yozma nutqdagi kamchiliklar

DOC 53.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1361191816_41574.doc www.arxiv.uz reja: 1. yozma nutqdagi kamchiliklar 2. ko`l muskullarining nozik harakatchanligi, motorikasi og`zaki nutq atrofdagilar bilan bevosita aloqa qilishda ishlatilsa yozma nutq boshqa vaziyatda boshqa bir joyda, davrda yashagan kishilar bilan muloqatda bo`lish, ularning fikrini anglash vositasidir. yozma nutq fikrlarimizda ixtiyoriy ifodalab berishning eng qulay vositasidir. yozma nutqni o`qish hamda yozish jarayonlari tashkil etadi. yozma nutqni tushinish uchun maxsus tartibdagita`lini olmoq, ya`ni savodli bo`lmoq zarur. yozma nutq og`zaki nutq asosida shakillanadi.yozma nutq mexanizmlari murakkab bo`lganligi tufayli uni shakillantirib borishda turli hil qiyinchiliklar kuzatilib turadi. logopediyada yozma nutqdagi nuqsonlar disgrafiya (grekcha dis-buzilish, grafo-yozaman), agrofiya (a-inkor qilish, yo`q grafo-yozaman), dileksiya (grekcha dis-buzilish, lego o`qiyman), aleksiya (grekcha a-inkor qilish, yo`q, lego-o`qimoq) atamalari bilan yuritiladi.yozma nutqdagi kamchiliklar haqida defektologiya nomoyondalari qimmatli nazariyalarni yaratib qoldirganlar. kusmaul (1877), berkan (1881) uzlarining ilomiy asarlarida o`qish va yozishdagi kamchiliklar mustaqil nutq nuqsonlari ekanligini kursatib berdilar. bunga qadar yozma nutqdagi kamchiliklar aqliy zaiflikning asosiy blgilaridan biri deb hisoblab …

ksiya, agrafiya deb atashni taklif etdilar. yozma nutqdagi kamchiliklarni olimlardan xvatsev m.ye., r.ye.levina, f.a.rau,r.t.voskis, s.s.lyapidevskiy, l.f.spirova, n.a. nikashina, o.a.tokareva, o.v.pravdina, v.g.petrova, v.v. voronkova, a.v.yastrebova, g.a.kashe va boshqalar har tomonlama o`rganib bularni og`zaki nutq va fonematik eshitishdagi kamchiliklardan kelib chiqadigan nuqsonlar deb xisobladilar.nutqni analiz va sintez, ya`ni tahlil va tarkib qilish qobiliyati bolada og`zaki nutqning shakillanishi bilan birga paydo bo`ladi. og`zaki nutqdagi kamchiliklar yozma nutqni shakillantirib borishga to`sqinlik qiladi. tovushlarni to`g`ri talaffuz etish, ularni eshitib turib bir-biridan ajratib olishda qiynalgan bolalarning yozma nutqdagi bir qator nuqsonlar kuzatiladi.ular o`qish va yozish vaqtida harflarni tushirib, o`rninialmashtirib yuboradilar.yozma nutqdadagi nuqsonlar harflar shaklini noto`g`ri idrok etishga aloqador bo`lishi ham mumkin. bunda bola yozilishi jihatidan o`xshash harflarni, ularning elementlarini adashtirib yuboradi. maktab o`quvchilari orasida yozma nuqsonlardan disgrafiya va disleksiyalar tez-tez uchrab turadi. disgrafiklarning yozma ishlarida kuzatiladigan xatolarni ma`lum guruhlarga ajratib o`rganish tavsiya etiladi. bular quyidagilardir: 1. fonetiko-fonematik xarakterdagi xatolar-talaffuz (artikulyatsiya) va idrok (akustika) jihatidan o`xshash tovushlarni …

`ridak, bahor-bahhor, gilam-gigilam. 3. bir suzni ikkiga bo`lib yoki ikkita suzni qo`shib yozish, masalan: bahor keldi-ba xorkeldi. 4.shakli va yozilishi bilan o`xshash harflarni, ularning elementlarini almashtirib yozish, masalan: sh-i, t-p, l-m, i-sh, s-v, b-d, g-l, z-v va boshqalar. ¥arf elementlarining fazoda oladigan joylarini almashtirish: s-z, v-u, s-e. 5. ko`l muskullarining nozik harakatchanligi, motorikasi buzilishi natijasida harflarni noto`g`ri yozish, daftardagi chiziqlarga rioya qilmaslik, harf bo`g`in va suzlarni ustma-ust yozish va hakazo. 6. grammatik xarakterdagi xatolar (morfologik, orfografik, sintaktik, punktuatsion xatolar va boshqalar.) 7. oynavon xat-xatni xuddi oynada aks etganidek teskari yozish. bunda bola chap va o`ng tomonlarni chalkashtirganligi tufayli harflar kuzguda qanday ifodalansa, shunday yoziladi, masalan: s-s, b-b, l-l, d-d.yozuvdagi kamchiliklar-disgrafiya, kup hollarda o`qishdagi kamchiliklar-disleksiyalar bilan birga kuzatiladi. disleksiyaning alohida uzi mustaqil nutq nuqsoni sifatida kamdan-kam uchraydi. disleksiyaning belgilari almashtirib o`qish; harflarni bo`g`inlarga biriktira olmaslik; 2. harf va bo`g`inlarni qayta-qayta takrorlash, tushirib ketish, o`rnini almashtirish natijasida ma`noni tushunmay, noto`g`ri, sekin o`qish; …

