валеологиянинг назарий-методологик асослари

DOC 68.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1361103957_41563.doc www.arxiv.uz валеологиянинг назарий-методологик асослари саломатлик – инсон камолотининг муҳим таркибий қисмларидан бири бўлиб, инсон шахсининг ҳеч ким дахл қила олмайдиган ҳуқуқи, мувафаққиятли ижтимоий ва иқтисодий ривожининг шартидир. мактабда ўқиб юрган даврлардан бошлаб бутун умр давомида ушбу постулатни эсда сақлашга ҳаракат қилиш зарур: “инсон саломатлиги – бу ҳаётнинг бош қадрияти”. уни ҳеч қандай пулга сотиб олиб бўлмайди, шунинг учун ёшликданоқ, бола ҳаётининг биринчи кунидан уни сақлаш, асраш ва мустаҳкамлаб бориш зарур. ўзбекистон республикаси президенти и. а. каримовнинг раҳбарлиги остида ва ташаббуси билан мустақиллик эълон қилинган кундан бошлаб узлуксиз равишда маънавий ва жисмоний соғлом авлодни дунёга келтириш, тарбиялаш, ҳар томонлама баркамол шахсни шакллантириш ғояси жамиятимиз келажаги сифатида акс этувчи давлат сиёсати даражасига кўтарилди. мазкур ғоя шарофати билан давлат миқёсида босқичма-босқич мақсадга йўналтирилган тадбирлар ўтказилмоқда. соғлом авлод ғоясини амалга ошириш учун: · миллий генофондни сақлаш, миллий менталитетни кучайтириш; · жисмоний ва маънавий жихатдан соғлом авлодни тарбиялаш; · эркин ва мустақил, кучли ва …
2
ни тарбиялаш бўйича кўпроқ аниқ ва реал чора-тадбирларни аниқлаш зарур. шундай қилиб, асосий мақсад – белгиланган муддат ва аниқ фаолият давомида соғлом авлодни тарбиялаш. концепцияда белгиланган икки муҳим шарт: · ҳар бир инсоннинг, ота-оналарнинг фикрлашини ўзгартириш; · одамларнинг турмушини ва бутун жамиятнинг моддий пойдеворини яхшилаш. мазкур шартларнинг тўла-тўкис бажарилиши соғлом авлодни тарбиялашнинг ижтимоий-иқтисодий пойдеворини яратади. концепцияда кўрсатиб берилган олтита асосий йўналишлар: · балоғат ёшидаги йигит ва қизларда тиббий-гигиеник маданиятга оид билим ва малакаларни шакллантириш; · ёшларни соғлом оила қуришга тайёрлаш; · тиббий-гигиеник нуқтаи назардан қизларни бўлғуси оналикка тайёрлаш; · бир йилгача болаларни тарбиялаб катта қилиш; · бир ёшдан етти ёшгача болаларни соғлом ўстириш; · ногирон болаларнинг туғилиш сабабларини ўрганиш ва аниқлаш, профилактик чора-тадбирларни ишлаб чиқиш; мустақиллик йилларида мамлакатимизда республикамиз президентининг қатор фармонлари эълон қилинди: 1993 йил 23 апрелда ““соғлом авлод учун” халқаро хайрия жамғармасини ташкил этиш ҳақида”ги фармон қабул қилинди; 1999 йил декабрида президентимиз 2000 йилни “соғлом авлод йили” деб …
3
си ва жамоатчилик ҳамкорлигини мустаҳкамлаш бўйича давлат дастурлари ишлаб чиқилди, қонунлар, ўзбекистон рекпубликаси вазирлар маҳкамасининг қарорлари қабул қилинди. валеология – бу асосида унга маълум тарзда ички ва ташқи муҳитнинг тасир этиши шароитида инсон саломатлигини сақлаш ва физиологик, биологик, психологик ва ижтимоий-маданий ривожланиш усқуртмаларини таъминлаб берувчи бутун организм ва организм тизимларининг гигиеник, психофизиологик резервлари ҳақидаги тасаввур ётадиган комплекс фан ёки фанлараро йўналиш.бошқа бирор бир фан валеология сингари ҳартомонлама инсон феномени ҳақида бошқа фанлардаги маълумотларни бунчалик қамраб олмаган ва ололмайди. инсон ҳақида ва унинг биологияси, гинетикаси, физиологияси, психологияси ҳақида, ҳаётий фаолиятининг бошқа томонлари – организм ҳолатини, унинг атроф муҳит билан ўзаро ҳаракатини бошқариш, башорат ва ташҳис этиш бўйича интеграллашган билимларни яратиш учун юқори даражада етарли бўлинмаганлиги унинг (валеологиянинг – таъкид бизники) пайдо бўлишига имконият яратди.валеология фан сифатида барча ўзига хос белгилари: предмети, объекти, мақсади ва вазифалари, методларига эга. шунга қарамай, энг аввало, валеологиянинг предмети сифатида саломатлик акс этганлиги боис мустақил фан (ёки …
4
