qo'qon jome’ maschiti

PPTX 7.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1539170993_67746.pptx /docprops/thumbnail.jpeg qo’qon davlat pedagogika instituti tarix fakultetintarix yo’nalishi iii ”s” guruh talabasi erkayeva surayyoning muzeyshunoslik fanidan tayyorlagan jome’ maschiti binoning devoriga o’rnatilgan marmarda “jome’” machiti me’moriy yodgorlik bo’lib xviii asrda qurilgan, deb yozilgan. shuningdek, machitning ustunlari xindistondan boburning avlodi bo’lmish zebuniso begim tomonidan yuborilgan, degan “rivoyat” (xx asrning 80- yillarida to’qilgan) qo’qonliklar orasida mavjud. me’moriy yodgorlik marmaridagi raqam va rivoyatning tarixiy asosi yo’qdir va ular xatodir. jome’ ham machit, ham madrasa sifatida qurilgan bo’lib, unda 100 gayaqin hujralar mavjud bo’lgan qo’lyozma va arxiv manbalarga qaraganda machitning qurilishini olimxon (1801-1810) boshlab qo’ygan edi.uning farmoni bilan joy belgilanib, g’ishtlarni ham olib kelgan. ammo, olimxon o’ldirilganidan keyin g’ishtlar eski o’rdaning ta’mirlanishiga ishlatib yuboriladi. bu haqda muhammad hakim yayfoniy xo’qandiy shunday yozadi: “avval amir olimxon masjidi jome’ni ta’mir qilg’on edi. imorat miqdor qad odam bo’lganda domla muhammad yoqub ohund marhum mak imorat madrasani qilg’on erdi. binobarin, sarfi amvol a’von qilg’on vajhidin va hamma …

inoni buzib, o’rniga ikkinchi marotaba masjidi jome’ sharif va madrasa bino qilgan ekan. va digar shulkim, xo’qand shaxrining jamiyati ushbu jome’ binpsidan so’ngra ma’lum va mashhur bo’lganidan boz jome’ zuxur modai ta’rix bolubdir”. “farg’ona tarixi” isxaqxon junaydillohoja o’g’li ibratning “farg’ona tarixi” nomli asarida quyidagi jumlalarni o’qiymiz: “ umarxon asrida madrasa qilmoq, ilmga rivoj bermoq, shariat ahkomini joriy qilmoq rasm o’rninda bo’lib, xon o’zi boshlab xoqanddagi madrasai jome’ni binosiga urinib, asosga tosh qo’ymoq bo’lgand aulamo va fuzalo, umarolarni akobiri viloyati xo’qand jam bo’lganda asosga tosh quydirg’on kishiga balog’atdan buyon tarki mustaxab sodir bo’lmagan kishi bormu, tosh quyodir deganda, bu ulamo-fuzalolardan hech kim qodir bo’lmay, ojiz kelganda xon o’zi: “alhamdulilloh, man tarki mustaxab qilganim yo’q ekan!”, deb asosga toshni o’zi qo’yganda, ulamoyi asr ittifoq ila “jannatmakon” laqabini bergan ekanlar. bu jannotmakon asrinda ulamoyu talaba va ahli ilmlar rivojda bo’lib, shoutyat mo’tabar ekan” machitning o’zi uch tomondan to’siq xonaqolik ayvon bo’lib, 98 ta …

usuli birla qadimdan ming daraja ziyodaroq itimomiga yetti. ko’rkam va chiroyli jome’ machiti va madrasasi xalq uchun yaxshi xizmat qildi, ko’plab talabalar o’qidi. ammo mustamlaka davrida mablag’ yetishmaganligi tufayli bino buzila boshladi, bezaklarning ranggi o’chdi. mustamlakachi ma’muriyat ta’mirlash uchun mablag’ bermadi. shunday sharoitda 1906-1907-yillarda qo’qonlik mir xabibboy bu tarixiy me’moriy yodgorlik bo’lmish muqaddas joyning binosini o’z xisobidan ta’mirlashga qaror qildi. farg’ona vodiysining turli shaxar va qishloqlaridan ustalar qo’qonga kela boshladi. xattoki, armanistondan ham ustalar keldi. ammo moxir va iste’dodli ustalar bilan bir qatorda yosh tajribasizlar ham kelgandi. bundan tashqari yana sifatsiz bo’yoqlardan ham foydalanishga to’gri keldi. lekin shunga qaramasdan ta’mirlash nihoyasiga yetdi va mir xabib boyga xalq minnatdorchiligini bildirdi. sovet davrida ateizm targ’ibotining kuchayib kechishi natijasida jome’ machiti va madrasasi yopildi, hujralar buzib tashlandi, machit ayvoni g’isht bilan berkitilib ombor, ma’lum bir vaqtda chayqov bozori sifatida ham ishlatildi. qo’qon aholisining talabiga muvofiq, qo’qon shahar ijrokomi qarori bilan jome’ machiti 1982- …

