsatish kerak. agar o`qituvchining bergan bahosi do`stona va to`g`ri bo`lsa, uning fikrlari ilk o`spirinning imkoniyatlariga chuqur ishonch bilan, uning shaxsini chuqur hurmat qilish bilan aytilgan boisa, hatto …

llangan va ma`lum axloq normalari qat`iylashgan xususiyatlarga ega bo`ladilar. o`spirinlarda axloqiy dunyoqarash bilan bir qatorda ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy, ilmiy, madaniy, diniy va boshqa sohalar bo'yicha ma`lum bir qarashlar vujudga keladi. juda ko`p yillardan beri о`spirinlarni yaxshilik va yomonlik, haqiqat va noqonuniylik, axloqiylik va axloqsizlik masalalari tashvishlantirib keladi. hozirgi davr o`spirinlari har bir narsaga ishonuvchan yoki salbiy munosabatlar bo`lmay, balki hayotga real, aqliy, amaliy qaray- digan, ko`proq erkin va mustaqil bo'lishga intiluvchi yoshlardir. o'spirinlar ongli ravishda egallangan axloq normalari asosida o`z xatti-harakatlarini yo'lga solishga intiladilar. bu esa, avvalo o'spirin o`zini anglashining o`sishida namoyon bo'ladi. bu narsa ularning alohida shaxs ekanligini tan olishga intilishida o`z ifodasini topadi. buning uchun ayrim yoshlar turli modalarga mayl qo'yish, tasviriy san`atga, musiqaga, kasb-hunarga, tabiatga maftunkor qiziqishlarim namoyish qilishga harakat qiladilar. o'quv va mehnat jamoalari ta`sirida matonat, jasurlik, sabr-toqat, kamtarlik, intizomlilik, halollik kabi insoniy fazilatlar takomillashadi. xud- binlik, loqaydlik. munofiqlik, laganbardorlik. dangasalik, qo'rqoqlik, g'ayirlik singari illatlarning barham …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`spirinplik davrida shaxsning rivojlanish xususiyatlari"

1708836416.doc o`spirinplik davrida shaxsning rivojlanish xususiyatlari reja: 1. “men” siymosi va barqaror o`zini-o`zi anglashni shakllanishi. 2. o`spirinlik davrida inqiroz muammosi. 3. o`spirinlik davrida ijtimoiy faollik. kelajakka intilish ilk o`spirinlarning psixologik xususiyati hisoblanadi. ilk o`spirinlik davrida shaxs rivojlanishining muhim omili hayotiy rejalar qurish. hayotiy istiqbollarni anglash hisoblanadi. hayotiy reja keng tushuncha bo`lib, shaxsiy o`z-o`zini belgilashning barcha sohasini qamrab oladi. kelajakka hayotiy rejalar qurish, kasbiy o`z-o`zini belgilash — o`spirinlik davridagi markaziy psixologik yangilikdir. g`arb psixologiyasida o`z-o`zini belgnash jarayoni identiklikning shakllanish jarayoni ham deb ataladi. erikson shaxsiy identiklikni izlashni kattalik davri...

DOC format, 84.0 KB. To download "o`spirinplik davrida shaxsning rivojlanish xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o`spirinplik davrida shaxsning … DOC Free download Telegram