oila psixologiyasining umumiy asoslari

DOC 59.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1362927188_41962.doc www.arxiv.uz 1. oila psixologiyasi fani predmeti, maqsadi va vazifalari 2. oila psixologiyasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari 3. jamiyat va oila ushbu o`quv kursining maqsadi siz yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashdan iboratdir. bu o`rinda haqli ravishda: «bu fan bizga nima beradi? nega endi aynan hozirga kelib, bizni oilaviy hayotga tayyorlash zarur bo`lib qoldi? axir ota-bobolarimiz bunday kurslarni o`qimay ham tinch-totuv, ahil-inoq, baxtli hayot kechirishgan-ku? aksincha so`nggi yillarda yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash borasida qanchalik ko`p gapirib, yozib, maxsus tadbirlar tashkil qilinsa ham nizoli oilalar, ajralishlar miqdori ortsa ortayaptiki, kamaymayaptiku? » — kabi savollar ro`yxatini cheksiz davom ettiraverish mumkin. ularning har birining yuzaga kelishiga asos bor. xo`sh, qanday zarurat hozirgi vaqtda yoshlarimizni oilaviy hayotga tayyorlash va ularga «oila psixologiyasi» fanining o`qitilishi zarurligini taqozo qiladi? ma`lumki, insoniyat jamiyati taraqqiy etib borgan sari odamlarning o`zlari ham, ularning bir-birlari bilan bo`ladigan o`zaro munosabatlari ham, ayniqsa, shaxslararo munosabatlar orasida eng samimiy, eng yaqin bo`lgan oilaviy munosabatlar …
2
oqibatda inson ruhiyatida mumkin qadar hissiy, emotsional zo`riqishlarning yuzaga kelishiga asos bo`lmoqda. bularning ta`siri oilaviy hayot va undagi psixologik iqlimda ham o`z ifodasini topadi. yоshlarimizda bu masala bo`yicha aniqroq tasavvur hosil qilish uchun, bundan 90—100 yillar oldingi ularning tendoshlari va bugungi kunlarimizdagi 15—16 yoshli yigit-qizlar o`rtasidagi tafovutlarni solishtirib o`tamiz. maxsus adabiyotlarda yozilishi va o`tkazilgan tadqiqotlar natijalarida kuzatilishicha, so`nggi 100 yil ichida odamlarda kuzatiladigan akseleratsiya jarayoniga ko`ra ularning jinsiy, fiziologik balog`atga yetishi 2—3 yilga ilgarilab ketgan. bundan 100 yilcha oldin yoshlarning jins iy balog`atga yetish davri 15—16 yoshga to`g`ri kelgan, hozir esa bu holat o`rtacha 12—13 yoshlarga to`g`ri keladi. endi shu yoshlarning oilaviy hayotga tayyorlik jihatlarini ko`rib chiqamiz. ilgarigi tengdoshlaringiz 15—16 yoshlarida oilaviy hayotga yetuklik talablaridan biri bo`lmish jinsiy yetuklikka, balog`atga yetar ekanlar, ular aksariyat hollarda shu yoshga kelib o`sha davrlar uchun xos va lozim bo`lgan, unchalik murakkab bo`lmagan dehqonchilik, chorvachilik, hunarmandchilik sir-asrorlaridan deyarli boxabar bo`lganlar (chunki u vaqtlarda bolalarni odatda, …
3
tganligi jamoatchilik tomonidan qabul qilingan. bu jarayon shaxsning oldiga oila va jamiyat oldida o`ziga xos mas`uliyat yuklagan, mas`uliyatni his qilish esa uning psixologik yetukligi alomatlaridan biri bo`lib xizmat qilgan. endi shu xususiyatlarni bugungi kun yoshlarida ko`rib chiqaylik. ular 12—13 yoshlarda jinsiy (fiziologik) yetuklikka erishadilar (bu haqda keyinroq to`xtalib o`tamiz), biroq ular biror-bir kasb-hunar egasi bo`lib, mustaqil ishlab, o`zini va oilasini iqtisodiy jihatdan ta`minlay oladigan bo`lishi uchun, avvalo maktabni bitirishi, so`ng u yoki bu kasb-hunar kolleji yoki litseyda o`qib, biror-bir kasbni egallashi kerak. buning uchun 9 yil maktabda, 3 yil kollej yoki litseyda o`qishi zarur bo`ladi. 12 yillik barcha uchun majburiy ta`limdan so`ng yoshlarimizning ma`lum bir qismi o`qishni oliy o`quv yurtlarida davom ettiradi. bundan ko`rinib turibdiki, yoshlarimizning iqtisodiy mustaqillikka erishishlari ularning ma`lum qismi uchun 20—21, boshqalari uchun 23—25 yoshga to`g`ri keladi. bundan tashqari, odamlarning turmush tarzi rivojlanishi bilan birga oilalarining kundalik hayoti o`zgarib, kiyinishga, maishiy buyumlarga, moddiy farovonlik darajasiga bo`lgan ehtiyoji …
