угитлаш тизимининг биологик асослари

DOC 78.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1413647758_59703.doc ўғитлаш тизимининг биологик асослари режа: 1. тупроқ муҳити ва тупроқнинг озиқа моддалар билан таъминланганлиги. 2. азот, фосфор ва калий элеметларининг ўзлаштириши учун зарур тупроқдаги шарт-шароитлар. 3. озиқа моддаларнинг тупроқдаги шакллари. 4. озиқа моддаларнинг ўзлаштилиш коэффициенти 5. ўғитларни солиш муддатлари ва усуллари. қишлоқ хўжалик экинлари инотипларнинг потенциал ҳосилдорлиги ўсимликнинг оптимал озиқа элементлари билан таъминланишига ҳам боғлиқ. маданий ўсимликларнинг келиб чиқиш марказлари турлича. экинларнинг келиб чиқиш марказларида тупроқ типлари, турлари, уларнинг кимёвий таркиби, мухити (ph), npk нинг, гумуснинг миқдори турли хил бўлганлиги учун ўсимликларнинг озиқа элементларига бўлган талаби ҳам турлича. экин генотипларига боғлиқ ҳолда уларнинг тупроқ мухитига талабчанлиги ҳам турлича бўлади. мисол учун тупроқ мухити (рн) люпин 4,5-5,8, картошка 5,0-6,0, жавдар, сули 5,0-7,0, зиғир, шоли, тариқ 5,5-6,5, буғдой, арпа, маккажўхори 6,0-7,5, кўк нўхат, ҳашаки дуккаклилар 6,0-7,2, қанд лавлаги, кунгабоқар 6,0-7,5, соя, ловия, қашқарбеда 6,3-7,5, беда, бурчоқ 6,5-7,8 бўлиши оптимал ҳисобланади. ўзбекистонда шўрланган ерлар ҳам кўп учрайди. шўр тупроқларнинг шўри ўғитларни солишдан …

и 10 мг/кг кам бўлса «жуда кам» 10-15 кам, 16-30 ўртача, 31-45 кўп, 46-60 юқори, 60 мг/кг дан кўп бўлса жуда юқори таъминланган бўлади. шундай кўрсаткичлар калий бўйича 50 мг/кг жуда кам, 51-100 кам, 100-200 ўртача, 201-300 кўп, 301-400 юқори, 400 мг/кг кўп бўлса жуда юқори таъминланган ҳисобланади. экинларнинг фосфорга талабчанлиги турлича. масалан, жавдар, сули, картошка, шоли экинлари тупроқда 16-30 мг/кг фосфор бўлганда ҳосилдорлиги ошмайди. калий билан таъминланишнинг энг паст даражаси 51-100 мг/кг. айрим дон экинлари - буғдой, арпа, маккажўхори, кўк нўхатнинг фосфорга талабчанлиги юқори бўлади. бу экинлар учун тупроқнинг фосфор билан кам муқобил таъминланиш даражаси 31-45 мг/кг. ловия, беда экинлари учун муқобил фосфор миқдори тупроқда 46-60 мг/кг бўлиши талаб қилинади. кирсанов ва бошқа олимларнинг тадқиқотлари натижаларига кўра экинларнинг фосфорга бўлган талабининг ҳар хиллиги илдизлар фаолияти ва улар тупроққа ажратадиган экссудатларга боғлиқ. илдиздар ажратадиган экссудатлар миқдори экин турига ва тупроқ мухитига боғлиқ. илдизлар ажратган экссудатларни фосфобактериялар ўзлаштиради. фосфобактериялар нобуд бўлгандан …

линган калийни ўсимлик енгил ўзлаштиради. тупроқда минерал шаклдаги азот кам бўлади. азот асосан органик бирикмалар таркибида (гумус, органик моддалар) бўлади. экинларни азотини ўзлаштириши ҳароратга, тупроқ гумус миқдорига, намликка, тупроқ мухитига боғлиқ. тупроқ мухити нордон бўлганда азотнинг ўзлаштирилиши қийинлашади. мисол учун, тупроқ мухити (рн) 5,0 булса 50 мг/кг – паст, 70-100 мг/кг ўртача, 100 мг/кг кўп бўлса юқори таъминланган ҳисобланса, тупроқ мухити 6,0 бўлганда 40 мг/кг жуда паст, 50 паст, 60-70 ўртача, 70 мг/кг дан кўп бўлса юқори таъминланган бўлади. бу ерда тупроқ мухитига боғлиқ ҳолда азотнинг ўзлаштирилиши 10-30 мг/кг ўзгаради. дуккакли экинларда бор ва молибден юқори самара беради. ўсимликларнинг меъёрида ўсиши ва ривожланиши тупроқдаги микроэлементларнинг миқдорига ҳам боғлиқ. экинларнинг микроэлементларга талаблари ҳам турлича. ишқорли тупроқларда марганец ва рух етарли бўлмайди. шунинг учун ишқорли тупроқларда манганец ва рух қўллаш юқори самара беради. бор элементини етишмаслиги натижасида фотосинтез жараёнини меъёрида ўтиши бузилади. шунинг учун бор етишмаса зиғирда толанинг сифати ёмонлашади, илдизмеваларда ҳосилдорлик …

