cуицид – девиант ҳулқ-атвор шакли сифатида

PPTX 9.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1756897517.pptx /docprops/thumbnail.jpeg cуицид – девиант ҳулқ-атвор шакли сифатида cуицид – девиант ҳулқ-атвор шакли сифатида бугунги кунда долзарб муаммолар қаторида ўз жонига қасд қилиш муаммоси жаҳон мутахассислари томонидан чуқур ўрганилмоқда. тан олиш керак-ки, айрим объектив ва субъектив сабаблар туфайли кенг оммага ўз жонига суиқасд қилиш ҳолатларининг статистик маълумотлари ёритилмайди. бироқ бу муаммо тобора оммалашиб ва ҳаттоки «ёшариб» бориши барча мутахассисларни ўзига жалб этмоқда. ваҳоланки, мазкур ҳолат бирор-бир маҳаллада қайд этилса, яқин 1-3 ой давомида аҳоли томонидан таҳлил этилиб, турли хил «миш-мишлар»га замин яратилади. энг муҳими суиқасд содир этилган ҳудудда “вертер қонуни” ана шу миш-мишлар асосида ривожланиб, суиқасднинг қайталанишига замин яратади. кириш “вертер қонунига” (“менга тақлид қил” қонуни) барча девиант, деструктив хулқ-атвор бўйсунади. шунинг учун суиқасд содир этилган ҳудудда зудлик билан профилактик чора-тадбирлар ташкил этилиб, аҳоли ўртасида (вояга етмаганлар бундан истисно) тушунтириш ишларини бориш, суициднинг психофизиологик механизмларини ёритиб бериш даркор. ана шу чора-тадбирлар орқали миш-мишнинг тарқалишини олдини олишга, демак суиқасднинг камайишига замин …

тида ўсмирлар ўртасидаги суицид тўғрисидаги билимлар танқислигининг мавжудлиги. мактаб психологларининг касбий жиҳатдан етук эмаслиги ҳамда оғир психологик вазиятга тушиб қолган ўқувчилар билан ишлаш кўникмаси мавжуд эмаслиги. ўсмирларнинг девиант, деструктив хулқ атворини ўрганувчи, йўналтирувчи ннт, ҳуқуқтартибот, ёшлар ҳаракати ва бошқа фонд ва ташкилотларнинг фаолиятини таҳлил этиб, бирлаштирувчи координацион марказларнинг мавжуд эмаслиги. оила, мактаб, махала концепциясининг амалий жихатларига камроқ эътибор берилаётгани, хусусан мфй, қфй ходимлари ва мактаб педагоглари ўртасида доимий алоқанинг мавжуд эмаслиги; шунинг учун ҳам, бугунги кунда мазкур муаммога барча тегишли мутахассисларнинг эътиборини жалб этиш вақти келди. зеро, ўз жонига қасд қилиш муаммоси мамлакатнинг ривожланишига баркамол авлоднинг вояга етишига салбий таъсир этувчи омилларданди нима учун биз айнан ўсмирлар ўртасида содир этилаётган ўз жонига қасд қилиш ҳолатларини таҳлил қилмоқчи бўлдик? буни албатта ўзига хос сабаблари бор. биринчидан: ижтимоий сабаб, яъни мамлакат келажаги кўпроқ қандай бўлиши ўсиб келаётган ёш авлодга боғлиқ, демак, биз ушбу авлоднинг баркамол бўлиши учун харакат қилишимиз лозим. ўсмирларда ҳаётий …

р. шу ўринда эътиборни урф-одат ва қадриятларга қаратмоқчиман. ўтмишга назар солсак: 50-60 йилларда ўзбекона урф-одат ва қадриятларимиз ўлимга нисбатан хурматни ва қолаверса «қўрқув»ни тўғри шакллантира олган. яъни, агар маҳаллада ўлим бўлса, 7-8 ёшли болалар тобут чиқарилаётган вақтда кўчага чиқарилмас эди. шунингдек, 7 ёшли болалар қабристонга бориши кузатилмас эди. бу шундан далолат беради-ки, болада ёшлигидан ўлимга нисбатан тўғри муносабат шакллантирилган: «оллох ўзи берди, ўзи олди», «ўлим - хақ», «эгасига топширдик», «кўз юмди», «ухлаб қолди», «қазо қилди» деган тушунчалар сингдирилган ва тўғри қабул қилинган, эътибор берсангиз, «ўлди», деган сўзни ишлатмасликка харакат қилишган. фоносемантика таълимотига таянадиган бўлсак, ҳозирги кунда ота-оналар томонидан “ўл”, “туришинг қурсин”, “бу кунни кўргандан кўра, ўлганим яхши” каби гап-сўзлар ўз-ўзидан ёш авлоднинг психикасига муҳрланиб, маълум бир дастурни сингдирмоқда. иккинчи томондан, телевидение, видео орқали берилаётган кинофильмлар, матбуотда чоп этилаётган қисса ва мақолалар, умуман олганда оав орқали берилаётган маълумотларда ўлимга нисбатан лоқайдлик, баъзан эса хайрихоҳлик ва энг даҳшатлиси, айрим ҳолларда қувонч ҳиссини …

