sotsial psixologiyada kichik guruhlarni o‘rganishning metodologik muammolari

DOC 53.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1427641343_60684.doc sotsial psixologiyada kichik guruhlarni o‘rganishning metodologik muammolari reja: 1.kichik guruh tushunchasi. . 2.kichik guruhlar klassifikatsiyasi. 3.kichik guruh tuzilishi. 4.kichik guruhlar strukturasi va dinamik aspektlari. 5.ijtimoiy hayotda kichik gruppalar ahamiyati oshishini obyetiv sharoitlari. kichik guruhlar muammosi ijtimoiy psixologiyada eng yaxshi ishlangan va ko‘plab ilmiy tadqiqotlar o‘tkazilgan obyektlardandir. bu an’ana amerikada asrimiz boshida o‘tkazilgan ko‘plab eksperimental tadqiqotlardan boshlangan bo‘lib, ularda olimlar oldiga qo‘yilgan asosiy muammo shu ediki, individ yakka holda yaxshi ishlaydimi yoki guruhda yaxshiroq samara beradimi, boshqa odamlarning yonida bo‘lishi uning faoliyatiga qanday ta’sir ko‘rsatadi kabi savollarga aniq ilmiy asoslangan javob topish zaruratidir. shuni ta’kidlash lozimki, bunday sharoitlarda individlarning o‘zaro hamkorligi (interaksiya) emas, balki ularning bir vaqtda bir yerda birga bo‘lganligi faktining (koaksiya) ta’siri o‘rganildi. olingan ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, boshqalar bilan hamkorlikda bo‘lgan individ faoliyatining tezligi oshadi, lekin harakatlar sifati ancha pasayishi aniqlandi. bunday ma’lumotlar amerikalik n.triplett, nemis olimi a.mayyor, rus olimi v.m.bexterev, yana bir nemis olimi v.myode va boshqalarning …

iga aylanib qoldi va ular natijasida qator qonuniyatlar ochildi. birinchidan, kichik guruhlarning hajmi, uni tashkil etuvchi shaxslar soni xususida shunday fikrga kelindiki, kichik guruh “diada” ikki kishidan tortib, to maktab sharoitida 30-40 kishigacha deb qabul qilindi. ikki kishilik guruh deyilganda, avvalo oila – yangi shakllangan oila ko‘proq nazarda tutiladi. lekin samarali o‘zaro ta’sir nazarda tutilganda “(7–2” kishi nazarda tutiladi. bunday guruh turli ijtimoiy-psixologik tadqiqotlar uchun ham, ijtimoiy-psixologik treninglar o‘tkazish uchun ham qulay hisoblanadi. ikkinchidan, guruhning o‘lchami qanchalik katta bo‘lsa, uning alohida olingan shaxslar uchun qadrsizlanib borish xavfi kuchayadi. ya’ni, shaxsning ko‘pchilikdan iborat guruhdan o‘zini tortish va uning normalarini buzishga moyilligi ortib boradi. uchinchidan, guruhning hajmi kichiklashib borgan sari shaxslararo o‘zaro munosabatlar taranglashib boradi. chunki, shaxslarning bir-birlari oldida mas’uliyatlarining oshishi va yaqindan bilishlari ularning o‘rtasidagi aloqalarda doimo aniqlik bo‘lishini talab qiladi. munosabatlardagi har qanday disbalanslar ochiq holdagi ziddiyatlarni keltirib chiqaradi. to‘rtinchidan, agar guruh a’zolarining soni toq bo‘lsa, ular o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar …

mezon bo‘yicha amalga oshiriladi. quyidagi xususiyatlar guruh tabiatini yanda chuqurroq tushunish va bundan boshqaruv faoliyatida foydalanish imkonini beradi. kichik guruhning o‘zi ikkiga bo‘linadi: · birlamchi guruh o‘z ahilligi va o‘zidagi «biz» hissiyotining yuksakligi bilan ko‘zga tashlanadi. asosiy belgilari – uning kamsonliligi, a’zolari o‘rtasidagi masofa yaqinligi, o‘zaro munosabatlarning shaxsiy xususiyatlarga asoslanganligi. bunday guruhga yorqin misol sifatida oilani keltirish mumkin. · ikkilamchi guruh deb faoliyati aniq maqsadga yo‘nalgan va o‘zaro munosabatlarda rasmiy jihatlar kuzatiladigan jamoaga aytiladi. bunday guruhda asosiy diqqat o‘zaro munosabatlarga emas, balki ma’lum vazifani bajarish malakasiga qaratiladi. rahbar boshqaruv faoliyatida turli maqsadda tuzilgan guruhlarda turlicha psixologik muhitni shakllantirishga e’tibor berishi kerak. masalan, qisqa muddatli va malakali mehnat talab qiladigan vazifalarni ado etish uchun tuzilgan guruhda asosiy maqsad mehnat faoliyatiga qaratiladi va jamoa birdamligiga boѓliq tadbirlar cheklanadi. doimiy va muntazam faoliyat yurituvchi guruhda esa bajarilayotgan mehnat bilan bir qatorda ayni jamoada soѓlom va ahil muhit yaratish yo‘li tanlanadi. kichik guruhning yana …

