шуғулланувчи спортчида (ўқувчи , болада) темперамент ва характерлар

DOC 89.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404138318_51509.doc шуғулланувчи спортчида (ўқувчи , болада) темперамент ва характерлар одамлар билан мулокотда бўлиб, уларни кузатиб шу нарсага гувоҳ бўлиш мумкинки, уларнинг баъзилари хотиржам. бошқаси ҳаракатчан, учинчиси камгап ва хафақон, тўртинчиси қувноқ бўлишади. одамлар ўртасидаги қандай тафовут улар темпераментларидаги ҳар хиллик билан изоҳланади. (темперамент тушунчаси лотинча «темпераментум» сўзидан олинган бўлиб, «аралашма» ёки «қисмларнинг нисбати» деган маънони билдиради). темперамент психика ва хулқатвор динамикасини ифодалайди. хис-туйгуларнинг пайдо бўлиш тезлиги ва кучида ҳар кишининг умумий ҳаракатчанлигида намоён бўладиган индивидуал психологик хусусиятларнинг мажмуи темперамент деб аталади. у шахснинг тугма сифати ҳисобланади. темпераментлар ҳар хиллигининг сабабларини машҳур рус физиолог олими и.п.павлов ўзининг олий асаб фаолияти типлари ҳақидаги таълимотида тушунтириб беради. унга кўра темпераментнинг асоси бўлиб, бош мия ярим шарлари кобигининг фаолияти ҳисобланади. бош мия кобигида кечадиган кўзгалиш ва тормозланиш жараёнлари ҳар хил одамларда турли хил куч билан намоён бўлади, шунингдек ушбу жара​ёнлар ҳаракатчанлик ва баркарорлик хусусиятларига ҳам эга бўлади.асаб кўзгалишларининг кучи куйидаги сифатлар билан белгиланади: фаоллик …
2
сини ташкил қилади. кучли, кўзгалувчан, тажанг, ғайратли, аниқ имо-ишоралар ва мимикага бой, нобаркарор типга темпераментнинг холе​рик тури тўғри келади; кучли, ҳаракатчан, туйгуларнинг бекарорлиги - сангвиник темпераменти; кам ҳаракатчан, инерт тип — флегматик темпераменти, флегматик кишини унинг учун одатий бўлиб қолган тинч холатдан олиб чикиш осон эмас. у хокаротлашда ва гапиришда ҳам шошилмайди, унинг мимикаси кам ифодали, ҳаракатлари суст; кучсиз типга эса ме​ланхолик темпераменти мос келади, у туйнгуларнинг нисба​тан кам хилма-хиллиги бўлгани холда уларнинг секин пайдо бўлиши билан ажралиб туради. ташқи томондан деярли туйғулар кўзга ташланмайди. меланхолик кишини кўп нарса безовта килмайди, лекин хис-туйғулар пайдо бўлганда у, одатда чуқур, давомли ва анча кучли бўлади. меланхолик кишининг кайфияти кўпинча гамгин бўлади. темперамент шахснинг баркарор хусусияти ҳисобланса-да, аммо инсоннинг хаёти ва фаолияти жараёнида ўзгариши мумкин. барқарор характерни шакллантириш, ўз темпераментини бошқара олиш кабилар темпераментни ривожлантиришнинг асосий шакллари ҳисобланади. ўқув ва тарбиявий ишларда шуғулланувчи спортчилардаги (ўқувчи, болаллардаги) темпераментни эътиборга олиш керак ўз кул остидаги …
3
пларининг тезрок мослашишини, флегматик ва меланхолик типларининг эса, аксинча, қийинчилик билан куникишини тадкикотлар кўрсатди. мисолларга мурожаат қиламиз. холерик темпераментидаги спортчига нобаркарорлик ўзи​ни тута олмаслик реакцияларнинг тезлиги, жонли мимика ва ҳаракатчанлик хос. холерик и.п.павловнннг фикрича аниқ жанговар тип, у осон ва тез кўзгалади. қийинчиликларсиз янги ҳаёт шароитларига мослашади, атрофдаги кишилар билан осон мулокатга киришади, у янги шароитларда пайдо бўладиган тусиклардан куркмайди, жушкин фаолият сохиби эканлигини ва ихтирочнлигини намоён этади, шунингдек тезда жамоа лидерига айланади. бундай одам ишни фаол бошлаб, унинг охирида совиб қолиши мумкин. уни бир текисдаги секин хаакатлар толиктиради. у жушкин ва кескин ҳаракатларга мойил. тажрибалар шуни кўрсатадики, холерик темпераментли одам бирон топшириқни бажаришдан олдин керагидан ортиқ ҳаяжонланади. бу эса жисмоний тарбия машғулотлари ва спорт тренировкалари жанговор тайёргарликларда салбий таъсир кўрсатиши мумкин. сангвиник темпераменти вазмин одамларга хос. унинг ҳаракатлари холерикка караганда секинроқ аммо бундай тип янги шароитларга тезда мослашади. шуғулланувчи спортчи (ўқувчи, болалар) - сангвиник ўзининг оптимистлиги ва амалиётчилиги билан …