гиланган меъёри)ни ишлаб чиқади, соғлиқни сақлаш ва мустаҳкамлаш, касалликларни даволаш ва олдини олиш бўйича билимлар ва амалий фаолият тизимини таъминлайди. тиббиётнинг структураси (тузилиши) қуйидаги таркибий кисмлар ҳисобланади: касалликлар ҳақидаги фан (патология), соғлом турмуш тарзи ҳақидаги фан (гигиена), соғайиб кетиш механизмлари ҳақидаги фан (саногениз), ҳамда ижтимоий саломатлик ҳақидаги фан (санология).жисмоний тарбия ва жисмоний маданият саломатликни характерловчи муҳим жиҳат сифатида инсоннинг жисмоний тайёргарлиги ва ривожини таъминлаш ва такомиллаштириш қонуниятларини аниқлайди.психология саломатликни таъминлашнинг психологик аспектлари, инсоннинг психик ривожи, ҳаётий фаолиятининг турли шароитларидаги психик ҳолати қонуниятларини ўрганади.педагогика саломатликни ва соғлом турмуш тарзини яратишда инсоннинг иштирок этишининг ҳаётий барқарор мотивациясини шакллантиришга йўналтирилган валеологик таълим ва тарбиянинг мақсад, вазифалари, мазмуни ва технологиясини ишлаб чиқади.социология соғлиқни сақлаш, мустаҳкамлашни таъминлашнинг ижтимоий асослари ва соғлиққа ҳавф солувчи омилларни кўрсатиб беради.политология фуқароларнинг саломатлигини шакллантириш ва таъмин этишдаги давлатнинг роли, стратегияси ва тактикасини аниқлаб беради. иқтисодиёт саломатликни таъминлашнинг иқтисодий аспектлари, бошқа томондан, аҳолининг фаровон ҳаётини ва давлат ҳавфсизлигини таъминлашда саломатликнинг иқтисодий …
5
география ҳудуднинг иқлим-географик ва ижтимоий-иқтисодий ўзига хослигини ҳамда соғлом турмуш тарзини таъминлаш ва инсон мослашувчанлиги аспектида яшаш муҳити билан инсоннинг ўзаро муносабатини белгилайди. англаш мумкинки, юқорида аниқланган валеологиянинг ўзаро алоқалари миқдорий муносабатлардаги алоқалар қандай бўлса, ҳудди шундай даражадаги тўлиқ манзараси акс эттирмайди. валеология фақатгина энг аввало, предмети инсон сифатида акс этадиган инсоний билимлар соҳасини бир тармоғи кўринишини ҳосил қилади. валеологияниннг бошқа фанлар билан алоқаси икки томонлама характерга эга. ўзаро яқин фанлардаги маълумотлардан фаойдаланиб валеологияни ўзи инсонни англаш масаласини аниқлаштириш ва ривожлантириш учун салмоқли натижалар бериши мумкин. валеология (лотинчадан – соғ-саломат бўлиш ҳақидаги фан) – бу инсон саломатлигини шакллантириш, сақлаш ва мустаҳкамлаш механизмлари ҳамда қонуниятлари ҳақида билимлар соҳаси. валеология ўз-ўзи(баданни, қалбни ва зеҳнни)га муносабат, одамлар билан муносабат, атрофни ўраб турган барча нарсалар билан муносабатни ташкил этишни ўргатади. валеология (ўз-ўзини англаш, ўз-ўзини билиш, ўз-ўзини соғломлаштириш, ўз-ўзини такомиллаштириш) инсон саломатлигига “ўзи (“само”) нуқтаи назаридан ёндашади. демак, инсон саломатлиги қонуниятларини, ўз организмининг ўзига ҳос …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "валеологиянинг назарий-методологик асослари"

1361103957_41563.doc www.arxiv.uz валеологиянинг назарий-методологик асослари саломатлик – инсон камолотининг муҳим таркибий қисмларидан бири бўлиб, инсон шахсининг ҳеч ким дахл қила олмайдиган ҳуқуқи, мувафаққиятли ижтимоий ва иқтисодий ривожининг шартидир. мактабда ўқиб юрган даврлардан бошлаб бутун умр давомида ушбу постулатни эсда сақлашга ҳаракат қилиш зарур: “инсон саломатлиги – бу ҳаётнинг бош қадрияти”. уни ҳеч қандай пулга сотиб олиб бўлмайди, шунинг учун ёшликданоқ, бола ҳаётининг биринчи кунидан уни сақлаш, асраш ва мустаҳкамлаб бориш зарур. ўзбекистон республикаси президенти и. а. каримовнинг раҳбарлиги остида ва ташаббуси билан мустақиллик эълон қилинган кундан бошлаб узлуксиз равишда маънавий ва жисмоний соғлом авлодни дунёга келтириш, тарбиялаш, ҳар томонлама баркамол шахсни...

DOC format, 68.5 KB. To download "валеологиянинг назарий-методологик асослари", click the Telegram button on the left.