xalq pedagogikasida ilm va uni egallashning afzalligi xususida

DOC 45.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404126386_50938.doc xalq pedagogikasida ilm va uni xalq pedagogikasida ilm va uni egallashning afzalligi xususida reja: 1. etnopedagogika manbalarida ilm va ilm sohiblarining ulug’lanishi. 2. etnopedagogikada didaktik g’oyalar. 3. etnopedagogikada tarbiyaviy g’oyalar. etnopedagogika manbalarida ilm va ilm sohiblarining ulug’lanishi prezident i.a. karimov: “biz iste‘dodli, fidoyi bolalarimiz, farzandlarimizga bilim va kasb cho’qqilarini zabt etishi uchun qanot berishimiz kerak”,- . degan edi (barkamol avlod orzusi. tuzuvchilar: sh. qurbonov va b. toshkent, “sharq”, 1998. -184 b.). shunday ekan, kelajagi buyuk vatanimizning baxtli sohiblarini insoniyat daholari yaratgan ilm-fan yutuqlari bilan qurollantirish davr talabidir. buning uchun yosh avlod ongiga ilmning inson uchun, mehnat samarasini , vatan va xalq qudratini oshirish uchun eng zarur omil ekanligini singdirish zarur. bu ishda bizga xalq pedagogikasi yaqindan yordam bera oladi. yosh avlodga aqliy tarbiya berish, ularning ongini ilm bilan qurollantirish barcha davrlarda xalqning diqqat markazida bo’lgan. keng xalq ommasi o’tmishda ommaviy tarzda ilm egallash imkonidan mahrum bo’lsada, hamisha bolalarni ma‘lumotli, …

mush qiyinchiliklarini yengish mumkinligi ta‘kidlanadi: “bilim puldan qadrli, qilichdan o’tkir, to’pdan kuchli”, yoki: “bilim – aqlning yarmidir”, - deyiladi. xalq ommasi haqiqiy boylik moddiy buyumlarda emas, balki ilmni egallashda ekanligi targ’ib etiladi. ularda ilm yirtilmas kiyimga, tuganmas buloqqa o’xshatiladi. shuningdek, bilim qancha ko’p sarflansa ham u tugamaydi, balki ko’payib boradi. ilmni o’ziga jo etuvchi ong shunday idishga o’xshaydiki, qancha ko’p ilm egallasang ham u kengayib boraveradi, lekin yorilib ketmaydi. boylik ko’payganda esa uni sig’dirib bo’lmay qolish ham mumkin. jamiyatda kishi odamlarni yangi kiyimi bilan emas, balki bilimi bilan hayratlantirish lozim deyiladi. jumladan: “aqldan qimmatli narsa yo’q”, “aql bozorda topilmaydi”, “bilagi zo’r birni, bilimi zo’r mingni yiqar”, “olamni quyosh, insonni bilim charog’on etadi” va b.. xalq pedagogikasida qadimdan ilm sohiblariga nisbatan hurmat, ehtirom ko’rsatish targ’ib etilgan. ilmli kishilar ulug’langan. hokimlar, shohlar o’z yonlarida ilmli kishilardan maslahatchilar saqlaganlar. bilimni bolalikdan o’rgatish tavsiya etilgan. o’z bilimini boshqalarga o’rgatmaslik “yomg’irsiz bulut” ga qiyoslangan. shuningdek, …

lar majmuidan iborat, aqlli odamgina barcha hayot hodisalarini tushuna oladi va maqsadga erishadi degan fikrni olg’a surdi. buning uchun bolaga yoshligidan boshlab ta‘lim berish lozimligini ta‘kidlaydi. xalq o’z tafakkur kuchi va tajribasiga asoslanib, o’z ta‘lim metodlarini ham tavsiya etadi. ushbu ta‘lim metodlari buyuk mutafakkirlarning didaktik qarashlaridan qolishmaydi. etnopedagogika manbalarida ta‘kidlanishicha, o’qishning kechi bo’lmaydi. hadislarda: “beshikdan qabrgacha ilm izla”, - degan fikr xalqning ushbu fikriga mazmunan juda yaqin. shuningdek, a. navoiyning: “bilmaganin so’rab o’rgangan olim, orlanib so’ramagan o’ziga zolim” ... tarzidagi hikmatli baytlari ham etnopedagogika durdonalaridan mohirlik bilan foydalanish natijasi bo’lib, u o’quvchini ilmlarni boshqalardan tinimsiz o’rganishga chorlaydi. shuningdek, xalqda: “agar o’zing bilmasang, bilganlarga quloq tut”, deyiladi. etnopedagogikada ilm egallash mashaqqatli yo’l ekanligi ta‘kidlanib, uning: “ilm olmoq igna bilan quduq qazish bilan teng” ligi ta‘kidlanadi. shuningdek, “takrorlash – bilimning onasi” ekanligi “bir saboqni ming takror qil!” maqolida yanada kuchliroq mazmun kashf etadi. xalq ta‘limni tizimli va uzluksiz olish lozimligini allaqachon anglab …

