qo'qon xonligida madaniy hayot

DOC 14 pages 61,0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 61,0 KB

Fayl turi DOC

Pages 14

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

sana: 24 43-son a.f.ch. o’ va ch.t.ch.o’.i.m.i. ning tarix fani o’qituvchisi atajonova nargizning vi sinf tarix fanidan miloddan avvalgi i ming yillikda hindiston mavzusida yozgan bir soatlik mavzu: 44-§. qo’qon xonligida madaniy hayot. darsning shiori: bilim bilan qurollangan har qanday odam yengilmasdir. dars maqsadlari: ta’limiy maqsad: o’quvchilarni qo’qon xonligi madaniyati bilan tanishtirish. tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarni madaniy merosga hurmat, uni e’zozlash ruhida tarbiyalash, buyuk ajdodlarimiz bilan fahrlanish tuyg’ularini shakllantirish. rivojlantiruvchi maqsad: qo’qon xonligining vatanimiz madaniyatidagi o’rnini ko’rsatib berish orqali, uning o’ziga xos jihatlarini ochib berish. dars turi: yangi materialni o’rganish darsi. o’zlashtirilgan bilim va ko’nikmalarni rivojlantirish hamda mustahkamlash darsi. darsda qo’llaniladigan asosiy metodlar: aqliy hujum, hikoya-suhbat. darsning jihozi: 1. darslik, 37-§. 2. o’zbekistonning tarixiy xaritasi. 3. doska, bo’r. 4. videoproyektor, kompyuter. 5. mavzuga oid plakatlar, rasmlar tarqatma materiallar. savol va topshiriqlar yozilgan kartochkalar. yangi dars mavzusining tayanch tushunchalari: qo’qon ilmiy-madaniy muhiti. qo’qon adabiy muhiti. amiriy, nodira, maxmur, gulxaniy, boborahim mashrab, uvaysiy, …

2 / 14

to’g’ri javob uchun o’qituvchi bal kartochkalarini berib boradi. savollar va javoblar. 1-guruhga savollar. 1. qo’qon xonligi haqidagi ma’lumotlar tarixiy manbalarda nechanchi asrdan boshlab uchraydi? (x asrdan) 2. qo’qonning yoshi qancha yilni tashkil qiladi? (2000 yil) 3. ma’lumotlarda qo’qon qanday nomlar bilan qayd etilgan? (havoqand, ho’qand) 4. havoqand so’zi qanday ma’noni anglatadi? (go’zal, xushmanzara, yoqimli, shamol shahri) 5. mahalliy aholi qo’qonni qanday atagan? (ho’qandi latif) 6. q’qon shahrining qancha darvozasi bo’lgan? (12 ta) 7. nima uchun qo’qonning 12 ta darvozasi bo’lgan? (shahar 12 dahaga bo’lingan) 8. qo’qon shahrida qancha aholi yashagan? (30 ming) 9. marg’ilon shahriga qachon asos solingan? (2000 yil oldin) 10. marg’ilonda qaysi saroy mavjud? (sulton murodbek saroyi) 11. qo’qon xonligida pilla sotiladigan asosiy bozor markazi qaysi shaharda joylashgan edi? (marg’ilon) 12. qo’qon xonligidagi katta shaharlarda kimlar hokimlik qilar edi? (xonning o’g’illar yoki qarindoshlari) 2-guruhga savollar. 1. andijon shahrining nomi qaysi urug’ atamalari bilan bog’liq edi? (andi, adoq) 2. …

3 / 14

avzusi ustida ishlash: bu vazifa o’qituvchi tomonidan hikoya-suhbat usulida amalga oshiriladi. o’qituvchi yangi mavzuni hikoya qiladi va shu jarayonda o’qituvchilarda yuzaga kelgan fikrlarni ham sinf bilan birga muhokama qilib boradi. bu jarayon o’quvchilarning muhim ma’lumotlarni eslab qolishlariga yordam beradi. yangi dars mavzusining mundarijasi: 1. umarxon va ilmiy-madaniy muhit. 2. maxmur va gulxaniy. 3. uvaysiy. 4. mohlaroyim – nodira. 5. boborahim mashrab. qo'qon xonligida madaniyat ham rivojlanib bordi. shahar va qishloqlarda ko'plab maktab, madrasa va masjidlar qurilib, yoshlar o'qitilgan, ularga hunar o'rgatilgan. qo'qonda 120 ta maktab, 40 ta madrasa va masjid, marg'ilonda 80 ta maktab, 10 ta madrasa va masjidning faoliyat yuritganligi buning guvohidir. qo'qon xoni umarxon ilm, madaniyat, san'at, adabiyot rivojiga, madrasalarda o'qish-о'qitish ishlarini yaxshilashga, turli kasb-hunar maktablarining ochilishiga e'tibor bergan, qo'llab- quvvatlagan. umarxon sa'y-harakatlari natijasida qo'qonda xix asr boshlarida o'ziga xos ilmiy-madaniy muhit vujudga keladi. uning asoschisi ma'rifatparvar hukmdor va hassos sholr umarxon (1787 — 1822) edi. qo'qon ilmiy-madaniy …

