kabi ko`makchisining sintaktik vazifalari

DOCX 36 стр. 70,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 36
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: kabi ko`makchisining sintaktik vazifalari ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mundareja kirish ……………………………………………………………………………3 i bob o`zbek tilshinosligida ko`makchilarning o`rni……………………………………………………………………………...5 1.1 ko`makchilarning ma`noviy turlari…………………………………………5 1.2 ko`makchilarning shakily xususiyatiga ko`ra turlari……………………..12 ii bob ko`makchilarning funksional tomoni …………...…..18 2.1 kabi ko`makchisi o`rnida qo`llaniladigan shakllar……………………….18 2.2 kabi ko`makchisining sintaktik vazifalari……………………………...….21 xulosa ...……………………………………………………………………....30 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………......33 kirish o`zbekiston chinakam mustaqillikni qo`lga kiritib, taraqqiy etgan demokratik davlatlar qatorida xalqaro hamjamiyatda munosib o`rnini egallamoqda. o`zbekistonning mustaqillikga erishishi ilgari xukm surib kelayotgan siyosiy-iqtisodiy va tarbiyaviy tadbirlarga yangicha mazmun kiritadi. ma`naviyat va ahloqiy poklikni qayta tiklash, xalqimizning milliy va madaniy merosiga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo`lish, qadimiy va zamonaviy milliy madaniy boyliklarni bilish, milliy, tarixiy va madaniy meros, an`analar tajribasini ta`lim, tarbiya tizimiga kiritish bugungi kunning dolzarb vazifalaridir. hozirgi davrda fuqorolarning ongiga mustaqillik, vatanparvarlik, sadoqat kabi tushunchalarni singdirish, …
2 / 36
zirgi zamon avlodlarining muqaddas vazifasidir. o`zining madaniy meroslarining, qadriyatlarini bilmaslik yoki mensimaslik esa millat va uning istiqboli uchun katta fojiadir. «jamiyat taraqqiyotining, asosiy, uni muqarrar falokatdan qutqarib qoladigan yagona kuch ma`rifatdir». ma’lum qilinishicha, mamlakat ta’lim-tarbiya tizimini yana-da takomillashtirish, ilm-fan sohasi rivojini jadallashtirish maqsadida prezident sh.mirziyoyev farmoni loyihasi ishlab chiqildi. mazkur hujjat regulation.gov.uz portaliga qo‘yilib, barcha hududlarda, mahalliy kengashlarda va maktab jamoalarida ota-onalar ishtirokida keng muhokama qilindi. farmon loyihasida ta’limdagi hozirgi muammolarni hal qiladigan, yaqin besh yilda natijasini ko‘rsatadigan va keyingi taraqqiyot darajasini belgilab beradigan maqsadlar qamrab olingan. jumladan, jamiyatda muallimning obro‘-e’tibori va maqomini ko‘tarish, o‘quv dasturlari va metodikasini to‘liq qayta ko‘rib chiqish, maktabni ta’limning keyingi bosqichlari bilan uzviy bog‘lash, o‘qituvchilarni ortiqcha qog‘ozbozlikdan xalos etib, o‘z ustida ko‘proq ishlashi uchun sharoit yaratish va shuni rag‘batlantirish, maktab infratuzilmasi va undagi ma’naviy muhitni yaxshilash kabi masalalarning yechimlari aniq belgilab berilmoqda. yangi asr o’qituvchisini tayyorlashda uning pedagogik-psixologik va intеllеktual salohiyat bo’yicha chuqur bilimga egaligi, …
3 / 36
di. bu muhim vazifani hal qilishning samarali yo’llaridan biri mutaxassislarni ilmiy tadqiqot mеtodologiyasi bilan shug’ullana oladigan qilib tayyorlashdan iboratdir. ushbu muammo yеchimini ham muhtaram prеzidеntimiz o’zining «yuksak ma’naviyat – yеngilmas kuch» asarida “...farzandlarimizni mustaqil va kеng fikrlash qobiliyatiga ega bo’lgan, ongli, yashaydigan komil insonlar etib voyaga yеtkazish – ta’limtarbiya sohasining asosiy maqsad va vazifasi bo’lishi lozim,” dеb ta’kidladi[footnoteref:2]. [1: karimov i.a. jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, o`zbеkiston sharoitida uni bartaraf etish yo`llari va choralari. – т.: «o’zbеkiston», 2009. – 7 b] [2: karimov i.a. yuksak ma'naviyat – yеngilmas kuch. – t.: «ma'naviyat», 2008. – 61 b.] o‘quv jarayoniga tadbiq etilayotgan “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” hamda umumiy o’rta ta’lim muassasalari uchun yaratilgan “davlat ta’lim standarti”da o’quvchilarning bilishlari zarur bo’lgan majburiy bilimlar hajmi aniq ko’rsatilgan. ularni o’quvchilarga yetkazish, o’quvchilarni faqat puxta bilim olibgina qolmay, balki mustaqil ravishda o’qib olish va ijodiy izlanishga yo’naltirish, o’zlaridagi qobiliyatni rivojlantira borish ko’nikmalarini orttira olish uchun o’qituvchilar yangi pedagogik …
