ko'makchi

DOC 61,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1413647343_59698.doc ko'makchi reja: 1. bog'lovchi 2. yuklamaiar 3. alohida guruh so'zlari ot, olmosh, harakat nomi va sifatdoshlardan keyin kelib, ularni hokim so'zga bog'lash uchun hizmat qijuvchi so'zlar ko'makchi sanaladi. ko'makchilar xuddi kelishiklar kabi tobe so'zni hokim so'zga bog'lashga xizmat qiladi, o'zidan oldingi so'z bilan bitta so'roqqa javob bo'ladi: siz bilan xamsuhbat bo 'imasdan avval boshqacha xayolda edim. ko'makchilar o'zgarmaydi, turlanmaydi yoki yasalmaydi, ma'noli qismlarga ajralmaydi, vosita sabab, maqsad, yo'nalish, qiyos kabi ma'nolarni hosil qiladi. ko'makchilar qaysi turkumdan o'sib chiqishiga ko'ra sof ko'makchi vavazifadosh ko'makchilarga ajraladi. sof ko'makchilarga uchun, kabi,sarin, sayin, qadar, uzra, singari, tufayli, haqida kabi ko'makchilar kiradi. atash ma'nosini tamoman yo'qotib faqat o'zi birikkan so'zni boshqa so'zga tobelantirib bog'lash uchun hizmat qiladigan ko'makchilar sof ko'makchilar deyiladi: temur tig'i yetmagan joyni qalam bilan oldi alisher. qishloq uzra qorong'ilik cho'kkan. sof ko'makchilar urg'u olmaydi, urg'u ko'makchi bilan birga kelgan mustaqil so'zning oxirgi bo'g'iniga tushadi. shuning uchun ko'makchi ohang tomonidan o'zidan oldingi …

ap bo'lagi vazifasida keladi: go'ro'g'lining g'irko'k degan oti bor. bir haftadan keyin ishga tushib ketdi. dehqonlar to'dasi qishloqqa qarab yugurdi. anvarotin yostiq ostiga qo'l yugurtirdi. ko'makchilar yetakchi so'zga bog'lanib unga turli qo'shimcha ma'nolar yuklaydi: · sababli, tufayli, uchun ko'makchilari maqsad ma'nosini: qalamni salima uchun oldim. · tomon, qarab, sari, bo'ylab ko'makchilari yo'nalish ma'nosini; · haqida, to'g'risida fikr mavzusi ma'nosini; · kabi, singari ko'makchilari o'xshatish ma'nosini qadar ko'makchisi o'xshatish ma'nosini bildiradi. ko'makchilar uch xil kelishik shaklidagi so'zlarni boshqarib keladi: 1) bosh va qaratqich kelishigidan keyin qo'llaniladigan ko'makchilar; 2) jo'nalish kelishigidan keyin qo'llaniladigan ko'makchilar; 3) chiqish kelishigidan keyin qo'llaniladigan ko'makchilar. bosh va qaratqich kelishigidan keyin qo'llaniladigan ko'makchilar: bilan, uchun, kabi, singari, yanglig', sayin, sari, sababli, orqali, tufayli, chog'li, osha, bo'ylab, bo'yicha, uzra, ichra, degan, bo'yi, chamasi, haqida, to'g'risida, ho/da ko'makchilari kiradi: uyi doim do'stlar bilan gavjum.e-avjum. buvasi eshitsin uchun qattiq yig'ladi. bu hoi kun sayin takrorlanadi. ko'l osha uzoqlarga tikildi. qish bo'yi …

hdi. eng katta shaharlardan tortib kichik qishloqlargacha aylanib chiqdi. vazifadosh ko'makchilar bir o'rinda mustaqil so'z, bir o'rinda ko'makchi bo'lib kelishi mumkin shunga ko'ra ular quyidagicha ifodalanadi: kitobga qarab o'qidi (qay holda?)ravish. ishiga qarab haq oladi (qanday?) ko'makchi. eski bo 'lishiga qaramay yaxshi ishlaydi. menga qaramay o 'tib ketdi. do 'konda qalamdan tortib hamma narsa bor. karim rustamni qo 'lidan tortib turg'azdi. bog'lovchi gapning uyushiq bo'laklari va qo'shma gap tarkibidagi sodda gaplarni o'zaro bog'lash uchun xizmat qiluvchi yordamchi so'zlarga bog'lovchilar deyiladi: olma, o'rik vagilosgulladi. ukeldi lekin indamadi. havo bulut, lekin yomg 'ir yog 'madi. ma'no va vazifalariga ko'ra bog'lovchilar 2 xil bo'ladi: l.teng bog'lovchilar 2.ergashtiruvchi bog'lovchilar teng bog'lovchilar - uyushiq bo'laklarni hamda, bog'langan qo'shma gap qismlarini ya'ni teng huquqli qismlarni bog'laydi. yuqoridagi bog'lovchilar teng bog'lovchilardir. ular 4 xil: l.biriktiruv bog'lovchilari 2.zidlov bog'lovchilari 3.ayiruv bog'lovchilari 4.inkor bog'lovchilari biriktiruv bog'lovchilari- va, hamda, ham - sof bog'lovchilardir; -da, -u, -yu, bilan vazifadosh bog'lovchilardir. -da, …

