psixika va ongning evolyutsion taraqqiyoti

DOC 55,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1352872176_39427.doc psixika va ongning evolyutsion taraqqiyoti reja: 1.tabiatda aks ettirish formalari 2. oparin gepotizasi. 3. tropizmlar. 4. seskanuvchanlik. 5. psixik aks ettirish formalari psixikaning paydo bo`lishi haqidagi nazariyalar. psixikaning funktsiyalari: signallik va boshqaruv. psixikaning evolyutsion taraqqiyoti: seskanuvchanlik, tropizmlar. hayvonlar olamida psixikaning taraqqiyot shakllari; instinktlar, ko`nikmalar, intellektual hatti - harakatlar. psixik funktsiyalarning muhit va organlarning tuzilishi bilan bog`liqligi. psixika va muhit. miya va psixika. inson ongi. ong taraqqiyotida mehnatning roli. ongning psixologik xarakteristikasi va tuzilishi. psixikaning paydo bo`lishi materiyaning uzoq taraqqiyoti bilan tushuntiriladi. jamiki materiya, jonsiz anorganik materiyadan tortib, to materiyaning yuksak hamda murakkab shakli - inson miyasigacha moddiy olamning umumiy xususiyati bulmish aks ettirish xususiyatiga, ya`ni ta`sirlarga javob qaytarish qobiliyatiga ega. aks ettirish shakllari materiyaning yashash shakllariga bog`liqdir. jonsiz tabiatda harakat jism yoki moddalarning o`zaro mexanik, fizik yoki ximiyaviy munosabatlari tarzida nomoyon bo`lishi mumkin. masalan, suvning daryo qirg`oqlarini, qoyalarni yuvishi va emirishi, quyosh nurining oynadan aks etishi (sinib qaytishi). tirik …

aol oqsil molekulalari paydo bo`lgan. koatservatlarda hayotning asosiy belgilari - assimilyatsiya va dissimilyatsiya jarayonlari paydo bo`lgan. koatservatlar tashqi muhitdagi "ozuq" moddalarni tanlab o`zlashtirganlar. ular yashash uchun zarur bo`lgan (biotik) moddalarga ma`lum darajada seskanish bilan javob berganlar va hayot faoliyati uchun bevosita kerak bo`lmagan (abiotik) moddalarga nisbatan indifferent (befarq) munosabatda bo`lganlar. seskanuvchanlik va tropizmlar biz yuqorida ko`rib o`tgan seskanuvchanlik o`simliklardan tortib hayvonlargacha mavjud. seskanuvchanlik tirik organizlarning biologik ahamiyatga ega bo`lgan (biotik) ta`sirlarga javob qaytarish qobiliyatidir. sodda, bir hujayrali tirik organizmlardayoq elementar seskanuvchanlik xususiyati bo`lib, ular tashqi muhit ta`siriga harakat bilan javob qaytaradilar. biotik faktorlarga maxsus harakatlar bilan javob qilish usullariga tropizm yoki taksislar deb ataladi. tropizmlar har xil bo`ladi: fototropizm - tirik organizmning yorug`lik ta`siri ostida harakatga kelishi; termotropizm - tirik organizmning issiqlik ta`siri ostida harakatga qilishga moyilligi; xemotropizm - tirik organizmning ma`lum fizik-ximiyaviy muhitni tanlab olishga bo`lgan moyilligi; topotropizm - tirik organizmning mexanik qo`zgatuvchi ta`siri ostida harakatga kelishi va h.k. …

an belgilari (xidlari, shakllari, ranglari) signallik ahamiyatiga ega bo`ladi. shu sababdan hatto eng sodda hayvon ham ma`lum sharoitda faqat biotik qo`zgatuvchilarga emas, balki ayni shu anik vaziyatda biotik qo`zgatuvchining paydo bo`lganidan signal beruvchi abiotik, indifferent qo`zgatuvchilarga ham javob bera boshlashi mumkin. yashash usulining o`zgarishi bilan ko`p hujayrali organizmlarda tanalarining tuzilishi ham murakkablashib boradi, ma`lum turdagi qo`zg`atuvchilarni aks ettiruvchi maxsus organlar - sezgi organlari rivojlanadi, aks ettirish shakllari ham anchagina murakkablashadi. nerv tizimi taraqqiyoti nerv tizimi taraqqiyoti, sezgi organlarning taraqqiyoti bilan, hayvonlarning hayot kechirishi tarziga moslashuvchanlik, ijro qiluvchanlik bilan birga, axborot olish jarayonida bevosita ishtirok etadigan harakat organlari taraqqiyoti bilan mustahkam bog`langandir. hayvonlar olamida aks ettirishning turli xildagi barcha shakllari orasidagi umumiylik va ularning hatti-harakatlarining mexanizmlarini hisobga olgan holda hayvonlarning instinktiv harakatlari, ko`nikmalar va aqliy (intellektual) hatti-harakatlari farqlanadi. instinktlar instinktlar hayvonlar hatti-harakatlarining murakkab, tug`ma shaklidir. masalan: qushlarning in yasashda cho`p, loy tanlashi, o`rgimchaklarning to`qish san`ati. asalari o`z kataklarida go`yo puxta hisob …

