shaxs tuzilishi va shakllanishi. shaxs psixologiyasi

DOC 67,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404027373_49937.doc shaxs tuzilishi va shakllanishi. shaxs psixologiyasi reja: 1. shaxsning psixologik xarakteristikasi 2. shaxs tuzilishida biologik va ijtimoiy omillar 3. shaxs haqidagi psixologik nazariyalar 4. an‘anaviy va yangi nazariyalar 5. shaxs haqidagi eng yangi nazariyalar shaxsning psixologik xarakteristikasi, psixologiyada shaxs tushunchasi. inson, odam ko‘plab fanlarning o‘rganish ob’ekti bo‘lib hisoblanadi. ular odamlarning turli tomonlarini va hayot tarzini, rivojlanishi va boshqalarni o‘rganadi. o‘z ob’ektini belgilash va ta’riflash uchun turli tushunchalar qo‘llaniladi. psixologiya fani odamni jamiyatda, boshqalar bilan munosabatda bo‘luvchi ongli faoliyat sub‘ekti sifatida o‘rganadi. psixologiya fani odamni ta’riflashda ko‘plab tushunchalar qo‘llaniladi. shu jumladan «shaxs», «individ», «individuallik» tushunchalari ham qo‘llaniladi. odamning insonlik jinsiga mansubligi individ tushunchasi bilan ifodalanadi. katta yoshdagi kishilar, chaqaloqlar, tilni va oddiy malakalarni o‘zlashtira olmaydigan ruhiy kasallar (telbalar) ham individdir. individ tushunchasida kishining biologik turga mansubligi aks ettirilgan. barcha kishilar odamlar individdir. «individ» tushunchalar kishining nasl-nasabi ham mujassamlashgandir. yangi tug‘ilgan chaqaloqning ham, katta yoshning ham, tafakkurni ham, akli zaif ovsarni …
2
ga aylanishi mumkin. shaxs tushunchasida odamning ijtimoiy xarakteri aks ettirilgan. lekin shaxsning ijtimoiy muhitning passiv mahsuloti deb qarab bo‘lmaydi. shaxs ijtimoiy tajribani faol ravishda tahlil qiladi, o‘zlashtiradi, o‘zi uchun o‘zgartiradi-bu jarayon davomida o‘zi ham shaxs sifatida shakllanadi. shaxsning faolligi o‘zi hayot uchun yo‘l tanlashida, bu yo‘lni egallashida. hayotda o‘z mavqei va o‘rnini anglashida ifodalanadi. shaxs shakllanib borgan sayin tashqi ta’sirlar, shu jumladan ijtimoiy ta’sirlar ham uning ichki dunyosi, psixologiyasiga qarab turli odamlarga turlicha ta’sir qiladilar. masalan, bir xil baho turli o‘quvchilarga turlicha ta’sir qiladi. shaxsning faqat psixologiya emas, balki sotsiologiya, tarix, san‘atshunoslik, estetika, etika, pedagogika, meditsina, yuridik va boshqa fanlar ham o‘rganadi. odamning shaxs sifatidagi asosiy belgisi: sotsiolligi, ongi va tilidir. inson shaxsning xarakterli tomonlaridan biri uning individualligidir. individuallik-shaxs psixologik, ijtimoiy, fiziologiya xususiyatlarining birikmalarining qaytarilmasligidir. shaxs individualligi uning xarakteri, temperamenti, psixik jarayonlarning dinamikasi, hissiyotlari, faoliyatining motivlari, qobiliyatlari va shunga o‘xshashlarning yigindisiga bog‘liq. bularning hammasini birga qo‘shib, mujassamlashtirsak ikita bir xil …
3
xususiyatlarning bir xildagi birikmasini o‘zida mujassamlashtirigan odam yo‘q – inson shaxsi o‘z individualligi jihatidan betakrordir. shunday qilib, individuallik inson shaxsiga xos fazilatlarning faqat bitta jihati bo‘lib hisobalanadi, xolos. ma’lumki odam jamiyatda turli guruhlarda (oilada, o‘qishda, ishda, davrada) bo‘ladi. har bir guruhda o‘ziga xos ba’zan butunlay bir-biriga o‘xshamaydigan rollarni o‘ynaydi. lekin shunga qaramay, ko‘pincha odam turli vaziyatlarda o‘xshash sifatlarni namoyon qiladi. bir qarashda qarama-qarshi ko‘ringan xususiyatlarning namoyon bo‘lishida umumiylik bor. ana shu shaxs sifatlarning bir-biriga mosligi shaxsning yaxlitligini ko‘rsatadi. shaxsning psixologik ko‘rinishi, psixologik xususiyatlarining birikmalari har bir odamda nisbatan doimiylikka ega. odamning psixik holatlari, o‘zini tutishi o‘zgarib tursa ham shaxsning psixologik qiyofasi ma’lum darajada barqaror bo‘lib qolaveradi. shaxs xususiyatlarining bunday nisbatan barqarorligi unga shaxs sifatida xarakteristika berish, uning ma’lum vaziyatlarda o‘zini qanday tutishini oldindan belgilashning asosi bo‘lib xizmat qiladi. shaxs tuzilishida biologik va ijtimoiy omillar. shaxs xislatlarining bir butunligi va o‘zaro bog‘liqligi uning psixologik tuzilishini, dinamik strukturasini hosil qiladi. shaxsni, uning …
4
ilar. ma’lumki, shaxs ijtimoiy mavjudod bo‘lishi bilan birga, o‘zida tabiiy, biologik tuzilish belgilarini saqlab qoladi. ammo ikki faktorni bir-biriga qarama-qarshi qo‘yib bo‘lmaydi, ular birlikni tashkil qiladi, birgalikda yuzaga chiqadi. shaxs tashqi turmush sharoitlari ta’sirida shakllanadi, ammo lekin bir sharoitda tarbiyalangan ikki bola ikkki xil bo‘ladi. chunki ularning tabiiy qobiliyatlari turlicha bo‘ladi. demak shaxsning shakllanishiga sotsial omillardan tashqari biologik faktorlar ham ta’sir qiladi. bu ikki narsa bir-biri bilan chambarchas bog‘liq. psixologiya tarixida shaxs rivojlanishi va takomillashuvini harakatlantiradigan kuchlar va manbai masalasini hal etishning ikkita yo‘nalishi mavjud bo‘lgan. bu yo‘nalishlar rivojlanishning biogenetik va sotsiogenetik kontseptsialarini nomini olgandir. biogenetik kontseptsiya inson shaxsning rivojlanishi biologik, asosan rasmiy omillar bilan belgilanishga asoslanadi. shuning uchun ham shaxsning rivojalanishi ichki sabab natijasida (o‘z-o‘zidan) sodir bo‘lish xususiyatiga egadir. shu nuqtai nazarga binoan kishi tabiatan hissiy taasurotlarning ro‘y berishdagi ba’zi bir xususiyatlarga harakat sur‘atining xususiyatlarigagina emas, balki sababiyatlarining muayyan kompleksiga ham moyil (birovlardan jinoyat qilishga boshqalarga ma’muriyatlik faoliyatida yutuqlar …
5
nadigan bo‘lsa, nima uchun ba’zi vaqtlarga bir xildagi ijtimoiy muhitlarda har xil odamlar yetishib chiqishini tushuntirib bo‘lmaydi. shaxsning rivojlanishining harakatlanuvchi kuchlari kishining faoliyatiga o‘zgarib turuvchi ehtiyojlari bilan ularni qondirishning real imkoniyatlari o‘rtasidagi ziddiyatlarga aniqlanadi. ehtiyojlarni rivojlantirish, tanlash va tarbiyalash ularni hozirgi jamiyat kishisiga xos bo‘lgan ma’naviy yuksaklik darajasiga olib chiqish kishi shaxsini shakllantirishning asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi. shaxsning shakllanishi jamiyatda ro‘y beradi. individning shaxs bo‘lishi yangi jamiyatni qurishning faol ishtirokchisi bo‘lish kabi ehtiyoji aynan jamoda to‘laqonli qondiriladi. shaxsning shakllanishida unga maqsadga yo‘naltirilgan tarzda ta’sir o‘tkazish tarbiya yetakchi rol o‘ynaydi. tarbiya shaxsni rivojlantirishning jamiyat tomonidan qo‘yilan maqsadlarda muvofiq tarzda yo‘naltirib boradi va uyushtiradi. shaxs haqidagi psixologik nazariyalar. shaxs haqidagi psixologik nazariyalar uzoq vaqt davomida rivojalnib keldi. buning natijasida ko‘plab nazariyalar, yondoshishlar yuzaga keldi. ular orasidan g‘arb mamlakatlarida rivojlangan va tan olingan asosiy nazariyalarga to‘xtalib o‘tish lozim. shaxs haqidagi barcha nazariyalarni rivojlanish bosqichiga ko‘ra uch guruhga birlashtirish mumkin: shaxs an‘anaviy nazariyalar (v.diltey, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shaxs tuzilishi va shakllanishi. shaxs psixologiyasi"

