iroda

DOC 6 pages 15.6 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 15.6 KB

File type DOC

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

www.arxiv.uz reja: 1. iroda xakida tushuncha. 2. iroda akti va uning strukturasi. 3. shaxsning irodaviy sifatlari va ularning tarkib topishi tayanch so`zlar: iroda, iroda akti, iroda strukturasi, inson irodasi, iroda kuchi, qat'iylik. tabiiy va madaniy, moddiy va ma'naviy extiyojlar tufayli yuzaga keladigan va maqsadga muofiklik harakterini kasb etadigan shaxs aktivligi turli harakatlarda amalga oshiriladi. oila shu harakatlar yordamida odam tevarak atrofdagi olamni qayta o`zgartiradi. manna shu harakatlarning xammasi ixtiyorsiz va ixtiyoriy harakatlardan iborat ikki kategoriyaga bo`linishi mumkin. ixtiyorsiz harakatlar anglashilmagan yoki etarli darajada anglanmagan mustaqqil (mayllar, kursatmalar vash u kabilar)ning paydo bo`lishi natijasida amalgan oshiriladilar. bilan aql impulsiv harakterga ega bo`lib, ularning aniq rejasi bo`lmaydi. odamning sarosimalik affekti, daxshat, ajalanish va shuning kabi boshka xolatdagi xatti harakatlari ixtiyorsiz harakatlarga misol bo`la oladi. ixtiyoriy harkatlar maqsadni anglashi va maqsadning amalga oshirilshini ta'minlaydigan operatsiyalarni taxminan tasavvur qilishni taqozo qiladilar. ixtiyoriy harakatlarning aloxida guruxini irodaviy harakatlar deb atalgan harakatlar tashkil qiladilar. maqsadga erishish …

2 / 6

y harakatlarning setemali tarzda amalga oshirilsh bunday ish harkatlarda ongning ishtirok qilishi bilan bogli shaxs aktivligidir. bu erda yuzaga kelgan vaziyatni baxolash, kelajakdagi harakatlar uchun yo`l-yurik tanlash, maqsadga erishish uchun kerak bo`lgan vositalarni tanlash, qarorga kelish va shuning kabilarni kursatshi mukin. shuning uchun bunday irodaviy harkatlarni amalga oshirishga odam ongli harakat qiluvchi shaxs sifatida butunlay jalb kitlingan bo`ladi. irodaviy faoliyat psixologik jixatdan bir kator muxim xususiyatlar bilan harakterlanadi. umumiy irodaviy faoliyatni yoki aloxida iroda aktinii amalga oshirishning muxim xususiyatlaridan biri amalga oshirilayotgan harakatlarning erkin ekanligini angnlashdan «xoxlasam unday xoxlasam bunday kilaman» deyishdan iboratdir. iroda shaxsning tarkib topgan kiyofasi, odamning ishtimoiy xayoti sharoitida har xil tasurotlarning natijasi sifatida paydo bo`lgan simtivlarning harakteri va xayotiy maqsadi bilan bog`liqdir. shuning bilan birga irodaviy faoliyatning bevosita sababchisi sifatida irodaviy harakatlarni belgilab beradigan turli tuman xayotiy sharoitlar bo`lishi mumkin. odamning irodaviy faoliyati ob'ektiv jixatdan boglangandir, lekin bunday iroda psixologik jixatdan amalga oshirilishiga odam javobgar bo`lmagan …

3 / 6

har kanday irodaviy harakat datsavval odam oldida tug`iladigan maqsadni taqozo qiladi. boshqacha qilib aytganda, odam u yoki bu harkat orkali nimaga erishmokchi ekanligini anglaydi. odam o`z harakterini o`zgartirishi lozimligini, kandaydir extiyojlarni kondirish keraqligini va shuning kabilarni anglaydi. odam muayyan maqsadga intilayotganini, uning belgilangan maqsadini kulga kiritishga nima majburp qilishini tushuntirish harakat motivlaridir. odatda odamning oldida u yoki bu xildagi jalb qilish xususiyatiga ega bo`lgan turli maiqsadlar paydo bo`ladiyu odamga bu maqsadlarni tanlashga, ularning ma'kulligi yoki noma'kulligini, uning xozirgi xayoti uchun yoki xayotining ancha o`zok boskichlari uchun axamiyati baxolashga va xozirgi payt uchun eng muxitm hamda eng keraqli xisoblanganini ajratishga to`g`ri keladi. kishida muayyan maqsadga erishish itsagi tug`iladi. masalan kasbni o`zgartirish, ukishga kirish. bilan shu munosabat bilan irodaviy harakatning muxim boskichi, ya'ni kuyilgan mmaqsadga kanday erishishni unga erishish yo`llari kanday bo`lishni, kanday harakatlar bu maqsadga olib borishini uylash boskichi paydo bo`ladi bunday uylavb ko`rishda ba'zan u yoki bu yo`lning maqsadga muofikligini …

