bolalik – insonning ijtimoiy hayot meʼyorlarini egallay boshlash davri

PPTX 259.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1720443819.pptx /docprops/thumbnail.jpeg bolalik – insonning ijtimoiy hayot meʼyorlarini egallay boshlash davri reja: maktabgacha yosh davri – ijtimoiy hayot meʼyorlarini egallay boshlash davri. ijtimoiylashuv omillar - bola rivojlanishiga taʼsiri. ijtimoiy jarayonida muhitning o’rni. bolalik – insonning ijtimoiy hayot meʼyorlarini egallay boshlash davri shaxs tug’ilganidan boshlab rivojlanadigan muhit sotsium yoki mikrosotsium deyiladi. tashqi ijtimoiy omillardan tashqari ichki biologik omillar ham mavjud. ularni bir-biridan mustaqil o’rganishning iloji yo’q. zamonaviy ilmiy nazariyalarda shaxs rivojlanishining asosiy omillari sifatida biologik va ijtimoiy omillarajratib ko’rsatiladi. biologik omillar .biologik irsiyat insonni inson qiluvchi umumiy jihatlarini aniqlaydi. irsiyat deganda ota-onalardan bolalarga turli belgi, o’xshashlik, xususiyatlarning o’tishi tushuniladi. irsiyatga ko’ra bolaga ota-onasidan inson organizmi, asab tizimi, miya va xis tuyg’u organlari, shuningdek, qomat tuzilishi, soch, teri rangi o’tadi. bular insonni boshqa insonlardan ajratib turuvchi tashqi omillar hisoblanadi. shuningdek irsiyat bo’yicha nerv faoliyatini rivojlantiradigan nerv xusuiyatlari ham o’tishi mumkin. irsiyat bolaning tabiiy xususiyatlari asosida biror bir faoliyat sohasida muayyan qobiliyatlarining shakllanishini …
2
qitishning yangi metodlari joriy qilinmoqda va bu metodlar ularning aqliy rivojlanishga erishishlariga yordam beradi. jismoniy nuqsonli bolalar bilan maxsus pedagoglar shug’ullanishadi. bu bolalar o’z tengqurlari bilan muomalaga kirishganlarida jiddiy muammolarga duch kelishadi. bu esa ularning jamiyatga integratsiyalashuvlarini qiyinlashtiradi. shuning uchun bunday bolalar bilan ijtimoiy pedagogik ish olib borishning asosiy maqsadi bolaga tashqi olam bilan aloqa qilish kanallarini ochishdir. ijtimoiy omillar. insonning biologik mavjudotdan ijtimoiy sub’ektga aylanishi, uning ijtimoiylashuvi, jamiyatga integratsiyasi natijasida sodir bo’ladi. bu jarayon shaxsning ijtimoiy ahamiyatga ega xislatlari asosida shakllanadigan qadriyat, ijtimoiy norma, xulq-atvor namunasi orqali amalga oshadi. ijtimoiylashuv insonning butun hayoti davomida kechadigan ko’p qirrali jarayondir. u ayniqsa bolalik va yoshlik davrida nihoyatda jadallik bilan kechadi. chunki aynan bolalikda asosiy ijtimoiy me’yorlar o’zlashtiriladi. bola ijtimoiylashuvida sotsium muhim ahamiyatga ega. bu ijtimoiy muhitni bola asta-sekinlik bilan o’zlashtiradi. agar bola tug’ilgandan keyin asosan oilada rivojlansa, uning keyingi rivojlanishi yangi va yangi muhitlar-maktabgacha ta’lim muassasalari, maktab, maktabdan tashqari tarbiya muassasalari, …
3
’ insonga muayyan talablarni qo’yadi va shu bilan birga unga bir qancha huquqlarni beradi. insonning jamiyatdagi muayyan huquq va majburiyatlar bilan xarakterlanadigan mavqe’i ijtimoiy maqom deyiladi. insonda tug’ma maqomlar bo’lishi mumkin. insonning ijtimoiy maqomiga millati, tug’ilgan joyi, familiyasi va boshqa omillar ta’sir ko’rsatishi mumkin. bunday maqomlarga odatda tug’ma maqom deyiladi. boshqalari esa inson jamiyatda nimalarga mustaqil erishganligiga qarab belgilanadi. masalan, ijtimoiy pedagog maqomiga shu sohadagi kasb tayyorlovchi o’quv muassasasida ta’lim olgan va bu soha bo’yicha diplomga ega bo’lgan shaxs erishishi mumkin. yuqoridagi maqomni qo’lga kiritilgan maqom desak adashmagan bo’lamiz. maqom insonning jamiyatdagi xulq-atvorini muayyan vaziyatlarda o’zini shu maqomdagilar holatiga ko’ra belgilaydi. atrofdagilar u shaxsdan nima kutishlari xam muximdir. shuning uchun inson maqomi bilan belgilanadigan xulq-atvor ijtimoiy rol deyiladi. turli ijtimoiy rollarni o’zlashtirish shaxs ijtimoiylashuvi jarayonining ajralmas qismi hisoblanadi. uning murakkabligi jihati shundaki, jamiyatda faqat jamiyat tomonidan ma’qullanadigan maqomlar bo’lmasdan ijtimoiy norma va qadriyatlarga mos kelmaydigan maqomlar ham mavjud. shuning uchun …