экинларнинг биологиясига боғлиқ. мисол учун, 1 т дон ва шунга мувофиқ ўсув органларини ҳосил қилиш учун арпа 30, маккажўхори 34, соя 82 кг азот ўзлаштиради. озиқа моддаларнинг ўзлаштирилиши ўсимликнинг турли ривожланиш фазаларида турлича бўлади. ўсимликда қуруқ модданинг максимал тўпланиш даврида (думбул пишиш) энг кўп озиқа моддалар ўзлаштирилган бўлади. кейинги ривожланиш даврида айрим илдизлар қурийди, барглар тўкилади ва улар билан бирга маълум миқдорда озиқа моддалар ҳам чиқиб кетади. дуккакли ўтлар азотни, фосфорни кўнғирбошсимонларга нисбатан кўп ўзлаштиради. кунгабоқар, туганакмевалар, илдизмевалар калийни кўпрок ўзлаштиради. сув танқис йиллари сув таъминоти яхши бўлган йилларга нисбатан дуккакли дон экинлари фосфорни кам, калийни кўпроқ сарфлайди. азотни ўзлаштириш ҳам камаяди. тупроқдаги фосфорнинг миқдори экинларни фосфорни ўзлаштиришига таъсир қилмайди. калий миқдори тупроқда кўп бўлса ўсимликлар уни кўпроқ ўзлаштиради. тупроқ ва ўғитдан озиқа элементларини ўзлаштирилиш коэффициенти ўсимлик турига, навига, тупроқ турига, ҳароратга, ёғингарчилик миқдорига, ўғит турларига, шаклига сув билан таьминланганликка боғлиқ. азотнинг ўзлаштарилиши тупроқдаги, солинган гунг таркибидаги азот ҳисобидан амалга …

н азот етишмаса, фосфор ва калийни экинлар мувофиқ ҳолда 3-7 ва 5-10% ўзлаштиради ҳолос. фосфор ва калийни ўзлаштириш коэффициенти ўсимликнинг азот билан таьминланишига бевосита боғлиқ. тупроқ мухити нейтрал, сув таъминоти яхши, биологик симбиоз фаол ўтадиган шароитда дуккакли ўсимликлар фосфор ва калийни тупроқдан ўзлаштириши кучаяди. мисол учун беда тупроқдан 24 фоиз фосфор, 27 фоиз калий, маъдан ўғитдан эса 43 фоиз фосфор, 75 фоиз калийни ўзлаштиради. экинларни ўғитлаш тизимлари ишлаб чиқилаётганда экинлар томонидан озиқа элементларини тупроқдан, гунгдан, маъданли ўғитлардан узлаштириш коэффициентини ва унга таъсир кўрсатадиган ижобий ва салбий омилларни билиш талаб этилади. экинларни ўғитлаш тизимида ўсимлик тури, унинг қайси оилага мансублиги, қайси озиқа элементларга кўпроқ талабчанлиги эътиборга олинади. дуккакли ўғитларни ўғитлашда тупроқда туганак бактерияларнинг борлиги, симбиоз жараёнини ўтиши учун зарур шароит борлиги эътиборга олинади ва маъданли азотли ўғитлар қўлланилади ёки қўлланилмайди. дуккакли экинларни ўғитлашда солинадиган маъданли ўғитларнинг меъёрини аниқлашда қуйидаги хусусиятлар ҳисобга олинади ва ўзгартирилади. 1. тупроқда туганак бактерияларнинг борлиги, тупроқ мухити …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "угитлаш тизимининг биологик асослари"

1413647758_59703.doc ўғитлаш тизимининг биологик асослари режа: 1. тупроқ муҳити ва тупроқнинг озиқа моддалар билан таъминланганлиги. 2. азот, фосфор ва калий элеметларининг ўзлаштириши учун зарур тупроқдаги шарт-шароитлар. 3. озиқа моддаларнинг тупроқдаги шакллари. 4. озиқа моддаларнинг ўзлаштилиш коэффициенти 5. ўғитларни солиш муддатлари ва усуллари. қишлоқ хўжалик экинлари инотипларнинг потенциал ҳосилдорлиги ўсимликнинг оптимал озиқа элементлари билан таъминланишига ҳам боғлиқ. маданий ўсимликларнинг келиб чиқиш марказлари турлича. экинларнинг келиб чиқиш марказларида тупроқ типлари, турлари, уларнинг кимёвий таркиби, мухити (ph), npk нинг, гумуснинг миқдори турли хил бўлганлиги учун ўсимликларнинг озиқа элементларига бўлган талаби ҳам турлича. экин генотипларига боғлиқ ҳолда уларнинг...

DOC format, 78.5 KB. To download "угитлаш тизимининг биологик асослари", click the Telegram button on the left.

Tags: угитлаш тизимининг биологик асо… DOC Free download Telegram