ga payvasta qilib, baravar shakllantirib olib borish kerak. aks holda materialni tushunib, ongli o`qishni ta`minlab bo`lmaydi. yuqorida kursatilgan disleksiyaning belgilari kuproq o`qish texnikasi bilan bog`liq bo`lsa-da, bularning hammasi ongli o`qishga ta`sir kursatadi. logopediyaga doir adabiyotda disgrafiya, agrafiya, disleksiya, aleksiyani bartaraf etish yullarini, usullari bayon etilgan. l.i. yefimenkova va i.n.sadovnikovalar «ispravleniye i preduprejdeniye disgrafii u detey» kitobida disgrafiyani quyidagi tartibda bartaraf etishni taklif etadilar: 1. tayyorlov davri. bu davrda o`quvchilar o`qish va yozish malakalarini qay darajada egallab olganliklari aniqlanadi: analiz va sintez malakalari tarbiyalanadi; eshituv va kuruv analizatorlari, fonematik eshitish, eshituv va kuruv xotirasi rivojlantirib boriladi. 2. unli tovush va xarflarni bir-biridan ajratish ustida ish olib boriladi. 3. undosh tovush va xarflar bir-biridan ajratilib differensiatsiya qilinadi. 4. suz ustida ishlash, suzning tuzilishi, tarkibi haqidagi bilimlar berish. 5.gap ustida ishlash.bu logopedik metodika analiz va sintez qilish malakalari fonematik uquv yaxshi rivojlanmaganligi natijasida yozma nutqda yuzaga kelgan kamchiliklarni bartaraf etishga mo`ljallangan.logoped o.v.pravdino yozma …

. uchinchi bosqich bir-biriga bog`langan og`zaki xamda yozma nutqni o`stirish yo`li bilan dastlabki bosqichlarda to`g`ri talaffuz etishga o`rgatilgan tovushlarni mastuxkamlash (avtomatizatsiya) va bir-biridan ajratishga (differensiatsiya) o`rgatishga tavsiya etiladi.ko`pgina logoped olimlar (m.ye.xvatsev, r.ye.levina, f.a.rau, r.i.lalayeva, i.k.sadovnikova l.n. yefilinkova r.m.boskis va boshqalar) yozma nutqdagi kamchiliklarni og`zaki nutqning yaxshi rivojlanmaganligi natijasida yuzaga keladigan nukson deb bilib, ularni og`zaki nutqni rivojlantirish orqali, butun nutq sistemasi ustida izchillik bilan maxsus ishlar olib borish orqali bartaraf etish metodikasini tavsiya etganlar. ushbu metodika bo`yicha mashg`ulotlarda tovush, bo`g`in, suz, gap va bog`langan nutk ustida ishlash talab etiladi. biroq bu ishlarning yo`nalishi, mundarijasi yozma nutq nuqsonlariga ega bo`lgan kishilarning umumiy bilim doirasini, o`qish va yozma qobiliyatini, o`qish va yozishda nimadan qiynalishini, qanday xatolar qilishini, ularning kelib chiqish sabablarini hisobga olgan holda belgilanadi.l.f.spirova va a.v.yastrebovalar boshlang`ich maktab o`quvchilari nutqida kuzatiladigan yozma nutqdagi kamchiliklarni butun nutq sistema ustida uch bosqichda ish olib borish orqali bartaraf etishni tavsiya etadilar. birinchi bosqichda fonetika …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yozma nutqdagi kamchiliklar"

1361191816_41574.doc www.arxiv.uz reja: 1. yozma nutqdagi kamchiliklar 2. ko`l muskullarining nozik harakatchanligi, motorikasi og`zaki nutq atrofdagilar bilan bevosita aloqa qilishda ishlatilsa yozma nutq boshqa vaziyatda boshqa bir joyda, davrda yashagan kishilar bilan muloqatda bo`lish, ularning fikrini anglash vositasidir. yozma nutq fikrlarimizda ixtiyoriy ifodalab berishning eng qulay vositasidir. yozma nutqni o`qish hamda yozish jarayonlari tashkil etadi. yozma nutqni tushinish uchun maxsus tartibdagita`lini olmoq, ya`ni savodli bo`lmoq zarur. yozma nutq og`zaki nutq asosida shakillanadi.yozma nutq mexanizmlari murakkab bo`lganligi tufayli uni shakillantirib borishda turli hil qiyinchiliklar kuzatilib turadi. logopediyada yozma nutqdagi nuqsonlar disgrafiya (grekcha dis-buzilish, gr...

DOC format, 53.0 KB. To download "yozma nutqdagi kamchiliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: yozma nutqdagi kamchiliklar DOC Free download Telegram