psixik rivojlanishni tushunishning madaniy-tarixiy konsepsiyasi. l.s. vigotskiy va uning maktabi

PPTX 76,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1738333292.pptx /docprops/thumbnail.jpeg psixik rivojlanishni tushunishning madaniy-tarixiy konsepsiyasi. l.s. vigotskiy va uning maktabi psixik rivojlanishni tushunishning madaniy-tarixiy konsepsiyasi. l.s. vigotskiy va uning maktabi 1.oliy psixik funksiyalarning yuzaga kelishi va rivojlanishi. 2. inson psixik rivojlanishining o‘ziga xos muammolari. inson psixik rivojlanishini o‘rganish metodlari muammosi. 3. ta’lim va rivojlanish muammolari. 4. l.s.vigotskiyning psixik taraqqiyotni madaniy-tarixiy nazariyasi. 5. psixik rivojlanish taraqqiyotini o‘rganishda ikkita paradigmalari 1920—1930-yillarda l.s.vigotskiy(1896— 1934) tomonidan psixik rivojlanishning madaniy-tarixiy nazariyasining asosi ishlab chiqilgan. garchi l.s.vigotskiy tugallangan nazariyani yaratishga ulgurmagan bo‘lsa-da, lekin olim ijodida bolalikdagi psixik rivojlanish haqida umumiy tushuncha yoritilgan edi. keyinchalik, a.n.leontev, a.r.luriya, a.v.zaparojets, d.b.elkonin, l.i.bojovich, м .i.lisina va l.s.vigotskiy maktabining boshqa vakillari ishlarida rivojlantirib, oydinlashtirilgan va aniqlangan l.s.vigotskiy insonning oliy psixik funksiyalari rivojlanishini tushunish uchun, biologik bo‘lmagan, boshqacha yondashuv zarurligini ta’kidlagan. u bolaning rivojlanishi uchun nafaqat ijtimoiy muhit muhimligini ko‘rsatgan, balki bu ta’sirning aniq mexanizmini aniqlashga harakat qilgan. l.s.vigotskiy quyi elementar psixik funksiyalarni tabiiy rivojlanish davri va yuqori psixik funksiyalarni …

lik qilish shakli sifatida, jamoaviy xulq-atvor shakli sifatida yuzaga keladi hamda keyinchalik faqatgina interiorizatsiya yoli orqaligina ular shaxsiy individual funksiyalarga aylanadi, yoki l.s.vigotskiy yozganidek — bolaning madaniy rivojlanishidagi har qanday funksiya sahnada ikki marotaba, ikki xil doirada — dastlab-ijtimoiy, so‘ngra — psixologik, dastawal interpsixik kategoriya sifatida odamlar oltasida, keyin esa intrapsixik kategoriya sifatida bolaning ichida paydo boladi. masalan, agar oliy psixik funksiya sifatida ixtiyoriy diqqat haqida so‘z yuritadigan bolsak, uning shakllanish bosqichlari ketma-ketligi quyidagicha dastlab, kattalar muloqotda bolaning diqqatini qaratadi, jalb qiladi va yo‘naltiradi, asta-sekin bolaning o‘zi jest, imo-ishora harakatlari va so‘zlar ro‘yxatini o‘zlashtirib oladi, o‘zgalarning va o‘z diqqatini tartibga solish usullari interiorizatsiya yuz beradi. l.s.vigotskiy oliy psixik funksiyalar rivojlanishida bola xulq-atvorining oliy yuqori shakllarini rivojlanish jarayonini birgalikda hosil qiluvchi ikki guruh hodisani kiritgan; — tafakkur va madaniy rivojlanishning tashqi vositalari sifatida til, imlo, bisob, tasvirni egallash o'zlashtirish jarayonlari; — maxsus oliy psixiy funksiyalarni rivojlantirish jarayonlari ixtiyoriy diqqat, mantiqiy xotira, …

n eksperimental tadqiqot o'tkazilgan bo'lib, unda bolalarni kundalik va ilmiy tushunchalarni ona tili va chet tillarini og'zaki va yozma nutqni o'zlashtirishlari qiyosiy o'rganilgan. bu tadqiqot ma’lumotlari ta’lim va rivojlanish muammolarini tushunishda yangi darajaga chiqishga imkon berdi. l.s.vigotskiy bolalar taraqqiyotining 4 ta asosiy qonuniyatlari yoki o‘ziga xos xususiyatlarini aniqladi. 1. davriylik. davr mobaynida rivojlanish murakkab tuzilmaga ega bolib, rivojlanish tempi, tezligi sur’ati hamda tuzilishi bolalik davri mobaynida o‘zgarib boradi. 0 ‘sish jadal rivojlanish, susayish, sekinlashish, so‘nishga o‘zgaradi. bolaning hayotida oyning ahamiyati, u rivojlanish davrlarida qanday o‘rinni egallashi bilan aniqlanadi, go‘daklikdagi oylar o‘smirlikdagi oylarga nomutanosib. 2. rivojlanishning notekisligi. shaxsning turli tomonlari, xususan psixik funksiyalar ham notekis rivojlanadi. funksiya ustunlik qiladigan davrlar mavjud, bu uning birmuncha darajada jadal muvofiq sur’atda rivojlanish davridir qolgan funksiyalar esa ong ustida bo'ladi hamda ustun bo'lgan funksiyadan tobe bog'liq bo'ladi. har bir yangi yosh davri funksiyalararo aloqalarni o'zgarganligidan dalolat beradi — markazga boshqa funksiya chiqadi, boshqa funksiyalar o'rtasidagi …