этиш ҳам тобора кенгайиб бормоқда. суицид 3 турга ажратилар экан: асл суицид; аффектив суицидал харакатлар; намойишкорона суицид. асл суицид, яъни ўлим билан якунланган суиқасд ҳолатлари узоқ вақт давомида ўйланганлиги ва шаклланганлиги билан ажралиб туради. у кўпроқ 18-35 ёшли ўсмир ва ўспиринларда учрайди, яъни ёш жиҳатидан каттароқ бўлган кишиларда. бу суициднинг мотивлари кўп холларда ишқий муаммолар (28%); ота-оналар билан келиша олмаслик, оилавий низолар (69%) кабиларни ташкил қилган. асл суицид асл суицидни содир этганларда суиқасд ҳақидаги ўй-фикрлар 1 ойдан 7 ойгача (ўртача ҳисобда эса 2,5 ой) бўлган давр мобайнида давом этган. бу жараёнда суиқасд ҳақидаги пассив фикрлар аста-секин суицидал ҳаракатга ўтиб борган. бунда кўпроқ «ўлим» ҳисси эмас, балки «яшашни хоҳламаслик», «уйқудан турмаслик», «бундай тарзда яшай олмаслик» каби ҳис-туйғулар ва ўй-фикрлар киши онгини қуршаб олган. аффектив суицидал ҳаракатлар (суицидал хулқ-атвор) «аффект» сўзи лотинча сўздан олинган бўлиб, ҳаяжонланиш, қисқа муддатли кучли эмоционал ҳолат, зўриқишни ифодалайди. аффект ҳолатида онгли фаолият сусаяди, ўз-ўзини бошқариш ҳисси сустлашиб, …

а шахсига нисбатан айтилган ҳақоратларни унута олмасликлари туфайли бу ишга қўл урганликларини таъкидлашган. ўсмирда суицидал ҳолатларга ҳаракат доимий равишдаги камситиш, яқинлар томонидан тан олинмаслик, эркинликни чеклаш, ичкилик ва гиёҳванд моддаларни қабул қилиш билан боғлиқ бўлган низоли вазиятлар, сексуал муаммолар туфайли вужудга келар экан. руҳий хасталиклар аффект ва депрессия билан боғлиқ суиқасд ҳолатлари кўпроқ дўстлар ва яқинлар томонидан қаттиқ камситилиш, ўқув даргоҳидан ҳайдалиш, хиёнат билан боғлиқ экан. демак, ўсмирлар ўртасидаги суиқасд ҳолатларининг психофизиологик механизмлари асосан 3 омил билан боғлиқ, яъни: дезадаптация (нотўғри мослашиш) – ижтимоийлашувнинг бузилиши билан боғлик, бунда ўсмир ўз эҳтиёжларини ижтимоий муҳитга мослаштира олмайди; оилавий низолар, бунда кекса авлоднинг қарашларига қаршилик кўрсатиш, улардан воз кечишга ҳаракат қилиш намоён бўлади; ичкилик ва гиёҳвандлик суицидал вазиятга замин яратувчи омил сифатида. хулоса президентимиз и.а.каримов «ўзбекистон буюк келажак сари» асарида «энг муҳими – инсон ва фуқаронинг фикрлаши ва дунёқараши ўзгармоқда, сиёсий ва ижтимоий онги, унинг умумий савияси тўхтовсиз ўсиб бормоқда…», деб таъқидлаган эдилар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "cуицид – девиант ҳулқ-атвор шакли сифатида"

1756897517.pptx /docprops/thumbnail.jpeg cуицид – девиант ҳулқ-атвор шакли сифатида cуицид – девиант ҳулқ-атвор шакли сифатида бугунги кунда долзарб муаммолар қаторида ўз жонига қасд қилиш муаммоси жаҳон мутахассислари томонидан чуқур ўрганилмоқда. тан олиш керак-ки, айрим объектив ва субъектив сабаблар туфайли кенг оммага ўз жонига суиқасд қилиш ҳолатларининг статистик маълумотлари ёритилмайди. бироқ бу муаммо тобора оммалашиб ва ҳаттоки «ёшариб» бориши барча мутахассисларни ўзига жалб этмоқда. ваҳоланки, мазкур ҳолат бирор-бир маҳаллада қайд этилса, яқин 1-3 ой давомида аҳоли томонидан таҳлил этилиб, турли хил «миш-мишлар»га замин яратилади. энг муҳими суиқасд содир этилган ҳудудда “вертер қонуни” ана шу миш-мишлар асосида ривожланиб, суиқасднинг қайталанишига замин яратади. кириш “верте...

PPTX format, 9.5 MB. To download "cуицид – девиант ҳулқ-атвор шакли сифатида", click the Telegram button on the left.

Tags: cуицид – девиант ҳулқ-атвор шак… PPTX Free download Telegram