muomala umumiy psixologiya muammosi sifatida. muomala va bilish jarayonlari

DOC 70,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1426043857_60328.doc muomala umumiy psixologiya muammosi sifatida. muomala va bilish jarayonlari reja: 1. muomala haqida tushncha. 2. kommunikativ muomala. 3. interaktiv muomala. 4. persiptiv muomala. 5. bilish jarayonlari. hamkorlikdagi faoliyatda zaruriyat tufayli inson boshqa kishilar bilan birlashishi, ular bilan munosabatga kirishishi, aloqa о‘rnatishi, о‘zaro tushunishga yerishishi va kerakli axbortni olishi, shunga mos javobni berishi kerak. bunda muomala faoliyatning bir tomoni, uning axborot aspekti – kommunikasiya sifatida namoyon bо‘ladi. biroq predmet yasash bilan birga inson о‘zi yasagan predmetda о‘zini «translyasiya» qiladi, yani о‘zini boshqalarda davom yettiradi. hosil qilingan predmet (kо‘rilgan bino, yozilgan qatorlar, о‘tkazilgan daraxt) bir tomonidan faoliyat predmeti, ikkinchi tomondan inson о‘zini kо‘rsatadigan vositadir. chunki bu boshqa kishilar uchun hosil qilingan. shunday qilib, faoliyat muomalaning bir qismi, uning tomoni; muomala faoliyatning bir qismi va tomonidir. lekin muomala va faoliyat barcha hollarda yaxlit (buzilmas) birlikni tashkil yetadi. til muomala vositasidir. til muomalaga kirishuvchilar о‘rtasidagi kommunikasiya ta’minlaydi, chunki uni axborot beruvchi ham, uni …

dan bola о‘z faoliyatini keyinchalik foydalanadigan umumiy bilimlarning faqat ozgina qismini oladi. umumiy bilimlarning bu ozginagina qismini bola til shaklida, til yordamida sо‘z belgilari tizimida hosil qila oladi. maktabda ham xuddi shunday bо‘ladi, о‘quvchi olam haqida barcha bilimlarni о‘qituvchining tushuntirishidan yoki darslikdan, yani til yordamida о‘zlashtiradi. bu yerda til о‘zining muhim vazifalaridan birini bajaradigan, ya’ni yashash vositasi ijtimoiy-tarixiy tajribani berish va о‘zlashtirish vositasi tarzida namoyon bо‘ladi. ikkinchidan, har bir alohida odamning ish-harakati va faoliyati kо‘pincha ijtimoiy qiymatga yega bо‘lmagan о‘zga kishilarning bevosiga tajribalari belgilaydi. masalan, men oshxona tomon yо‘l olaman. yо‘lda о‘rtog‘im uchrab menga: «oshxona yopilgan», deydi. shu paytda bu xabar mening faoliyatimni ma’lum bir tarzda boshqaradi: men qayrilib, boshqa oshxona tomon jо‘nayman. bu yerda til о‘zining boshqa muhim vazifasi bilan, ya’ni vosita yoki kommunikatsiya usuli yoki olamning xatti-harakatlarini boshqaruvchi bir vosita sifatida namoyon bо‘ladi. natijada har qanday kommunikatsiya, har qanday munosabat suhbatdoshiga tasir qilishdan iboratdir. uchinchidan, har bir alohida …

ldan foydalanish jarayonidir. til aloqa vositasi yoxud quroldir, nutq faoliyati yoki nutq yesa aloqa jarayonining о‘zidir. bu jihatdan nutqning faol va passiv turlari farqlanadi. sо‘zlovchining nutqi faol nutq, tinglovchining nutqi passiv nutq hisoblanadi. nutq ichki va tashki nutqga bо‘linadi. tashqi nutq – yozma va og‘zaki nutqga, og‘zaki nutq yesa monolog va dialogik nutqga bо‘linadi. monolog – bir kishining о‘ziga yoki boshqalarga qaratilgan nutqidir. bu о‘qituvchining bayoni, о‘quvchining tо‘laroq javobi, doklad va boshqalardir. monologik nutq ma’lum qiyinchiliklarga yega. monologda gapirayotgan kishi fikrlarning anikligiga, grammatik qoidalarning saqlanishiga, mantiq va aytilayotgan fikrlarning izchilligiga etibor berish kerak. dialogik nutqqa nisbatan monologik nutq kechroq shakllanadi. maktabda о‘qituvchilar о‘quvchilarda monologik nutqni rivojlantirishga alohida etibor berishlari kerak. ikki yoki undan ortiq kishilar о‘rtasidagi nutq dialog deyiladi. dialogik nutqda bayon qilinayotgan fikr kо‘p jihatdan undan oldingi fikrga bog‘liq bо‘ladi. dialogik nutqda suhbatdoshlarga ma’lum bо‘lgan ayrim sо‘zlar tushirib qoldiriladi. shuning uchun yozib olingan dialog boshqalarga unchalik tushunarli bо‘lmasligi mumkin: …