4
kalarini, oilada har bir shaxsning iyerarxik mavqeyiga ko`ra o`z huquq va vazifalarini aniqlab olishga imkon beradi. moddiy ta`minot, yuqori madaniy saviya esa shaxsning boshqa shaxsga qo`ygan talabini, shu jumladan oilada yanada kuchaytiradi. oila a`zolarining o`zaro muloqotda bo`lish vaqti miqdorini qisqartiradi. bu esa ko`pgina yoshlar uchun ota-ona oilasi shaxsiy oilasiga namuna vazifasini bajara olmasligiga olib keladi. shulardan ko`rinib turibdiki, bundan 100 yillar oldingi yoshlar 16—18 yoshida oila qursalar, ular shu vaqtga kelib oilaviy hayot uchun, muvaffaqiyatli turmush kechirib ketishlari uchun zarur bo`lgan yetuklik darajalarining barchasiga erishganlar,bu esa ularning oilaviy hayotlarida yuzaga kelishi mumkin bo`lgan muammolarning bartaraf etilishiga asos bo`lib xizmat qilgan. bugungi yoshlarimiz esa yuqorida bayon etilganidek, 12—13 yoshlarida jinsiy balog`atga yetadilar va aksariyat hollarda oradan 7—8 yil o`tgandan so`ng, ya`ni qizlar 19—20 yoshda, yigitlar esa 21—22 yoshda oila quradilar. bu vaqtda esa ular na iqtisodiy jihatdan, na ijtimoiy jihatdan va na psixologik jihatdan oilaviy hayotga tayyor bo`ladilar. bunday holatlar shubhasiz, …
5
ortib boraveradi va oilaga bo`lgan e`tibor ham kecha va bugunga qaraganda ertaga yanada yuqoriroq bo`ladi. chunki oila jamiyatning kichik bir ko`rinishi bo`lib, u qancha inoq, ahil va mustahkam bo`lsa, jamiyat ham shunchalik qudratli bo`ladi. bu keltirilgan omillar yoshlarga «oila psixologiyasi» kursini o`qitishning dolzarbligini ifodalaydi. «oila psixologiyasi» kursining yaratilishi va uning o`quv predmetlari qatorida maktab, kollej, litseylarda o`tiladigan darslar jadvaliga kiritilishi ham respublikamiz hukumati tomonidan yuritilayotgan kuchli ijtimoiy siyosatning mantiqiy va mazmuniy davomidir. oila psixologiyasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari «oila psixologiyasi» fanining maqsadi — oila psixologiyasiga doir eng muhim bilimlarni berish va ular asosida tegishli malakalar, ko`nikmalarni shakllantirib, yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashdir «oila psixologiyasi» fanining predmeti oilaning ijtimoiy va etnopsixologik xususiyatlarini tashkil etadi «oila psixologiyasi» fanining vazifalari oilali shaxsning shakllanishidagi roli haqida yoshlarga tasavvur berish yoshlarni oilaviy hayotda bo`- ladigan muammolar, qonuniyatlar haqida ilmiy tasavvurlar bilan tarbiyalash, ularni bu jarayonlarga tayyorlash yoshlarda muammoli vaziyatlardan psixologik jihatdan oqilona chiqish malakalarini o`rgatish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oila psixologiyasining umumiy asoslari"

1362927188_41962.doc www.arxiv.uz 1. oila psixologiyasi fani predmeti, maqsadi va vazifalari 2. oila psixologiyasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari 3. jamiyat va oila ushbu o`quv kursining maqsadi siz yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashdan iboratdir. bu o`rinda haqli ravishda: «bu fan bizga nima beradi? nega endi aynan hozirga kelib, bizni oilaviy hayotga tayyorlash zarur bo`lib qoldi? axir ota-bobolarimiz bunday kurslarni o`qimay ham tinch-totuv, ahil-inoq, baxtli hayot kechirishgan-ku? aksincha so`nggi yillarda yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash borasida qanchalik ko`p gapirib, yozib, maxsus tadbirlar tashkil qilinsa ham nizoli oilalar, ajralishlar miqdori ortsa ortayaptiki, kamaymayaptiku? » — kabi savollar ro`yxatini cheksiz davom ettiraverish mumkin. ularning har birining y...

DOC format, 59.5 KB. To download "oila psixologiyasining umumiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: oila psixologiyasining umumiy a… DOC Free download Telegram