1404027373_49937.doc shaxs tuzilishi va shakllanishi. shaxs psixologiyasi reja: 1. shaxsning psixologik xarakteristikasi 2. shaxs tuzilishida biologik va ijtimoiy omillar 3. shaxs haqidagi psixologik nazariyalar 4. an‘anaviy va yangi nazariyalar 5. shaxs haqidagi eng yangi nazariyalar shaxsning psixologik xarakteristikasi, psixologiyada shaxs tushunchasi. inson, odam ko‘plab fanlarning o‘rganish ob’ekti bo‘lib hisoblanadi. ular odamlarning turli tomonlarini va hayot tarzini, rivojlanishi va boshqalarni o‘rganadi. o‘z ob’ektini belgilash va ta’riflash uchun turli tushunchalar qo‘llaniladi. psixologiya fani odamni jamiyatda, boshqalar bilan munosabatda bo‘luvchi ongli faoliyat sub‘ekti sifatida o‘rganadi. psixologiya fani odamni ta’riflashda ko‘plab tushunchalar qo‘llaniladi. shu jumladan «s...

Формат DOC, 67,5 КБ. Чтобы скачать "shaxs tuzilishi va shakllanishi. shaxs psixologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shaxs tuzilishi va shakllanishi… DOC Бесплатная загрузка Telegram