uz bilimini boshkalarga o’rgatmagan kishilar ko’zaga solib qo’yilgan yorug’likka o’xshatiladi. tillarni o’rganishga xalq olamni bilish imkonini kengaytiruvchi vosita deb qaraydi. o’zbeklar shuning uchun: “tilni bilish- dilni bilishga yo’l ochadi”, “yuzta tilni bilgan kishi yuzta aqlning egasidir,-” deyishadi. ona tilini bilish, uni asrash – avaylash, ta‘limni ona tilida olish aqliy tarbiyada muhim ahamiyat kasb etishi xalq pedagogikasi manbalarida alohida ta‘kidlangan. ona tili – xalqning bebaho boyligi, u “ona” so’zini aytish, o’z ismini bilish bilan bola qalbiga kiradi. shu til vositasida bola olamni bila boshlaydi, ilk allalar bola qalbiga xalq san‘ati ruhini olib kiradi va uni umrbod sehrlab qo’yadi. xalq pedagogikasida ilmni yoshlarga amaliy hayotda zarur bo’lgan tabiiy bilimlar bilan bog’lab tushuntirishga alohida e‘tibor beriladi. jumladan, qadimgi turkiguy xalqlarda oylar, yil hisobi yevropaliklar tavqimidan farq qilgan. ularda oylar: “hamal” (mart) - 19 martdan, “savr” (aprel) – 19 apreldan, “javzo” – 20 maydan, “saraton” – 21 iyundan ... boshlangan. har bir oyning, yil …

uylarning 5 oyda bolalashi, mollarning yoshini ularning tishlariga qarab aniqlash o’rgatilgan. “baliq”, “sigir” yillari serhosil, “ilon”, “ot”, “sichqon” yillari qurg’oqchil bo’ladi deb tushuntirishgan. matematikaga doir bilimlar masofani, hosilni, qurilayotgan uylar o’lchamini o’lchash bilan; fizikaga doir bilimlar amaliyot bilan bog’liq holda oddiy richaglar, shamol va suv kuchidan foydalanish misolida; kimyoviy ilmlar chorvachilik mahsulotlarini qayta ishlash (masalan, sutdan qatiq, yog’ ... olish, yog’ni kuydirish ...), o’simliklardan bo’yoq olish, kiyimlarni tozalash, yuvish bilan; astronomiyaga doir bilimlar yulduzlar va quyoshga qarab vaqtni aniqlash misolida; tibbiyotga bog’liq bilimlar dorivor o’simliklarni to’plash va hayvonlar hamda o’simliklar yog’laridan foydalanib kasalliklarni davolash misolida o’rgatilgan. bu jarayonda nazariy bilimlar amaliyot bilan mustahkam bog’lab tushuntirilganligi ahamiyatlidir. xalq pedagogikasida bolalarning tafakkuri, mushohada qobiliyatini o’stirishda topishmoqlardan unumli foydalanilgan. topishmoqlar vositasida bolalarga ibtidoiy hisob (qo’shish, ayirish, ko’paytirish va bo’lish amallari) o’rgatilgan. bular jumlasiga: “pak-pakana bo’yi bor, yetti qavat to’ni bor” (piyoz), “aylanaverib-aylanaverib semirdi xonim” (urchuq), “otarda yuz qo’y va echki bor. ularning nechta …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xalq pedagogikasida ilm va uni egallashning afzalligi xususida"

1404126386_50938.doc xalq pedagogikasida ilm va uni xalq pedagogikasida ilm va uni egallashning afzalligi xususida reja: 1. etnopedagogika manbalarida ilm va ilm sohiblarining ulug’lanishi. 2. etnopedagogikada didaktik g’oyalar. 3. etnopedagogikada tarbiyaviy g’oyalar. etnopedagogika manbalarida ilm va ilm sohiblarining ulug’lanishi prezident i.a. karimov: “biz iste‘dodli, fidoyi bolalarimiz, farzandlarimizga bilim va kasb cho’qqilarini zabt etishi uchun qanot berishimiz kerak”,- . degan edi (barkamol avlod orzusi. tuzuvchilar: sh. qurbonov va b. toshkent, “sharq”, 1998. -184 b.). shunday ekan, kelajagi buyuk vatanimizning baxtli sohiblarini insoniyat daholari yaratgan ilm-fan yutuqlari bilan qurollantirish davr talabidir. buning uchun yosh avlod ongiga ilmning inson uchun, mehnat samarasi...

DOC format, 45.5 KB. To download "xalq pedagogikasida ilm va uni egallashning afzalligi xususida", click the Telegram button on the left.

Tags: xalq pedagogikasida ilm va uni … DOC Free download Telegram