4 / 6

n, kuyilgan maqsadga intilishdan maxrum bo`ladi. bir kator xollarda qarorga kelishning o`zi boshka kuchli extiyojlarning ta'sirini zaruriy tarzda engish bilan bog`liq bo`lgan deyarli jiddiylik harakterilagi nixoyat darajadagi ichki zur berish bilan bog`lik bo`ladi. o`zidagi karshiliklarni engish uchun bo`lgan bunday zarurat (o`zining ayrim istaqlari, mutsaxkamlanib kolgan yaramas odatlari, turmush xodisalariga nisbatan urganib kolgan, lekin ma'kullanmaydigan axlok jarayonlari vash u kabilar bilan ko`rashi) kechirilish irodaviy aktning harakterli sifati bo`lgan irodaviy zur berish bilan bog`liq. biz iroda akti xakida gapirganimizda shuni esdan chikarmasligimiz kerakki, irodaviy zur berishni ichdan kechirish faqat qarorga kelishda paydo bo`lmaydi. irodaviy zur berish juda kup xollarda kabo`l kilingan qarorni ijro etishda g`oyat intensiv darajaga erishadi. buning sababi shundaki, kabo`l kilingan qarorni ijro etish kupincha sub'ektiv va ob'ektiv tartibdagi bir kator karshiliiklarga duch keladi. to`g`ri o`z-o`zi bilan bo`lgan kurashda qazongan galaba ijobiy harakterdagi xissiyotlarni yuzaga keltiradi: o`z utsinglan xukmron bo`lishing bilan bog`liq kechinmalar, o`z kuchingni anglash, o`z oldingga kuygan muxim …

5 / 6

s sifatida kuygan axamiyatli maqsadlariga muofik ravishda boshkaradi. odam o`zining ideallariga , g`oyalariga ishonch akidalariga beradigan baxolariga va o`z-o`ziga beradigan baxolariga mos kelmaydigan istaqlarni va harakatlarni paydo kilmaslikka , ularni tormozlashga harakat qiladi. shunday qilib, iroda o`zining muxim funktsiyalaridan birini, ya'ni xatti-harakatlarini tormozlash, nazorat qilish, boshqarish funktsiyalarini namoyon qiladi. odam irodaviy harkatlarini amalga oshirishi, irodaviy zur berishi, o`zidagi karshiliklarni engishi (jaxolat, yalkovlik, yomon odatlar, tasodifiy kayfiyatlarga berilishi) va shuning bilan birga, tevarak atrofdagi karshiliklarni engishi tufayli unda qaror kabo`l qilish qobiliyati, kat'iylik, o`zini to`ta bilishi (matonatlilik) kabi kimmatli irodaviy sifatini kundalik qiyinchiliklarni engishdan boshka xech narsa yaxshi tarkib toptira olmaydi. odamning irodaviy sifatlarini tarkib toptirishda kollektivning roli kattadir. kishi irodasini tarbiyalashda kishi o`zi a'zosi bo`lishi bilan faxrlanib, uning fikrlari bilan xisoblashadigan kollektivning rpoli kattadir. odam o`zini maxkam boglangan deb xis qiladigan kollektivda o`zi uchun ibratli xatti harakat namunalarini ko`radi. muvaffakkiyatli irodaviy harakatlar tufayli odam o`z kuchiga ishonch xosil qiladi, usayotganini …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iroda"

www.arxiv.uz reja: 1. iroda xakida tushuncha. 2. iroda akti va uning strukturasi. 3. shaxsning irodaviy sifatlari va ularning tarkib topishi tayanch so`zlar: iroda, iroda akti, iroda strukturasi, inson irodasi, iroda kuchi, qat'iylik. tabiiy va madaniy, moddiy va ma'naviy extiyojlar tufayli yuzaga keladigan va maqsadga muofiklik harakterini kasb etadigan shaxs aktivligi turli harakatlarda amalga oshiriladi. oila shu harakatlar yordamida odam tevarak atrofdagi olamni qayta o`zgartiradi. manna shu harakatlarning xammasi ixtiyorsiz va ixtiyoriy harakatlardan iborat ikki kategoriyaga bo`linishi mumkin. ixtiyorsiz harakatlar anglashilmagan yoki etarli darajada anglanmagan mustaqqil (mayllar, kursatmalar vash u kabilar)ning paydo bo`lishi natijasida amalgan oshiriladilar. bilan aql impulsiv hara...

This file contains 6 pages in DOC format (15.6 KB). To download "iroda", click the Telegram button on the left.

Tags: iroda DOC 6 pages Free download Telegram