4
a bola ijtimoiylashuvining asosiy omillaridan biri ekanligini hamma tan oladi. tarbiyaning asosida ijtimoiy harakat bo’lishi, uni ijtimoiylashuvdan farqlaydi. ijtimoiylashuv tushunchasini fanga kiritgan maks veberg uni muammolarni yechishga qaratilgan harakat, inson xulq-atvorining taxminiy variantlarini sub’ektiv anglash sifatida ta’riflagan. umuman olganda, ijtimoiylashuv uzluksiz jarayondir, ya’ni inson doimo jamiyat bilan munosabatda bo’ladi. tarbiya esa diskret (uzlukli) jarayondir. chunki u muayyan tashkilotlarda amalga oshirilib, zamon va makonda cheklangan bo’ladi. quyida ijtimoiylashuvning nisbatan ijtimoiy nazorat qilinuvchi jarayonga xos bo’lgan umumiyligini aks etishga harakat qilingan tarbiyaning ta’rifi keltirilgan. biroq unda oilaviy, diniy, ijtimoiy tarbiyaning xususiyatlari inobatga olinmagan. a.v.mudrik quyidagi ta’rifni ilgari suradi: tarbiya-insonning jamiyatga ko’nikishiga ko’maklashuvchi va bu ko’nikish sodir etiladigan guruh va tashkilotlarning xususiyatlariga mos keluvchi sharoitlar yaratuvchi insonning ongli rivojlanishi. bu ta’rif to’liq to’g’ri hisoblanmaydi. bu faqat muallifning nuqtai nazarini aks ettiradi. ijtimoiy omillarni insonga ta’sir ko’rsatishining tarkibiy qismi bo’lgan tarbiya o’z xususiyatlariga ega. bu jarayon boshqalaridan farqli ravishda doimo bir maqsad sari yo’naltirilgan …
5
ri tashqi tarbiyaviy omillarning ta’siri kamayadi. biroq boshqa bir jarayon-o’z-o’zini tarbiyalash jarayoni rivojlana boshlaydi. bolaning o’z shaxsini mukammallashtirish, o’z-o’zini rivojlantirish bo’yicha mustaqil faoliyatini anglashi ortadi. ma’lumki, o’z-o’zini tarbiyalashga ehtiyoj shaxs rivojining eng yuksak shakli hisoblanadi. bizning modelga binoan insonning o’z-o’zini tarbiyalashi ehrom bunyod etish bilan barobardir.. shuning uchun o’z-o’zini tarbiyalash jarayoni bir umrga cho’ziladi. tarbiya o’z-o’zini tarbiyalash va boshqa ijtimoiy omillarning (madaniy, diniy, tarixiy an’analar, oav, maktab jamoasi, do’stlar, bolalar bog’chasi va boshqalar) ijobiy ta’siri natijasida bolaning jamiyatga integratsiyalashuvining tabiiy jarayonini sodir etadi. ijtimoiy muhitning ta’siri qanchalik turli bo’lsa, bola undan shuncha erkin va mustaqil bo’ladi. demak, bolaning rivojlanishi ikki yo`nalish asosida amalga oshiriladi: ijtimoiylashuv va indivilualizatsiyalanish. agar sotsium tomonidan qabul qilingan xulq-atvor me'yorlarini qabul qilishi bilan bir qatorda o`z navbatida bola o`zining ham individual xususiyatlarini sotsiumga qo`shib borishi mumkin va bu jarayon bolaning jamiyatga integratsiyalanishi deb ataladi. bu jarayonlar spontan, stixiyali va tartibsiz holda amalga oshirilishi va aksincha boshqarilib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bolalik – insonning ijtimoiy hayot meʼyorlarini egallay boshlash davri"

1720443819.pptx /docprops/thumbnail.jpeg bolalik – insonning ijtimoiy hayot meʼyorlarini egallay boshlash davri reja: maktabgacha yosh davri – ijtimoiy hayot meʼyorlarini egallay boshlash davri. ijtimoiylashuv omillar - bola rivojlanishiga taʼsiri. ijtimoiy jarayonida muhitning o’rni. bolalik – insonning ijtimoiy hayot meʼyorlarini egallay boshlash davri shaxs tug’ilganidan boshlab rivojlanadigan muhit sotsium yoki mikrosotsium deyiladi. tashqi ijtimoiy omillardan tashqari ichki biologik omillar ham mavjud. ularni bir-biridan mustaqil o’rganishning iloji yo’q. zamonaviy ilmiy nazariyalarda shaxs rivojlanishining asosiy omillari sifatida biologik va ijtimoiy omillarajratib ko’rsatiladi. biologik omillar .biologik irsiyat insonni inson qiluvchi umumiy jihatlarini aniqlaydi. irsiyat deganda o...

PPTX format, 259.9 KB. To download "bolalik – insonning ijtimoiy hayot meʼyorlarini egallay boshlash davri", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalik – insonning ijtimoiy ha… PPTX Free download Telegram