идрок

DOC 60.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403945771_48891.doc идрок нарсаларнинг алоҳида-алоҳида сифатлари (ранги, товуши, қаттиклиги ва ҳоказо) сезгилар туфайли мия катта ярим шарларида акс эттирилади. аммо одамни қуршаб олган воқеликдаги ҳар бир нарса ёки ҳодисада турлича сифатлар ва хусусиятларнинг яхлит мажмуаси мужассамлашган бўлади. анализаторлар орқали ҳосил бўладиган сезгилар нарса ва ходисаларни тўғрироқ акс эттириш учун мия пустлоғида бир-бири билан бирикади ва одамда нарса ёки ҳодисанинг яхлит образи яратилади. сезгиларга қараганда идрок воқеликни акс эттиришнинг анча юксак шаклидир. катта ярим шарлар пустлоғида вужудга келувчн мураккаб шартли рефлекс боғланишлари идрокнинг физиологик асоси ҳисобланади. идрок қилишда бир нечта сезги анализаторларининг иши ўзаро уйғунлашади. масалан, биз жанговар вазиятни идрок қилар эканмиз, бир вақтнинг ўзида жойнинг рельефини, хаво ҳароратини, атрофдаги ўт-ўлан ва дарахтларнинг рангини, одамлардаги кайфиятни, турли хил товушларни, куннинг вақти ва бошқа кўплаб нарсаларни бир вақтда «кўрамиз». идрок-бу сезги органларимизга бевосита таъсир этиб турган марса ва ҳодисаларни онгимизда бир бутун, яхлит ҳолда акс эттиришдан иборат бўлган руҳий жараён. идрок жараёнида барча …

акатларни идрок қилиш керак чунки ҳар қандай предметнинг моҳияти ундаги сифат ва хусусиятлар йиғиндисида намоён бўлади. идрок одамнинг фаолияти билан боғлик фаол жараёндир. агар биз бирон расмга махлиё бўлиб, унинг қаршисида қимирламай турсак ҳам, бари бир бирон ақлий ишни амалга оширамиз, акс ҳолда ҳеч нарсани англай олмаган ва нигоҳимиз қаратилган жойдаги нарсани кўрмай қолган бўлур эди. деярли ҳар қандай объект шу объектни қуршаб олган қон билан биргаликда идрок этилади. спорт тренировка машғулот вақтида жисмоний тарбия ўқитувчиси ёки спорт тури бўйича мураббийи бутун синфга (гуруҳга) назар ташлаб турибди, деб фараз қилайлик. аммо шундай бир лаҳза юз бердики, жисмоний тарбия ўқитувчаси ёки спорт тури бўйича мураббийининг нигоди шуғулланувчи спортчи (ўқувчи, болалар) орасидан биттасини ажратиб олиб, уни кузатиб боради. бу шуғулланувчи спортчи (ўқувчи, болалар) дарсда (спорт тренировка машғулот) жисмоний тарбия ўқитувчиси ёки спорт тури бўйича мураббийи идрокининг объектига айланади, қолган бутун гуруҳ эса шу объектни қуршаб турган фон вазифасини ўтайди. анализаторларимизга келувчи кўпдан-кўп …

яти кишининг вазиятни яхшироқ фаҳмлаб олишига, нарсаларни янада аниқроқ идрок этишига, одамларни дурустроқ тушунишига имкон беради. буларнинг барчаси одамга янада тўғрироқ иш кўриш, ташқи таъсирларга оқилона жавоб қайтариш имкониятини яратади. теварак-атрофимизни қуршаб олган моддий оламдаги барча нарсалар фазода жойлашган бўлиб, фазода муайян ўринни эгаллаб туради, улардан ҳар бирининг ўз катта-кичиклиги. ҳажми ва шакли бор, улар бизга ва бошқа нарсаларга нисбатан маълум масофада туради. нарсаларнинг ана шундай фазовий ҳолатларини онгимизда акс эттиришимиз фазони идрок этиш деб аталади. бундан ташқари, моддий оламдаги нарсалар доимо харакатда ва ўзгаришдадир. бу ҳаракат ва ўзгаришлар маълум бир вақт ичида юз беради. нарсалар ҳаракати ва ўзгаришидаги изчиллик ҳамда давомийликнинг одам онгида акс этиши вақтни идрок этиш деб аталади. фазовий-вақт характеристикаси. ҳаракатнинг тезлиги: жисмнинг (ёки нуқтанинг) фазодаги вақт бирлиги ичидаги силжиши тезликни ифодалайди. одатда тезликни аниқлашда уни метр-сония билан ўлчанади. тезликнинг кескин ўзгариши–машқнинг ёмон бажарилганлиги ёки уни нотўғри ўзлаштириб олганлик белгисидир. психологик ва методик нуқтаи назардан тезлик оптимал …