al maqsadga muvofiqligini yo`qotadi. masalan, agar asalarilarning asal saklash uchun yasalgan uyalarini orqa tomonidan qirqib qo`yilsa (ya`ni tagi teshib qo`yilsa), bunday holda asalari ma`lum miqdordagi asalni tagi teshik uyaga solib, garchi asal uyaning tagidan allaqachon oqib ketgan bo`lsa ham, uyaning og`zini ustki tomondan mum bilan berkitib quya beradi. harakatlarning instinktiv shakllari faqat doimiy sharoitlardagina maqsadga muvofiqdirlar. shuni qayd qilib qilib o`tish kerakki, garchi ma`lum instinktlar bir turdagi barcha organizlarga xos bo`lsa ham, lekin ularni amalga oshirish alohida organizmlarda biroz boshqacharoq bo`ladi. instinktiv hatti-harakatlarning ana shunday nisbatan har xil tarzda amalga oshirilishi yashash sharoiti keskin o`zgargan holda organizmlar turining saqlanib qolishiga imkon beradi. ko`nikmalar yuksak taraqqiy etgan hayvonlar hayotida, xususan sut emizuvchilarda hatti-harakatning yanada aynanroq aks ettirishga yordam beruvchi yangi, ildamroq shakllari ko`proq rol o`ynaydi. bular - ko`nikmalar (harakatning individual tarzda orttirilgan shakllari). ko`nikma deganda hayvonlarda shartli bog`lanishlar asosida yuz beruvchi va avtomatik ravishda sodir bo`luvchi harakatlar tushuniladi. instinktlar singari ko`nikmalar …

latda intellektual harakatlarga yaqinlashadilar. ayrim narsalar o`rtasidagi murakkab munosabatlarning aks ettirilishi intellektual harakatlarning asosini tashqil qiladi. yuksak darajada taraqqiy etgan hayvonlar narsalar o`rtasidagi munosabatlarni paykay (baholay) oladilar va mazkur vaziyatga qarab, uning natijasini oldindan ko`ra oladilar. bunday harakatni aqliy (intellektual) harakat tipi deyish mumkin. olimlar yuksak darajada taraqqiy etgan hayvonlar orasida primatlarni (odamsimon maymunlarni) alohida o`ringa qo`yadilar. ularning faoliyatining aktivligi, buning ustiga ularda ko`zning yuksak darajada taraqqiy qilganligi ularning idrok doiralarini beqiyos ravishda kengaytiradi, tajriba boyliklarini nihoyatda oshirib yuboradi, ko`nikmalarning tarkib topishi hamda harakat shakllarining vujudga kelishi uchun boshqa hayvonlardagiga qaraganda baquvvat asosni yuzaga keltiradi. maymunlar intellekti (aqli) ularning murakkab masalalarni echa olishlari bilan ajralib qolmay, balki ular faoliyatining yo`nalishi bilan ham xarakterlanadi. maymunlar qo`llariga tushib qolgan narsalarni soatlar davomida mayda bo`laklarga ajratadilar, odamlarni har xil usullar bilan o`z qafaslari oldiga jalb qiladilar, erda sudralib ketayotgan hashoratni kuzatib tura oladilar. maymunlar xulq-atvoridagi bunday xususiyatlarning kelib chiqishiga ularning yashash usuli sabab …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"psixika va ongning evolyutsion taraqqiyoti" haqida

1352872176_39427.doc psixika va ongning evolyutsion taraqqiyoti reja: 1.tabiatda aks ettirish formalari 2. oparin gepotizasi. 3. tropizmlar. 4. seskanuvchanlik. 5. psixik aks ettirish formalari psixikaning paydo bo`lishi haqidagi nazariyalar. psixikaning funktsiyalari: signallik va boshqaruv. psixikaning evolyutsion taraqqiyoti: seskanuvchanlik, tropizmlar. hayvonlar olamida psixikaning taraqqiyot shakllari; instinktlar, ko`nikmalar, intellektual hatti - harakatlar. psixik funktsiyalarning muhit va organlarning tuzilishi bilan bog`liqligi. psixika va muhit. miya va psixika. inson ongi. ong taraqqiyotida mehnatning roli. ongning psixologik xarakteristikasi va tuzilishi. psixikaning paydo bo`lishi materiyaning uzoq taraqqiyoti bilan tushuntiriladi. jamiki materiya, jonsiz anorganik materiyad...

DOC format, 55,0 KB. "psixika va ongning evolyutsion taraqqiyoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: psixika va ongning evolyutsion … DOC Bepul yuklash Telegram