bolishi ko'rsatilgan. faoliyat tushunchasining kiritilishi rivojlanish subyekti faolligiga urg‘u beradi, rivojlanish muammosini subyektning o‘ziga qaratadi. l.f.obuxova xulosasiga ko‘ra rivojlanish jarayoni bu subyektning harakati bolib, predmetlardagi uning faoliyati tufayli amalga oshadi, irsiylik va muloqot omillari esa shaxsning individual betakrorligiga bogliq bolgan, zarur shart-sharoitlar hisoblanadi. l.f.obuxova ta’kidlashicha, paradigma tushunchasi psixologlar diqqatini psixologik maktab va yo‘nalishiar asos qilib olgan ustanovkalarni anglashga qaratadi, bu ilm-fanning bugungi rivojlanishida, psixologlarni bir-biridan farqlanuvchi ko‘pgina yondashuvlar va ta’limotlar bilan tanishtirishda juda muhim. tabiiy-ilmiy paradigma ham, yosh davrlar psixologiyasi tarixida ham uning taraqqiyotini zamonaviy bosqichida ko‘pgina variantlar asosida ifodalangan l.s.vigotskiy ishlarida asos solingan madaniy-tarixiy paradigmalar a.n.leontev, a.v.zaporojets, p.i.zinchenko, p.ya.galperin, d.b.elkonin, m.i.lisina, w .davidov, l.a.venger, n.n.poddyakova, n.f.talizina, n.g.salimena va ko‘pgina boshqalar tadqiqotlarida davom ettirilgan. l.s.vigotskiy nazariyasining xorijiy izdoshlari d.j.brunner, m.kov, s.skribner, r.van der veer, d.j.verch va boshqalar. ma’lum bir tarixiy davrda mehnat qurollari shunday murakkablashganki, bunda bolalar bevosita kattalar mehnatiga kirisha olmaganlar, shuning uchun o‘sib kelayotgan yosh avlod uchun maxsus …

tirganlar l.s.vigotskiy ong va shaxs tuzilmasidagi o‘zgarishlarni, markaziy va ikkilamchi darajali yangi tuzilmalarni farqlagan. shunday qilib, psixologik yosh tuzilmasi quyidagilarni o‘z ichiga oladi: 1) rivojlanishning ijtimoiy holatini aniqlovchi; 2) «bolaning turmush tarzi yoki jarayonda rivojlanuvchi uning ijtimoiy borlig‘i; 3) ong va shaxs sohasidagi yangi tuzilmalar. l.s.vigotskiy fikriga ko‘ra, ongning yangi tuzilishi so‘zsiz, hali tashqi voqelikni idrok qilishning yangi xarakterini, ham undagi faoliyatni anglatadi. l.s.vigotskiy bir-biri bilan almashinuvchi, yosh davrlarining ikki tipini ajratgan: barqaror va keskin. barqaror (yoshlarda) yosh davrlarida rivojlanish — rivojlanishning o'ziga xos ijtimoiy holatining ichida asta-sekin, evolutsion kichik qadamlar bilan amalga oshadiki, rivojlanish samarasi faqatgina birdan namoyon boluvchi yangi tuzilmalar ko'rinishida tamomila yaqqol ko'rinadi. boshqa keskin davrlarda aksincha rivojlanish shiddatli, jo‘shqin amalga oshadi. o'rtada kulminatsion nuqtada yoki eng yuksak cho‘qqida (darajada) inqirozning keskin kuchayishi xarakterli. unga qarab, inqiroz muddatini belgilash qulay. l.s.vigotskiy fikriga ko'ra, inqirozlar faqatgina salbiy emas, balki shaxsiy ijobiy ahamiyatga ham ega. rivojlanish ning eski ijtimoiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "psixik rivojlanishni tushunishning madaniy-tarixiy konsepsiyasi. l.s. vigotskiy va uning maktabi"

1738333292.pptx /docprops/thumbnail.jpeg psixik rivojlanishni tushunishning madaniy-tarixiy konsepsiyasi. l.s. vigotskiy va uning maktabi psixik rivojlanishni tushunishning madaniy-tarixiy konsepsiyasi. l.s. vigotskiy va uning maktabi 1.oliy psixik funksiyalarning yuzaga kelishi va rivojlanishi. 2. inson psixik rivojlanishining o‘ziga xos muammolari. inson psixik rivojlanishini o‘rganish metodlari muammosi. 3. ta’lim va rivojlanish muammolari. 4. l.s.vigotskiyning psixik taraqqiyotni madaniy-tarixiy nazariyasi. 5. psixik rivojlanish taraqqiyotini o‘rganishda ikkita paradigmalari 1920—1930-yillarda l.s.vigotskiy(1896— 1934) tomonidan psixik rivojlanishning madaniy-tarixiy nazariyasining asosi ishlab chiqilgan. garchi l.s.vigotskiy tugallangan nazariyani yaratishga ulgurmagan bo‘lsa-da, leki...

Формат PPTX, 76,8 КБ. Чтобы скачать "psixik rivojlanishni tushunishning madaniy-tarixiy konsepsiyasi. l.s. vigotskiy va uning maktabi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: psixik rivojlanishni tushunishn… PPTX Бесплатная загрузка Telegram