ganda adolat yuzasidan quyidagilarni aytib o’tish lozim. 1982- yilgi ta’mirlash shahar ijrokomininig sobiq raisi shokirov rahbarligida amalga oshgan. machitning tepasiga “jome’ ” deb yozilmasligining sababi o’sha yillari ateizm hali zo’r berib uqtirilar edi. ta’mirlash jarayoni tez sur’atlar bialn borayotganda tarixchi h. bobobekov qo’qonga kelgan edi. kelganini eshitgan qo’qon tarixi va adabiyotining haqiqiy bilimdonlaridan biri, adabiyotchi olim madaminov ahmadjon uning uyiga keldi va shaxar ijroko’mi qo’qon shaxrining bir ming yilligini nishonlashga tayyorgarlik qilinayotganligi va “jome’ning ” o’rniga “xavoqand” deb xato yozib qo’yayotganliklarini juda achinib so’zlab berdi va shokirovga xatosini aytishini iltimos qildi. bobobekov qo’qon shaxar ijroko’mi raisi huzuriga borib, qoqonning nomi “xavoqand” ham emasligini va shaxar tarixi bir ming emas, balki undan ham ko’proq, ikki ming yilga yaqinligini aytdi hamda shaxar tarixiga oid 27 betlik asosnoma yozib berdi. bunda shaxarning qadimgi nomi xo’qand bo’ganligi va shaxar tarixi ikki ming yil ekanligi yozilganedi. machit majmui ta’mirlanib bo’lganligi tufayli, machitdan shaxarga chiqish darvozasining …

shadan ishlangan bo’larmish. bino shifti rangli, naqshlangan. machit ustunlarining soni 204 ta qayrag’och va terak xodalardan ishlangan bo’lib, har birining yo’g’onligi 4 arshinga teng ekan. amaliy san’at namunalari ushbu arxitektorial yodgorlik qo’qon shaxrining chorsu mavzesida joylashgan. bu yerda tashkil qilingan ya’ni 2013-yil tashkil etilgan amaliy san’at galireyasi, oltin meros jamg’armalari kabi ko’plab ma’naviy- ma’rifi muassalar o’rin olgan. image14.png image15.png image18.png image19.png image20.png image21.jpeg image23.jpeg image24.png image25.png image26.png image27.png image28.png image29.png image13.jpeg image5.jpeg

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qo'qon jome’ maschiti"

1539170993_67746.pptx /docprops/thumbnail.jpeg qo’qon davlat pedagogika instituti tarix fakultetintarix yo’nalishi iii ”s” guruh talabasi erkayeva surayyoning muzeyshunoslik fanidan tayyorlagan jome’ maschiti binoning devoriga o’rnatilgan marmarda “jome’” machiti me’moriy yodgorlik bo’lib xviii asrda qurilgan, deb yozilgan. shuningdek, machitning ustunlari xindistondan boburning avlodi bo’lmish zebuniso begim tomonidan yuborilgan, degan “rivoyat” (xx asrning 80- yillarida to’qilgan) qo’qonliklar orasida mavjud. me’moriy yodgorlik marmaridagi raqam va rivoyatning tarixiy asosi yo’qdir va ular xatodir. jome’ ham machit, ham madrasa sifatida qurilgan bo’lib, unda 100 gayaqin hujralar mavjud bo’lgan qo’lyozma va arxiv manbalarga qaraganda machitning qurilishini olimxon (1801-1810) boshlab qo’y...

PPTX format, 7.7 MB. To download "qo'qon jome’ maschiti", click the Telegram button on the left.

Tags: qo'qon jome’ maschiti PPTX Free download Telegram