bal kommunikasiya - sо‘zni tо‘ldiradi, kuchaytiradi va ba’zan uning о‘rnini bosadi. bolgarlarda boshni g‘imirlatish yo’q degani, ruslarniki teskarisi bо‘ladi. turli yosh guruhlarida noverbal kommunikasiya vositasi turlicha bо‘ladi. masalan, bolalar kо‘pincha kattalarga ta’sir yetish, ularga о‘z hohish va kayfiyatlarini о‘tkazishda yig‘idan vosita sifatida foydalanadilar. axborotni sо‘z bilan bayon yetishning mazmuni va mag‘sadiga noverbal kommunikasiya vositalarining mos kelishi muomala madaniyatining bir turidir. bu ayniksa pedagog uchun g‘oyat muhimdir. kishilar muomalaga kirishar yekan, savol berish, buyruq, iltimos qilish, biror narsani tushuntirish bilan birga о‘z oldiga boshqalarga ta’sir yetish, shu narsani ularga tushuntirish maqsadini qо‘yadi. ularning maqsadi kishilarning birgalikdagi faoliyatiga yehtiyojini aks yettiradi. bunda muomala shaxslararo о‘zaro ta’sir sifatida namoyon bо‘ladi, ya’ni kishilarning birgalikdagi faoliyati jarayonida paydo bо‘luvchi aloqa va о‘zaro ta’sirlar yig‘indisidir. birgalikdagi faoliyat va muomala ijtimoiy nazorat sharoitida rо‘y beradi. jamiyat ijtimoiy normalar sifatida maxsus hulq-atvor namunalari tuzilishini ishlab chiqqan. ijtimoiy normalar kо‘lami nihoyat keng – mehnat intizomi harbiy burch va vatanparvarlik, …

shifokor kо‘rsatmalariga itoat yetuvchi bemor, oilada keksa ota-onasining qobil farzandi, mehmondо‘s oila boshlig‘i bо‘ladi. turli rollarni bajaruvchi kishilarning о‘zaro munosabati rol kutishlari bilan boshqariladi. xohlaydimi yoki yo’qmi atrofdagilar undan ma’lum namunaga mos keluvchi hulq-atvorni kutadilar. agar rol’ yaxshi bajarilmasa ijtimoiy-nazorat tomonidan baholanadi, ozmi-kо‘pmi cheklanishlar qilinadi. muomalaning bevosita muvaffaqiyatining sharti о‘zaro ta’sir yetuvchi kishilarning har biridan kutilayotgan harakatlarga mos keluvchi hulk-atvor namunasini qо‘llanishidadir. kishining boshqalar undan nimani kutayotganini, nimani yeshitishga va unda nimani kо‘rishga tayyor yekanligini tо‘g‘ri, anik, xatosiz kо‘chira olish qobiliyati takt deb ataladi. о‘qituvchi о‘quvchilar jamoasi kishilardan tashkil topganligini unutmasligi har bir о‘quvchi shaxsini ye’tibordan chetda qoldirmasligi kerak. о‘quvchilar bilan psihologik aloqaning qisqa muddatga bо‘lsada yo’qolishi, og‘ir oqibatlarni vujudga keltiradi. muomalaning perseptiv tomoni kishining kishi tomonidan idrok qilish, tushunish va unga baho berishdir. boshqa kishilarni tushunib olish bilan kishi suxbatdosh bilan bо‘ladigan faoliyat, aloqa itsiqbolini anikroq belgilab oladi. kishini kishi tomonidan idrok qilish mexanizmi. muomala jarayonida kamida ikki kishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muomala umumiy psixologiya muammosi sifatida. muomala va bilish jarayonlari"

1426043857_60328.doc muomala umumiy psixologiya muammosi sifatida. muomala va bilish jarayonlari reja: 1. muomala haqida tushncha. 2. kommunikativ muomala. 3. interaktiv muomala. 4. persiptiv muomala. 5. bilish jarayonlari. hamkorlikdagi faoliyatda zaruriyat tufayli inson boshqa kishilar bilan birlashishi, ular bilan munosabatga kirishishi, aloqa о‘rnatishi, о‘zaro tushunishga yerishishi va kerakli axbortni olishi, shunga mos javobni berishi kerak. bunda muomala faoliyatning bir tomoni, uning axborot aspekti – kommunikasiya sifatida namoyon bо‘ladi. biroq predmet yasash bilan birga inson о‘zi yasagan predmetda о‘zini «translyasiya» qiladi, yani о‘zini boshqalarda davom yettiradi. hosil qilingan predmet (kо‘rilgan bino, yozilgan qatorlar, о‘tkazilgan daraxt) bir tomonidan faoliyat predmeti,...

Формат DOC, 70,5 КБ. Чтобы скачать "muomala umumiy psixologiya muammosi sifatida. muomala va bilish jarayonlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muomala umumiy psixologiya muam… DOC Бесплатная загрузка Telegram