4 / 14

mud) xviii asr oxirida tug'ilib, 1844-yili vafot etgan. qo'qondagi madrasayi mirda o'qigan, keyin amir umarxon qo'shinida sipohilik qilgan. maxmurning hajviy she'rlar devoni saqlangan bo'lib, unda 69 asar (3717 misra) jamlangan. she'rlarida xalqqa jabr yetkazgan amaldorlarni keskin tanqid ostiga oladi. u milliy adabiyotda ijtimoiy hajviyaniyuksakpog'onagako'taradi. „hapalak" she'rida hapalak qishlog'idagi manzarani aks ettirsa-da, aslida bu she'r butun xonlik hududidagi manzarani ifodalar edi. mazkur she'rda quyidagi satrlar bitilgan edi: xalqini ko'rsang agar, o'lasi-yu qoq-u xarob, ochligidan egilib, qomati misli kamalak. bori yo'q uylarini banda bayon gar qilsam, bir katak, ikki кара, uch olachuq, to 'rt katalak. o'zbek mumtoz adabiyotining tanqidiy yo'nalishini rivoj- lantirgan maxmur merosi keyingi davrdagi qalam ahlining hajviygo'ylik ijodiga samarali ta'sir ko'rsatdi. bu davr adabiyotining yana bir yirik namoyandasi gulxaniy (muhammad sharif) bo'lgan. u 1770-yilda hozirgi tojikistonning tavildara tumanida tug'ilgan. boshlang'ich ta'limni qishlog'ida olgan. muhtojlik oqibatida namanganga kelib mardikorlik qilgan. keyinchalik qo'qonda istiqomat qiladi. bu yerda hammomda go'lax (o't yoquvchi) bo'lib …

5 / 14

an edi. otasi ham o'zbek, ham tojik tilida qalam tebratgan. oiladagi muhit uvaysiyda ijod qobiliyatini yuzaga chiqardi. uvaysiy navoiy, lutfiy, bobur, fuzuliy va jomiy ijodlarini qunt bilan o'rgandi. amir umarxon marg'ilon hokimi bo'lib turgan yillarda (1806— 1807) uvaysiy el orasida tanilgan sholra edi. undagi sholralik iste'dodi umarxonning xotini nodirani o'ziga rom etgan. umarxon qo'qon taxtiga o'tirgach, uvaysiy qo'qonga taklif etilgan. bu yerda u juda ko'p yoshlarga murabbiylik qilgan. nodira bilan ijodiy hamkorligi qaror topgan. uning ijodi xalqparvarligi bilan ajralib turadi. uvaysiyning adabiy merosida 269 g'azal, 29 muxammas, 3 doston va boshqalar bor. asarlarida insonni e'zozlash, do'stlik, vafo, sadoqat g'oyalari, el-yurt dardi, xalq hasrati kuylanadi. uvaysiy ijodining yuksak badiiyligini uning anor haqidagi quyidagi she'ri misolida yaqqol ko'rish mumkin: bu na gumbazdir, eshigi, tuynigidan yo'q nishon, necha gulgun рок qizlar manzd aylabdur makon. tuynigin ochib, alarning holidan olsam xabar, yuzlarida parda tortug'liq tururlar, bag'ri qon. mohlaroyim — nodira o'zbek sholrasi, ma'rifatparvar davlat …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "qo'qon xonligida madaniy hayot"

sana: 24 43-son a.f.ch. o’ va ch.t.ch.o’.i.m.i. ning tarix fani o’qituvchisi atajonova nargizning vi sinf tarix fanidan miloddan avvalgi i ming yillikda hindiston mavzusida yozgan bir soatlik mavzu: 44-§. qo’qon xonligida madaniy hayot. darsning shiori: bilim bilan qurollangan har qanday odam yengilmasdir. dars maqsadlari: ta’limiy maqsad: o’quvchilarni qo’qon xonligi madaniyati bilan tanishtirish. tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarni madaniy merosga hurmat, uni e’zozlash ruhida tarbiyalash, buyuk ajdodlarimiz bilan fahrlanish tuyg’ularini shakllantirish. rivojlantiruvchi maqsad: qo’qon xonligining vatanimiz madaniyatidagi o’rnini ko’rsatib berish orqali, uning o’ziga xos jihatlarini ochib berish. dars turi: yangi materialni o’rganish darsi. o’zlashtirilgan bilim va ko’nikmalarni rivojlantiris...

This file contains 14 pages in DOC format (61,0 KB). To download "qo'qon xonligida madaniy hayot", click the Telegram button on the left.

Tags: qo'qon xonligida madaniy hayot DOC 14 pages Free download Telegram