'stiga qaraydi. ayiruv bog'lovchilari galma-galdan yuzaga keladiga-voqea-hodisalarni ko'rsatadi. inkor bog'lovchilari- na ...na. uyushiq bo'lak va gaplarni inkor ma'nosini yuklagan holda bog'laydi: na o 'qidi, na yozdi. bunda gapning kesimi tasdiq, shaklida bo'ladi. na bog'lovchisi inkor ma'nosini ifodalaydi: na eshikni, na derazalarni ochdi. ergashtiruvchi bog'lovchilar- tobe. hokim qismlarni, o'zaro tobe munosabatda bo'lgan gap bo'laklari va gaplarni bog'laydi: hunar o'rgan chunki hunarda sir ko'p. ular 3 xil. 1. aniqlovchi bog'lovchilar — ki, ya 'ni 2. sabab bog'lovchilari - chunki, toki 3. shart bog'lovchilari — basharti, agar, garchi. yuklamaiar ayrim so'zga yoki gapga qo'shimcha ma'no yuklash uchun qo'llanadi: bugun darsga kelding-mi? topshiriqni bugunog bajaring! yuklamalarning quyidagi turlari mavjud: l.so'roq va taajjub yuklamalari — mi, -chi, -a(ya), nahotki: sen-chi, bordingmi?, shunga-ya. 2. kuchaytiruv, ta'kidyuklamalari — hatto, -ku, ham, -u(yu), -da, -oq, -yoq: sen ham bor, kitob ham oldim, bordi-yu ko'rdi, kelibsan-u, ko'ribsan-da, bugunoq, ertagayoq. 3.ayiruv, chegaralovyuklamalari — gina (kina, qina),faqat,faqatgina, xolos. bolalardan bittasigina keldi, …

ovlari-kishining turli emotsionai holatlarini, his-hayajonni (rohatlanish, hayratlanish, g'azab, nafrat, og'riq, erkalash) ifodalaydi: oh, voy e, eh, uf, dod, obbo, o'-o', ie, o'h-ho', voy-voy. buyruq-xitob undovlari — hayvon, jonivoriarni haydash, chaqirish, to'xtatish uchun qo'llanadigan yoki kishilarning diqqatini tortish uchun qo'llanadigan so'zlardir: hoy, ey, alio, chuh, beh, qurey-qurey, tu-tu. bulardan tashqari, rahmat, qulluq, varakalla, hormang, yashang his-hayajon undovlari hisoblanadi. taalidso'zlar - narsalarning tovushi yoki ko'rinish holatiga, taqlidni 'fodalovchi so'zlardir: taq-taq, gurs-gurs, qars-qurs, dik-dik, duk-duk. taqlid so'zlari 2 xil: -tovushga taqlid so'zlar; -holatga taqlid so'zlar. tovushga taqlid so'zlar — eshitish orqali taqlidni bildiruvchi so'zlardir: taq, gurs, duk, dik, pish-pish, chap-chup, gars-gurs, shivir-shivir, pichir, hur-hur. shu bilan birgalikda hayvonlarning ovoziga taqlid so'zlar ham uchraydi: mo', be, va, vov-vov, chug'ur-chug'ur, g'aq-g'aq. holatga taqlid so'zlar — narsalarning harakatiga ko'rib taqlid qilish orqali hosil bo'ladi. lip, milt-milt, yarq, jimir-jimir, g'ij-g'ij, yal-yal. modal so'zlar — ifodalanayotgan fikrga so'zlovchining turli munosabatlarini (ishonch, gumon, achinish)ni bildiruvchi so'zlardir. modal so'zlar gapda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ko'makchi"

1413647343_59698.doc ko'makchi reja: 1. bog'lovchi 2. yuklamaiar 3. alohida guruh so'zlari ot, olmosh, harakat nomi va sifatdoshlardan keyin kelib, ularni hokim so'zga bog'lash uchun hizmat qijuvchi so'zlar ko'makchi sanaladi. ko'makchilar xuddi kelishiklar kabi tobe so'zni hokim so'zga bog'lashga xizmat qiladi, o'zidan oldingi so'z bilan bitta so'roqqa javob bo'ladi: siz bilan xamsuhbat bo 'imasdan avval boshqacha xayolda edim. ko'makchilar o'zgarmaydi, turlanmaydi yoki yasalmaydi, ma'noli qismlarga ajralmaydi, vosita sabab, maqsad, yo'nalish, qiyos kabi ma'nolarni hosil qiladi. ko'makchilar qaysi turkumdan o'sib chiqishiga ko'ra sof ko'makchi vavazifadosh ko'makchilarga ajraladi. sof ko'makchilarga uchun, kabi,sarin, sayin, qadar, uzra, singari, tufayli, haqida kabi ko'makchilar kiradi. ...

Формат DOC, 61,5 КБ. Чтобы скачать "ko'makchi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ko'makchi DOC Бесплатная загрузка Telegram