4 / 36
da ham yaxshi natijalarga ega bo’ladi. umumiy o’rta ta’limda yaxshi natijalarga erishgan o’quvchi kelajakda yaxshi kasb egasi bo’lib jamiyat uchun, uning ravnaqi, xalqning farovon yashashi uchun jon kuydiradigan mutaxassis bo’lib kamol topadi. i bob o`zbek tilshinosligida ko`makchilarning o`rni 1.1. ko`makchilarning ma`noviy turlari turkiy tillarda (jumladan, o'zbek tilida ham) ko'makchilar ko'p yillardan buyon tilshunoslarning tekshirish manbai bo'lib kelmoqda. o'zbek tilidagi ko'makchilarga birinchi bo'lib mukammal ta'rifni a.n.kononov bergan: "ko'makchilar shunday bir gruppa so'zlarki, ular ot bilan yoki obyekt bilan predikat orasidagi qurol - vosita, maqsad, sabab, payt, masofa, yo'nalish, o'xshatish kabi munosabatlarning yaratilishida xizmat qiladi"[footnoteref:3]. [3: mengliyev b. hozirgi o‘zbek tili. – toshkent: “ excellent polygraphy”, 2020. 48-50-s.] sh.shoabdurahmonov ham o'zining "yordamchi so'zlar" asanda ko'makchilarga xuddi shunday ta'rif bergan: "ko'makchilar ob'ektning ob'ektga yoki obyektning predikatga bo'lgan turh grammatik munosabatlarini ko'rsatuvchi yordamchi so'zlardir". darhaqiqat, ko'makchilar orasidagi tobe munosabatni ifodalash va kelishik ma'nolarini aniqlash, to'ldirish uchun xizmat qiladi. shu xususiyati bilan ko'makchi bog'lovchi va …
5 / 36
hokim so'zga bog'lashga xizmat qiladi. sof ko'makchilar boshqa so'zlarga birikkan holda turli munosabatlami anglatadi. jumladan, bilan ko'makchisi o'zbek tilida asosan ko'makchi, ba'zan bog'lovchi vazifasida ishlatiladi. shuning uchun bu ko'makchi turi bugungi kunda yordamchi so'zlardan binning o'rnida ikkinchisi qo'llanilishi nuqtayi nazaridan ko'makchi-bog'lovchi atamasi ostida ham o'rganilmoqda. bilan yordamchi-sining etimologiyasi haqida prof.a.n. kononov, v.v.radlov, j.deni kabi qator turkiyshunoslarning fikrlarini e'tiborga olib, uning birlan so'zidan kelib chiqqamni aytgan. bilan yordamchi-sining birla, birlan, bila, ha, -la shakllari vazn, qofiya va uslub talabiga ko'ra ko'proq poeziyada uchraydi. chunonchi, baxt ha to lib-toshgan go 'zal oy deraza tagida о 'sgan daraxt barglarida mudrab yotadi . (r.tag.) bu ko'makchi quyidagi ma'nolarm bildiradi: 1) biror harakatning bajarilishida shaxs, predmetlarnmg birgaligini bildiradi: ко 'pchilik bilan odam о 'zini kuchli sezadi. 2) harakatni bajarishda vosita ma'nosmi bildiradi: shu gapning ustiga ismat bobo hassasi bilan eshikni ochib kirib keldi. (p.qod.) 3) payt ma'nosim ifodalaydi: qo'ng'iroq chalinishi bilan о 'qituvchi sinfga kirdi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 36 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kabi ko`makchisining sintaktik vazifalari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: kabi ko`makchisining sintaktik vazifalari ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mundareja kirish ……………………………………………………………………………3 i bob o`zbek tilshinosligida ko`makchilarning o`rni……………………………………………………………………………...5 1.1 ko`makchilarning ma`noviy turlari…………………………………………5 1.2 ko`makchilarning shakily xususiyatiga ko`ra turlari……………………..12 ii bob ko`makchilarning funksional tomoni …………...…..18 2.1 ...

Этот файл содержит 36 стр. в формате DOCX (70,9 КБ). Чтобы скачать "kabi ko`makchisining sintaktik vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kabi ko`makchisining sintaktik … DOCX 36 стр. Бесплатная загрузка Telegram