4
ичига ютиш билан жавоб бе​ради. улар хафагарчиликларни ўзок вақт ўзларида сақлаб юрадилар ва ўзоқ давом этадиган хис-туйгулар билан яшайдилар. шахсдаги ўз-ўзини ба.олаш, ўз-ўзини севиш, ўз-ўзини тушуниш, мустакилликка интилиш, жамоатчилик каби хислатларга темперамент катта таъсир кўрсатади. инсон характери канчалик кучли бўлса, унинг жамоага ёки алохида кишиларга бўлган муносабати шунчалик аниқ намоён бўлади. темпераментни ўзгартириш мумкинми? темпераментни ўзгартиришнинг эхтимоллиги ахлоқий ва бошқа сифатларни шакллантиришга нисбатан жуда ҳам кам. бу холат темпераментнинг асаб тизими типларига боғликлиги билан изохланади.асаб тизими типлари эса карийб ўзгармайди. характер ва уни шуғулланувчи спортчиларда (ўқувчи, болаларда) тарбиялаш муа-молари ҳам долзарб масалалар сирасига киради. шахснинг йўналиши, темперамент, кобилиятлари каби хусусиятлар ичида характер алохида ўринга эга. бу эса айнан характерда инсон психологиясининг баркарор хусусиятлари синтезлашгани билан изохланади. шахс хусусияти сифатида характер - бу баркарор рухий жихатларнинг йигиндиси бўлиб, у инсон хулк-атворнинг ҳамма томонларига таъсир этади ҳамда унинг индивидуал ўзига хослигини ифодалайди. характер таркибида ахлоқий жихатлар алохида ажралиб туради: жамоатчилик тўғрилик ҳакикатпарварлик …
5
нсонпарварлиги ёки кўполлиги, туртинчи гурухга - инсоннинг ўз-ўзига муносабати, ўз-ўзини танкид, камтарлик ёки аксинча мактанчоклик ва кеккайиш кабиларни киритиш мумкин. характерлар кучли ва кучсиз, жамоатчи ва худбин, мақсадли ва зиддиятли, индамас ва дилкаш каби турларга бўлинади. ҳар бир одамнинг характери индивидуал ва умумий жихатларни ўз ичига олади. умумийлик деганда ало.ида кишилар гурухига, жамиятга хос бўлган сифатларни тушунамиз. ўзбекистон республикаси фукаролари характерига хос бўлган умумий жихатлар куйидагилар: ватанга мухаббат, мехнатсеварлик жамоатчилик туйгуси ва хоказо. алохида одам характернга хос бўлган умумий сифатлар эса инсоннинг хаёт йўлига, уни куршаган ижтимоий ва табиий мухитга, унга хос бўлган асаб тизими типига ва бошқа омилларга боғлик бўлади. темперамент ва характер ўртасида ўзаро алокадорлик ҳамда ўзаро таъсир ходисалари, аломатлари мавжуд. характерга хос бўлган баъзи бир жихатларнинг намоён бўлиши ва ривожланиши темпераментга боғлик. масалан, холерикда ўзига ишонч тез ривожланади, флегматикда эса фаолиятда тухтаб қолиш ёки икқиланиш ҳолатлари кузатилиши мумкин. темпераментнинг алохида баркарор хусусиятлари ўз мохиятига кўра характер таркибига …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "шуғулланувчи спортчида (ўқувчи , болада) темперамент ва характерлар"

1404138318_51509.doc шуғулланувчи спортчида (ўқувчи , болада) темперамент ва характерлар одамлар билан мулокотда бўлиб, уларни кузатиб шу нарсага гувоҳ бўлиш мумкинки, уларнинг баъзилари хотиржам. бошқаси ҳаракатчан, учинчиси камгап ва хафақон, тўртинчиси қувноқ бўлишади. одамлар ўртасидаги қандай тафовут улар темпераментларидаги ҳар хиллик билан изоҳланади. (темперамент тушунчаси лотинча «темпераментум» сўзидан олинган бўлиб, «аралашма» ёки «қисмларнинг нисбати» деган маънони билдиради). темперамент психика ва хулқатвор динамикасини ифодалайди. хис-туйгуларнинг пайдо бўлиш тезлиги ва кучида ҳар кишининг умумий ҳаракатчанлигида намоён бўладиган индивидуал психологик хусусиятларнинг мажмуи темперамент деб аталади. у шахснинг тугма сифати ҳисобланади. темпераментлар ҳар хиллигининг сабаблари...

DOC format, 89.0 KB. To download "шуғулланувчи спортчида (ўқувчи , болада) темперамент ва характерлар", click the Telegram button on the left.