дагогик нуқтаи назардан ҳар бир аниқ жисмоний машқларни бажаришда юқоридаги фазо, вақт, фазовий-вақт характеристикаларини ҳар бирининг аҳамияти ҳар хил бўлади. ўқитишнинг (ўргатишнинг) турли босқичларида улардан баъзи бирлари асосий рольни ўйнаса, бошқалари вақтинча иккинчи даражали аҳамиятга эга бўлади. бироқ барча характеристикаларнинг ҳарактларда биргаликда, баббаравар намоён бўлиши жисмоний машқнинг техника жихатидан жуда тўғри бажарилишини таъминлайди. олам материядан иборат, материя эса ҳамиша фазо ва вақт ичида мавжуд бўлади. файласуфлар таъбири билан айтганда фазо ва вақт материянинг яшаш шаклларидир. бир қанча сезги органлари ва мия катта ярим шарлари пустлоғининг биргаликда иш бажариши фазо ва вақтни идрок қилишнинг физиологик асоси ҳисобланади. биз нарсаларнинг фазовий хусусиятларини қандай идрок қиламиз? бу хусусиятларни биз аввало кўриб биламиз. аммо бу хусусиятларни идрок қилиш-да ёлгиз кўришнинг ўзи кифоя қилмайди. кўзимизнинг тур пардасида шар текис доира сифатида, куб эса квадрат шаклида акс этади: бу йўсинда акс эттириш орқали мазкур буюмларнинг ҳажмини идрок этиб бўлмайди, турлича масофадаги нарсаларни идрок қилишда ҳам шунга …

қисқача бўлакларини (соат, дақиқа, сония) аниқлашда биз асбоблардан фойдаланамиз, соатнинг миллари маълум вақт бирлиги ичида бир хилдаги йўлни босиб ўтади. бу йўсинда вақтни ўлчаш вақтни билишнинг объектив усули ҳисобланади. жисмоний тарбия ва спорт фаолиятида бажарилаётган машқ ҳаракатининг канча вақт давом этиши ва унинг суръати ҳаракатнинг вақт характеристикасини ифода этади. машқ бажаришнинг давомийлиги (югуриш вақти, статик зур беришнинг давом этиши ва бошқалар)ни ўзгартириш билан жисмоний юкламанинг (нагрузка) умумий хажмини тартибга солиш мумкин. фазо ва вақтни идрок қилишда одамнинг фаолияти катта аҳамиятга эга. шундай кишилар борки, уларда «вақт сезгиси» ниҳоятда ривожланган бўлади, бундайлар спорт тури билан шуғулланувчи спортчилар, ҳарбий хизматчилар, темир йўл хизматчилари, ўқитувчилар орасида кўпроқ учрайди. одамлар ташқи оламни идрок қилиш хусусиятларига кўра бир-бирларидан фарқ қиладилар. айрим кишилар яхши кузата олади, уларнинг бу фазилати кузатувчанлик деб аталади. бошқа кишилар бу сифатга эга бўлмайди. одатда, билишга қизиқувчан одамлар кузатувчан бўлади. кузатувчан одам нарса ва ҳодисаларни анча аниқ идрок қилади, аксинча бу қобилиятга …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "идрок"

1403945771_48891.doc идрок нарсаларнинг алоҳида-алоҳида сифатлари (ранги, товуши, қаттиклиги ва ҳоказо) сезгилар туфайли мия катта ярим шарларида акс эттирилади. аммо одамни қуршаб олган воқеликдаги ҳар бир нарса ёки ҳодисада турлича сифатлар ва хусусиятларнинг яхлит мажмуаси мужассамлашган бўлади. анализаторлар орқали ҳосил бўладиган сезгилар нарса ва ходисаларни тўғрироқ акс эттириш учун мия пустлоғида бир-бири билан бирикади ва одамда нарса ёки ҳодисанинг яхлит образи яратилади. сезгиларга қараганда идрок воқеликни акс эттиришнинг анча юксак шаклидир. катта ярим шарлар пустлоғида вужудга келувчн мураккаб шартли рефлекс боғланишлари идрокнинг физиологик асоси ҳисобланади. идрок қилишда бир нечта сезги анализаторларининг иши ўзаро уйғунлашади. масалан, биз жанговар вазиятни идрок қилар эк...

DOC format, 60.0 KB. To download "идрок", click the Telegram button on the left.

Tags: идрок DOC Free download Telegram