ikka yo‘l qo‘yishi yoki asosiy ish vaqtida o‘z faoliyatini boshqa yo‘nalishga baѓishlashida ko‘rinadi. odatda har bir jamoada bir necha referent guruhlar uchrashi tabiiy. rahbar bunday vaqtda ushbu guruhning salbiy yoki ijobiy mazmunga yo‘nalganini darhol ajratib olishi va shu asosda ularga nisbatan o‘z munosabatini bildirishi lozim. ijobiy yo‘nalishga ega bo‘lgan referent guruhni qo‘llash bilan birga asta-sekin undagi a’zolar sonining ko‘payishi haqida ѓamxo‘rlik qilish kerak. salbiy yo‘nalishdagi guruhga nisbatan tanlangan asosiy siyosat esa, ushbu guruh a’zolariga topshiriladigan vazifalar asnosida iloji boricha ularni bir-biridan uzoqlashtirishga qaratilgan bo‘lishi zarur. yuqorida sanab o‘tilganlar qatorida rasmiy va norasmiy guruhlar ham mavjud. rasmiy guruh biron maqsadga erishish yo‘lida tashkil topadi. masalan, brigada, bo‘lim, ma’muriyat kabi rasmiy mehnat jamoalari... odatda mazkur guruhlarning faoliyati ma’lum bir maqsadga yo‘nalgan ravishda boshqariladi. bunday guruhning tashkil topishi huquqiy jihatdan rasmiylashtirilib qo‘yiladi. norasmiy guruhlar tasodifan paydo bo‘ladi va bu holat u yoki bu korxona ichida yuz berishi mumkin. norasmiy guruh tashkil topishining manbaalari …

y va norasmiy turlarga bo‘lish qabul qilingan. bunday bo‘linishni amerikalik olim e.meyo taklif etgan edi. uning fikricha, rasmiy guruh har bir a’zolarning rasmiy rollarga ega ekanligi, ular mavqeining va guruhda tutgan o‘rnining aniqligi bilan xarakterlanadi. bunday guruhlarda munosabatlar asosan “vertikal” tarzda ro‘y berib, guruhning bir yoki bir necha a’zosida “hokimiyat” bo‘lganligi uchun ham , ular boshqalarni boshqarish, ularga buyruq, rasmiy ko‘rsatmalar berish huquqiga ega bo‘ladilar. rasmiy guruhga misol qilib har qanday birgalikdagi faoliyat maqsadlari asosida shakllangan jamoalarni – ishlab chiqarish brigadasi, talabalar guruhi, sinf o‘quvchilari, pedagogik jamoa va boshqalarni olish mumkin. rasmiy guruhlardan farqli o‘laroq norasmiy guruhlar ham mavjud bo‘ladiki, ular asosan stixiyali tarzda, aniq maqsadsiz tarkib topadi va ularda a’zolarning aniq mavqelari, rollari oldindan belgilangan bo‘lmaydi. ko‘pincha norasmiy guruh rasmiy guruh tarkibida tashkil topadi va ularni boshqarish ham oldindan belgilangan bo‘lmay, odamlar ichidan u yoki bu shaxsiy sifatlari tufayli ajralib chiqqan a’zolar norasmiy rahbarlik rolini bajarishlari mumkin. bundan tashqari, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial psixologiyada kichik guruhlarni o‘rganishning metodologik muammolari"

1427641343_60684.doc sotsial psixologiyada kichik guruhlarni o‘rganishning metodologik muammolari reja: 1.kichik guruh tushunchasi. . 2.kichik guruhlar klassifikatsiyasi. 3.kichik guruh tuzilishi. 4.kichik guruhlar strukturasi va dinamik aspektlari. 5.ijtimoiy hayotda kichik gruppalar ahamiyati oshishini obyetiv sharoitlari. kichik guruhlar muammosi ijtimoiy psixologiyada eng yaxshi ishlangan va ko‘plab ilmiy tadqiqotlar o‘tkazilgan obyektlardandir. bu an’ana amerikada asrimiz boshida o‘tkazilgan ko‘plab eksperimental tadqiqotlardan boshlangan bo‘lib, ularda olimlar oldiga qo‘yilgan asosiy muammo shu ediki, individ yakka holda yaxshi ishlaydimi yoki guruhda yaxshiroq samara beradimi, boshqa odamlarning yonida bo‘lishi uning faoliyatiga qanday ta’sir ko‘rsatadi kabi savollarga aniq ilmiy as...

DOC format, 53.5 KB. To download "sotsial psixologiyada kichik guruhlarni o‘rganishning metodologik muammolari", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial psixologiyada kichik gu… DOC Free download Telegram