касбий педагогик фаолият, унинг тузилиши ва мазмуни

DOC 78.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1359113599_41538.doc касбий педагогик фаолият, унинг тузилиши ва мазмуни www.arxiv.uz режа: 1. касбий педагогик фаолият ҳақида тушунча. 2. касбий педагогик фаолият мазмуни ва таркибий қисмлари. тарбия - касбий фаолиятни ташкил этиш воситаси. “тарбия санъати - деярли ҳаммага таниш ва тушунарли, баъзиларга эса, ҳатто осон туюлиш хусусиятига эга, у қанчалар тушунарли ва осон туюлса, ўша инсон у билан назарий ва амалий жиҳатдан шунчалар кам таниш”, - деган эди к.д. ушинский. тарбия, асосан, қуйидаги воситалар ёрдамида амалга оширилади: кўрсатиш ва тушунтириш; рағбатлантириш ва жазолаш; вазифа бериш ва талаб қилиш; текшириш, тузатиш, ишонтириш ва таҳлил қилиш. ана шундай таъсир кўрсатиш йўли билан катталар болаларнинг билиш ва амалий фаолиятларини юзагага келтириб, маълум томонга йўналтирадилар ва бу фаолиятлар назорат қилиниб, тўғрилаб, фаолиятларни ривожлантириш амалга оширилади. педагогикада тарбия бериш усули икки турга бўлиниши қайд этилган. биринчи усул, (илҳомлантирувчи) санъатни ўз рағбатлари билан ўрганувчиларга ишлатиладиган усул. иккинчи усул (мажбур этиш), эса мажбурий равишда тарбияланувчиларни тарбиялаш учун ишлатиладиган усул. …
2
муҳими ҳар бир инсоннинг билимли, маърифатли бўлишидир. шунинг учун ҳам, фаробий ахлоқ тушунчасига ақл билан узвий боғлиқ ҳолда тафаккурга асосланган ахлоқ сифатида қарайди. бундан биз фаробийнинг ахлоқни хулқ меъёрлари ифодаси сифатидагина эмас, балки кишиларнинг ақлий фаолиятнинг натижаси сифатида ҳам талқин этилганглигини кўрамиз. фаробийнинг таълим-тарбия йўллари, усуллари, воситалари ҳақидаги қарашлари ҳам қимматлидир. у “... инсонда гўзал фазилатлар икки йўл, яъни таълим ва тарбия йўли билан ҳосил қилинади. таълим назарий фазилатларни бирлаштирса, тарбия эса туғма фазилат, назарий билимлар ва омилий касб-ҳунар, хулқ-одоб фазилатларини бирлаштиради. таълим сўз ва ўрганиш билан, тарбия эса амалий иш ва тажриба билан амалга оширилади” деб кўрсатади. “ҳар иккаласи бирлашса етуклик намоён бўлади, аммо бу етуклик билим ва амалий кўникмаларни қай даражада ўрганганлигига қараб, пайдо бўлади”, -деб уқтиради аллома. форобий, талимда барча фан оламининг назарий асослари ўрганилса тарбияда маънавий, ахлоқий қоидалар, одоб меъёрлари ўрганилади, касб-ҳунарга оид малакалар ҳосил қилинади деб тушунтиради. баҳоуддин нақшбанднинг тарбиявий қарашлар марказида ориф инсонни шакллантириш …
3
лқлар ўртасида бузилмас дўстлик меҳр-шафқат, одамийлик ва ахлоқ-одобни тарбиялаш каби муаммоларни ҳал қилишга катта ёрдам берган. устознинг ахлоқ ва одоб ҳакидаги талимотига қуйидагилар киради: - адолат ва адолатсизлик; - сўз ва ишнинг бирлиги; - дўст ва душманлик; - ботирлик ва қўрқоқлик; - сўз ва ширинсуханлик. таълим-тарбия ишлари ҳам нақшбанд ғояларини ифода этувчи мафкура сифатида амалга оширилади. фарзандларга ислом динига эътиқод килишни ўргатиш билан бирга аллома меҳнатни севишни, ахлоқли бўлишни, одамларга ёрдам кўрсатишни, билим олиш, ҳунар ўрганиш ва бошқа олийжанобликларни уқтирадилар. масжид ва мадрасаларда талабалар онгида аллоҳга яқин бўлишнинг тўғри ва самарали йўли: тарки дунёчилик эмас, балки жамият саодати учун яшаш, бунёдкорлик, савоб ишлар ва меҳнатни қадрлаш, илм ва билим олишдир. мукаммал ахлокқа эришиш, хуллас, жамият ҳаётида фаол иштирок этишни тақозо этадиган хулқ-атворни, саъй -ҳаракатни ўзида мужассам этадиган мафкура изчил равишда сингдирилди. агар болаларга жазо бериш сабабларини чуқур таҳлил қиладиган бўлсак, бурчак катик кўйиш ёки ширинликдан маҳрум қилиш жазосини атрофларида шу …
4
долзарбликни тушуниш, қизиқиш, ҳаракатга ундовчи сабаб-фаоллик, қарор қабул қилиш демак. хулоса қилиб айтсак, тарбияни ўз ҳиссиётларини хоҳиш ва истакларини бошқариш жараёни, деб айтсак хато бўлмайди. педагогик жараёнда ўз ҳиссиётларини бошқаришни ҳар бир талабага ўргатиш бу мақсадни аниқ мўлжалга йўналтирилганлигини кўрсатади. ўқитувчи аудитория билан ўзаро мулоқот-(ўқув жараёнидан алоҳида вақтда эмас) тарбиявий жараён бораётганлигини англай олиши даркор. қизиқишларини сақлаб қолиш, асослаб бера олиш, фаолликларини қўллаб-қувватлаш, ўқитувчиларда педагогик жараёнда мақсадни юзага келтиради, улар касбий фаолиятда жуда зарур бўлган ўзликларини англаш машқини оладилар. ўқув жараёнига қадам қўйган талабалар ўқиш мазмуни қўйилиши керак бўлган ўз ички эҳтиёжлари (ички нормалар) га эга бўладилар, яъни баъзи бир ташқи нарсалар-(информация) ҳозирча уларга бегона бўлган ҳар қандай нарса уларни ҳушёрликка чорлайди. нарса-ҳодисанинг таркибини тизимли равишда кўриш керак, яъни маълум илмий билимни занжирга айлантириш: тизим (элементлар ва алоқаланиш) ёки кичик тизим (элементлар ва алоқалар) ва ҳ.қ. касбий фаолият мазмумнинг асоси бўлиб - малакали талаблар, ўлчовлар, мезон, мақсад, вазифалар хизмат қилади …
5
хсий хусусиятларини шакллантирганда, тарбия ва таълимда унумдорлик кам йўқотилиши мумкин. ўқитувчи “менинг йўлимдан юр” деган талаб ўрнига “атрофга қара, ўйла, танла, менинг ёрдамида юрган” деган талабга ўтсагина касбий фаолиятни ташкил этиш мақсадли бўлади. “тараққиёт ва таълим бирор кишига тайёр ҳолда берилмайди ва тақдим этилмайди. бунинг учун истаган ҳар бир одам унга ўз фаолияти, ўз кучи ва ўз интилиши орқали эришади” - деган эди а. дистервег. педагогик фаолиятда ўқитувчининг фикрлаши (фикрлаш техникаси), сўз билиши (коммуникатив) қобилияти, изланувчан онги ва англанганлиги (рефлексли) ҳаракатида намоён бўлади. фикрлаш техникаси қобилиятларни ривожлантириш, изланувчанлик техникасини эгаллашдан келиб чиқади. ҳар қандай педагогик технология ҳам ўқитувчи, ҳам талабадаги фикрлаш техникасини амалга ошириш жарёнида содир бўлади ва ривожланади. табиий фикрлаш қобилиятини ривожлантиришнинг функцияси таълим жараёнининг асосини ташкил этади. атрофимизга қарайлик: бизни норози қиладиган ҳамма ҳолатлар бир-биримизни тушунмаслик, бир-бирингиз билан келиша олмаслигимиз, ўз фикримизни ўзгалар дикқатига етарли даражада асослаб, нуқтайи назаримизни ҳимоя қила олмаслигимиздан келиб чиқади. донишмандлардан бири “охирги далил-ўқ” …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "касбий педагогик фаолият, унинг тузилиши ва мазмуни"

1359113599_41538.doc касбий педагогик фаолият, унинг тузилиши ва мазмуни www.arxiv.uz режа: 1. касбий педагогик фаолият ҳақида тушунча. 2. касбий педагогик фаолият мазмуни ва таркибий қисмлари. тарбия - касбий фаолиятни ташкил этиш воситаси. “тарбия санъати - деярли ҳаммага таниш ва тушунарли, баъзиларга эса, ҳатто осон туюлиш хусусиятига эга, у қанчалар тушунарли ва осон туюлса, ўша инсон у билан назарий ва амалий жиҳатдан шунчалар кам таниш”, - деган эди к.д. ушинский. тарбия, асосан, қуйидаги воситалар ёрдамида амалга оширилади: кўрсатиш ва тушунтириш; рағбатлантириш ва жазолаш; вазифа бериш ва талаб қилиш; текшириш, тузатиш, ишонтириш ва таҳлил қилиш. ана шундай таъсир кўрсатиш йўли билан катталар болаларнинг билиш ва амалий фаолиятларини юзагага келтириб, маълум томонга йўналтирадилар...

DOC format, 78.0 KB. To download "касбий педагогик фаолият, унинг тузилиши ва мазмуни", click the Telegram button on the left.